Soru

Zorluk: Çok zorKemoterapi İlaçları ve Toksisiteleri

6262 yaşında pankreas adenokarsinomu tanısıyla 66 aydır haftalık gemsitabin tedavisi alan bir hastada; son 22 haftada progresif dispne, alt ekstremitelerde ödem ve yeni gelişen sistemik hipertansiyon (170/100mmHg170/100 mmHg) saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde hemoglobin 8.2g/dL8.2 g/dL, trombosit 92.000/mm392.000/mm^3, LDH 850U/L850 U/L (Normal: <250<250), kreatinin 2.4mg/dL2.4 mg/dL (bazal: 0.9mg/dL0.9 mg/dL) bulunuyor. Periferik yaymada yaygın şistositler görülüyor. Bu klinik tabloya neden olan durumun patofizyolojisi ve yönetimi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Gemsitabin indüklü hemolitik üremik sendromdur; patogenezde ilaca bağlı endotel hasarı rol oynar ve tedavide öncelikle ilaç kesilmelidir.Cevap
  2. B
    Antrasiklinlere bağlı gelişen tip 1 kardiyotoksisitedir; patogenezde demir aracılı serbest radikal oluşumu suçlanır, tedavide deksrazoksan tercih edilir.
  3. C
    Bleomisin kullanımına bağlı gelişen pulmoner toksisitedir; serbest oksijen radikalleri üzerinden hasar gelişir, yüksek akımlı oksijen tedavisi fibrozis riskini azaltır.
  4. D
    İdiyopatik trombotik trombositopenik purpuradır; ADAMTS13 aktivitesindeki ciddi azalma sonucu gelişir, tedavide acil plazma değişimi (plazmaferez) yapılmalıdır.
  5. E
    Sisplatin kullanımına bağlı gelişen akut tübüler nekrozdur; renal kan akımının azalması ve proksimal tübül hasarı sonucu gelişir, agresif hidrasyon ile düzelir.

Cevap

Gemsitabin kullanımına bağlı gelişen hemolitik üremik sendrom (HUS) tablosudur ve temelinde endotel hasarı yatar; tedavide ilacın kesilmesi esastır.
Doğru yanıt olan seçenek; gemsitabin kullanan bir hastada gelişen mikroanjiopatik hemolitik anemi (MAHA), trombositopeni ve hipertansiyonla seyreden renal yetmezlik tablosunu doğru tanımlamaktadır. Bu durum ilacın doğrudan endotel hücrelerine verdiği hasar sonucu gelişen bir HUS formudur. Tedavide en önemli basamak ilacın kesilmesidir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguların sentezi
Dispne, ödem ve hipertansiyon gibi hacim yüklenmesi bulguları ile birlikte anemi, trombositopeni ve kreatinin artışı saptandı.
Hastanın genel tablosunu anlamak için çoklu organ sistemleri değerlendirilmelidir.
2
Laboratuvar verilerinin yorumlanması
Düşük hemoglobin, düşük trombosit, yüksek LDH ve periferik yaymadaki şistositler 'Mikroanjiopatik Hemolitik Anemi' (MAHA) varlığını kanıtlar.
Şistositler ve yüksek LDH hemolizin tipik göstergeleridir.
3
İlaç-toksisite eşleştirmesi
Pankreas kanseri nedeniyle gemsitabin alan hastalarda MAHA, hipertansiyon ve renal yetmezlik üçlüsü Gemsitabin-indüklü HUS'u işaret eder.
Gemsitabin, kümülatif dozla ilişkili olarak nadir fakat ciddi bir yan etki olan HUS tablosuna yol açabilir.
4
Patofizyoloji ve yönetim analizi
Gemsitabin endotel hasarına neden olur; tedavi olarak ilaç derhal kesilmeli, gerekirse plazmaferez veya eculizumab düşünülmelidir.
Endotel hasarı mikrotrombüslere ve sonucunda MAHA ile renal iskemiye yol açar.

Anahtar Kavram

Gemsitabin-indüklü Hemolitik Üremik Sendrom (HUS)

Daha Fazla Pratik

İrinotekan kullanımına bağlı gelişen erken ve geç diyare tablolarının ayırıcı tanısı ve UGT1A1 polimorfizminin bu tablodaki rolünü gözden geçirin.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla