Examkin

Soru

Zorluk: ZorBakır Metabolizması ve Bozuklukları

Bakır homeostazının hücresel düzeyde düzenlenmesinde kritik rol oynayan PP-tipi ATPATP azlar (ATP7AATP7A ve ATP7BATP7B) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    ATP7AATP7A proteini genetik olarak sadece intestinal enterositlerde eksprese edilirken, ATP7BATP7B tüm ekstrahepatik dokularda yaygın olarak bulunur.
  2. B
    Bu proteinler, bakırın hücre dışından sitozole girişini sağlayan ana taşıyıcılar (uptakeuptake transporterstransporters) olarak görev yaparlar.
  3. C
    Hücre içi bakır konsantrasyonu azaldığında, enzimlere bakır yüklemesini durdurmak amacıyla trans-GolgiGolgi ağından plazma membranına doğru hareket ederler.
  4. Hücre içi bakır düzeyleri yükseldiğinde, bu proteinler trans-GolgiGolgi ağından ayrılarak veziküler yapılar aracılığıyla ilgili membran bölgelerine transloke olurlar.Cevap
  5. E
    ATP7AATP7A mutasyonuna bağlı gelişen Menkes hastalığında karaciğerde toksik bakır birikimi görülürken, ATP7BATP7B mutasyonunda sistemik bakır eksikliği gelişir.

Cevap

Bakır düzeyleri yükseldiğinde bu proteinlerin trans-Golgi ağından ayrılarak ilgili membran bölgelerine transloke olması
Bakır homeostazında görev alan ATP7AATP7A ve ATP7BATP7B, P-tipi ATPATP az ailesine mensup taşıyıcılardır. Bu proteinler 'post-translasyonel regülasyon' kapsamında dinamik bir trafik sergilerler. Hücre içi bakır seviyesi düşük olduğunda trans-GolgiGolgi ağında yerleşerek yeni sentezlenen enzimlere bakır yüklerler. Bakır seviyesi yükseldiğinde ise bu proteinler veziküllere paketlenerek hücre membranına (enterositlerde bazolateral, hepatositlerde kanaliküler) hareket eder ve fazla bakırı hücreden uzaklaştırırlar.

Adım Adım Çözüm

1
ATP7AATP7A ve ATP7BATP7B proteinlerinin temel hücresel konumunu belirle.
Normal/düşük bakır düzeylerinde trans-GolgiGolgi ağında (TGNTGN) bulunurlar.
Burada bakır bağımlı enzimlere (seruloplazmin, tirozinaz vb.) bakır yüklemekle görevlidirler.
2
Hücre içi bakır artışına verilen moleküler yanıtı analiz et.
Proteinler TGNTGN'den ayrılarak veziküllerle hücre membranına taşınır.
Fazla bakırı hücreden uzaklaştırmak (efflux) ve toksisiteyi önlemek için bu dinamik yer değişimi gereklidir.
3
Doku özgüllüğünü değerlendir.
ATP7AATP7A ekstrahepatik, ATP7BATP7B ise hepatik ağırlıklıdır.
Menkes (emilim/sistemik eksiklik) ve Wilson (atılım/karaciğer birikimi) hastalıklarının klinik farkı bu dağılımdan kaynaklanır.

Anahtar Kavram

Bakır transport proteinlerinin (ATP7A/B) bakır konsantrasyonuna bağımlı hücresel trafiği
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Bakır Metabolizması ve Bozuklukları

Bu konudan daha fazla soru