Soru

Zorluk: Çok zorLenfatik Sistem ve Ödem Mekanizması

Akut Respiratuvar Distres Sendromu (ARDS) gibi kapiller endotel hasarı ve permeabilite artışıyla seyreden patolojik durumlarda, refleksiyon katsayısının (σ\sigma) sıfıra yaklaşması ödem mekanizmasını temelinden etkiler. Bu tip bir tabloda, hidrostatik basınç artışına bağlı gelişen 'sol kalp yetmezliği' (kardiyojenik ödem) ile kıyaslandığında, aşağıdakilerden hangisinin ödem gelişimini sınırlayan bir 'emniyet faktörü' (safety factor) olarak etkinliğini kaybetmesi beklenir?

  1. A
    Lenfatik akım hızının filtrasyon artışına paralel olarak 10-50 katına çıkabilmesi
  2. B
    İnterstisyel sıvı hidrostatik basıncının (PiP_i) negatiften pozitife dönerek filtrasyonu baskılaması
  3. İnterstisyel sıvıdaki proteinlerin lenfatik yolla yıkanması (washout) sonucu interstisyel kolloid ozmotik basıncın (πi\pi_i) düşmesiCevap
  4. D
    Prekapiller sfinkterlerin vazokonstriksiyonu ile kapiller hidrostatik basıncın (PcP_c) düşürülmesi
  5. E
    İnterstisyel jel yapısının (proteoglikan filamentler) sıvı tutma kapasitesinin artması

Cevap

İnterstisyel sıvıdaki proteinlerin lenfatik yolla yıkanması (washout) sonucu interstisyel kolloid ozmotik basıncın düşmesi mekanizması, kapiller geçirgenliği arttığında işlevini kaybeder.
Kardiyojenik ödemde (sol kalp yetmezliği), kapiller zarlar sağlamdır ancak hidrostatik basınç (PcP_c) yüksektir. Bu basınçla dokuya sızan sıvı 'ultrafiltrat' niteliğindedir (protein fakiridir). Bu durum dokudaki proteinleri seyreltir ve lenfatiklerle yıkanıp atılmalarını sağlar (washout). πi\pi_i düşerek sıvının damar dışına çıkışını zorlaştırır. Ancak ARDS gibi durumlarda endotel bariyeri bozulduğunda (σ0\sigma \rightarrow 0), proteinler de suyla birlikte dokuya geçer. Bu durumda 'yıkanma' olsa bile interstisyel protein konsantrasyonu düşmez, koruyucu ozmotik bariyer kaybolur.

Adım Adım Çözüm

1
Starling denklemini (Jv=Kf[(PcPi)σ(πcπi)]J_v = K_f [(P_c - P_i) - \sigma(\pi_c - \pi_i)]) analiz et.
Filtrasyonu belirleyen kuvvetlerin dengesi kuruldu.
Ödemin hangi parametredeki değişimle başladığını anlamak için temel denklemi kullanmalıyız.
2
Kardiyojenik ödemdeki emniyet mekanizmasını değerlendir.
Hidrostatik basınç (PcP_c) arttığında, damardan çıkan sıvı protein içermez (σ\sigma yüksek olduğu için). Bu sıvı interstisyel proteinleri seyreltir ve lenf yoluyla uzaklaştırır. πi\pi_i düşer, bu da filtrasyona karşı bir güç oluşturur.
Normal bir kapiller zarda 'protein yıkanması' (washout) yaklaşık 7 mmHg7\text{ mmHg}'lık bir koruma sağlar.
3
ARDS (Permeabilite ödemi) koşullarını uygula.
Endotel hasarı nedeniyle σ\sigma azalır. Bu durumda filtrat, plazma ile benzer protein konsantrasyonuna sahiptir. İnterstisyel mesafeye giren sıvı proteinli olduğu için πi\pi_i düşmez, aksine yükselebilir.
Koruyucu ozmotik gradyan (πcπi\pi_c - \pi_i) ortadan kalktığı için ödem çok daha hızlı gelişir.

Anahtar Kavram

Ödeme Karşı Emniyet Faktörleri ve Permeabilite Etkisi
Bu soruyu puanla