Öyküsünde bilinen safra kesesi taşları olan 68 yaşında bir kadın hasta, ani başlayan kuşak… — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı

Öyküsünde bilinen safra kesesi taşları olan $68$ yaşında bir kadın hasta, ani başlayan kuşak tarzında sırtına yayılan epigastrik ağrı ve şiddetli kusma şikayetleri ile acil servise başvuruyor. Yapılan tetkikler sonucunda serum amilaz ve lipaz düzeyleri normalin $5$ katı saptanarak akut biliyer pankreatit tanısıyla yatırılıyor. Bu hastada yatıştan $48$ saat sonra değerlendirilen aşağıdaki bulgulardan hangisi Ranson kriterlerine göre kötü prognoz göstergesidir?

A
Kan üre azotu (BUN) değerinde $1.5$ $mg/dL$ artış saptanması
Serum kalsiyum düzeyinin $7.8$ $mg/dL$ olarak ölçülmesiCevap
C
Arteriyel parsiyel oksijen basıncının ( $PaO_2$ ) $58$ $mmHg$ saptanması
D
Baz açığının (Base deficit) $4$ $mEq/L$ olarak hesaplanması
E
Tahmini sıvı açığının (Fluid sequestration) $3$ $L$ olması

Cevap

Serum kalsiyum düzeyinin

7.8

mg/dL

(yani

8

mg/dL

altında) olması

Akut biliyer pankreatitte Ranson kriterlerine göre başvurudan sonraki

48

saat içinde serum kalsiyum düzeyinin

8

mg/dL

altına düşmesi kötü prognostik bir kriterdir.

7.8

mg/dL

değeri bu eşiğin altında olduğu için doğru cevaptır.

Adım Adım Çözüm

Etiyolojiyi belirle

Hasta safra taşı öyküsü olan bir 'Biliyer Pankreatit' vakasıdır.

Ranson kriterleri biliyer ve non-biliyer (alkol vb.) pankreatitler için farklı eşik değerlere sahiptir.

Biliyer pankreatit için 48. saat Ranson kriterlerini hatırla

Hct düşüşü > %

10

, BUN artışı >

2

mg/dL

, Kalsiyum <

8

mg/dL

, Baz açığı >

5

mEq/L

, Sıvı açığı >

4

L

Bu kriterlerden birinin varlığı prognozun kötüleştiğini gösterir.

Parametreleri karşılaştır

Kalsiyum değerinin

7.8

mg/dL

olması,

8

mg/dL

eşiğinin altındadır ve bir puan kazandırır.

Diğer seçeneklerdeki değerler ya biliyer pankreatit eşiğinin altındadır ya da o etiyoloji için kriter değildir (PaO2 gibi).

Anahtar Kavram

Biliyer ve non-biliyer akut pankreatit ayırımında Ranson skorlama sistemindeki eşik değer farklılıkları.

Daha Fazla Pratik

Ranson kriterlerinin 0. ve 48. saat farklarını bir tablo yaparak ezberlemek, TUS'ta biliyer/non-biliyer ayrımı sorularını çözmede hız kazandırır.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Konular

Bu konudan daha fazla soru