yaşında erkek hasta, yoğun alkol alımı sonrası gelişen kuşak tarzı karın ağrısı ve bulantı şikayetiyle acil servise başvuruyor. Yapılan tetkiklerde serum lipaz düzeyi saptanarak akut pankreatit tanısı konuluyor. Bu hastanın ilk saatlik takibinde, hastalığın şiddetli seyredeceğini (severe acute pancreatitis) ve mortalite riskinin arttığını öngörmede en değerli laboratuvar parametresi aşağıdakilerden hangisidir?
- Kan üre azotu (BUN) düzeyinde artışCevap
- BSerum amilaz düzeyinin başlangıç değerinin 5 katına çıkması
- CSerum kalsiyum düzeyinin saptanması
- DSerum alkalen fosfataz (ALP) yüksekliği
- EDirekt karın grafisinde 'sentinel loop' izlenmesi
Cevap
İlk 24 saatlik takipte akut pankreatitin şiddetini ve mortaliteyi öngörmede en değerli laboratuvar parametresi kan üre azotu (BUN) düzeyindeki artıştır.
Modern skorlama sistemlerinde (BISAP, Revised Atlanta) ve klinik kılavuzlarda, ilk 24 saatlik takipte BUN düzeyindeki artışın ( veya yüksek seyretmesi) mortalite ve şiddetli akut pankreatit seyrini öngörmede en duyarlı ve özgün bağımsız laboratuvar göstergesi olduğu belirtilmektedir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Akut pankreatitte enzim düzeyleri prognozla ilişkili değilken, BUN ve hematokrit gibi intravasküler hacmi yansıtan parametreler şiddet tayininde kritiktir.
Daha Fazla Pratik
Ranson kriterlerinin giriş ve 48. saat parametreleri arasındaki farkları tekrar etmek, bu tip sorularda kafa karışıklığını önler.
Tahmini Süre:1m 30s