Glukoneogenez, vücudun glukoz depolarının tükendiği durumlarda karbonhidrat olmayan öncüllerden glukoz sentezlediği hayati bir metabolik süreçtir. Bu süreçte çeşitli metabolitler farklı basamaklardan yolağa dahil olurken, bazı moleküllerin yapısal özellikleri net glukoz sentezine izin vermez. Buna göre, aşağıdaki moleküllerden hangisi insan karaciğerinde glukoneogenez için net bir karbon kaynağı olarak kullanılamaz?
- ALaktat
- BGliserol
- CAlanin
- Asetil-CoACevap
- EPropiyonil-CoA
Cevap
İnsan metabolizmasında Asetil-CoA, net glukoz sentezi için bir karbon kaynağı olarak kullanılamaz.
Asetil-CoA'nın glukoneogenezde kullanılamamasının iki temel nedeni vardır: Birincisi, piruvatın asetil-CoA'ya dönüşümünü sağlayan piruvat dehidrogenaz (PDH) enzim kompleksinin katalizlediği reaksiyonun fizyolojik koşullarda geri dönüşsüz (irreversible) olmasıdır. İkincisi, asetil-CoA Krebs döngüsüne dahil olduğunda, döngünün iki basamağında iki adet molekülü açığa çıkar; bu durum sisteme giren iki karbonun sistemden ayrılması demektir, dolayısıyla net bir oksaloasetat (ve takiben glukoz) artışı sağlanamaz.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İnsanlarda çift karbonlu yağ asitlerinden veya asetil-CoA'dan net glukoz sentezi yapılamaz (PDH reaksiyonunun irreversibilitesi).