Bakır, insan vücudunda oksidoredüktaz sınıfı birçok enzimin yapısında kofaktör olarak bulunan kritik bir eser elementtir. Bakırın intestinal emilimini veya hücresel transportunu bozan genetik defektler, bu enzimlerin işlevlerini yitirmesine bağlı olarak multisistemik patolojilere yol açar. Bağırsaklardan bakır emiliminin bozulduğu Menkes hastalığında görülen vasküler tortuozite, anevrizma oluşumu ve kemik anomalilerinden aşağıdaki bakır bağımlı enzimlerden hangisinin aktivite kaybı birincil olarak sorumludur?
- ASitokrom c oksidaz
- BTirozinaz
- Lizil oksidazCevap
- DSeruloplazmin
- EDopamin beta-hidroksilaz
Cevap
Menkes hastalığındaki bağ dokusu ve vasküler anomalilerden birincil derecede sorumlu olan enzim lizil oksidazdır.
Doğru yanıt olan seçenek, kollajen ve elastin lifleri arasında çapraz bağ (cross-link) oluşumunu katalizleyen lizil oksidaz enzimini belirtmektedir. Menkes hastalığında ATP7A proteinindeki mutasyon nedeniyle bağırsaklardan bakır emilimi yapılamaz. Bakır eksikliği sonucunda, kofaktör olarak bakıra ihtiyaç duyan lizil oksidaz aktivitesi düşer. Bu durum liflerin birbirine bağlanamamasına, bağ dokusunun zayıflamasına ve sonuç olarak vasküler anevrizmalar, tortuozite (kıvrımlı damarlar) ve iskelet anomalileri gibi yapısal bozukluklara yol açar.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Bakır bağımlı enzimlerin klinik korelasyonu (Lizil oksidaz = Bağ dokusu bütünlüğü)