Soru

Zorluk: ZorDNA Hasarı ve Tamir Mekanizmaları

Hücrede iyonize radyasyon ve serbest radikallerin etkisiyle meydana gelen en tehlikeli hasar tipi olan çift zincir kırıklarını (Double Strand Breaks) saptayarak p53p53 proteinini aktive eden, mutasyonunda progresif serebellar ataksi, okülokutanöz telanjiektaziler ve immün yetmezlik ile karakterize tabloya yol açan protein aşağıdakilerden hangisidir?

  1. ATM (Ataxia-Telangiectasia Mutated)Cevap
  2. B
    ATR (Ataxia Telangiectasia and Rad3 related)
  3. C
    MSH2
  4. D
    DNA Polimeraz η\eta (Eta)
  5. E
    DNA Glikozilaz

Cevap

Ataksi-Telenjiekstazi hastalığında eksik olan ve DNA çift zincir kırıklarını tanıyan protein ATM (Ataxia-Telangiectasia Mutated) proteinidir.
ATM (Ataxia-Telangiectasia Mutated) proteini, iyonize radyasyon kaynaklı çift zincir kırıklarını (DSB) saptayan ve p53p53, BRCA1BRCA1, CHK2CHK2 gibi kritik proteinleri fosforilleyerek hücre döngüsünü kontrol eden bir serin/treonin kinazdır. Bu proteinin yokluğunda hücreler DNA hasarına rağmen bölünmeye devam eder (genomik instabilite), bu durum klinik olarak progresif serebellar ataksi, okülokutanöz telanjiektaziler, immün yetmezlik ve radyosensitivite ile karakterize Ataksi-Telenjiekstazi tablosuna yol açar.

Adım Adım Çözüm

1
Hasar tipini ve nedenini belirleyin.
İyonize radyasyon, DNA omurgasında her iki zincirin birden kırılmasına (Double Strand Breaks - DSB) yol açar.
Çift zincir kırıkları, hücrenin genomik bütünlüğü için en tehdit edici hasar tipidir.
2
Hasarı saptayan sinyal molekülünü tanımlayın.
ATM kinaz, DSB bölgelerine bağlanarak aktifleşir.
ATM, bu hasar tipine özgü birincil sensör ve sinyal ileticidir.
3
Hücresel yanıtı ve klinik korelasyonu doğrulayın.
Aktive olan ATM, p53p53 proteinini fosforilleyerek hücre döngüsünü G1/SG_1/S fazında durdurur. Eksikliği ise Ataksi-Telenjiekstazi sendromuna yol açar.
Sendromun adı (Ataxia-Telangiectasia) ve proteinin adı (ATM) birbiriyle doğrudan ilişkilidir.

Anahtar Kavram

DNA Çift Zincir Kırık Tamiri ve ATM Kinazın Rolü
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla