Soru

Zorluk: ZorSitotoksik Antineoplastik İlaçlar

Testis kanseri tanısıyla BEPBEP (bleomisinbleomisin, etoposidetoposid, sisplatinsisplatin) kemoterapi protokolü başlanan 3232 yaşındaki bir erkek hastada, tedavinin 33. ayında progresif seyirli kuru öksürük ve efor dispnesi gelişiyor. Fizik muayenede sırtta ve gövdede hiperpigmente çizgisel lezyonlar (flagellat eritem) dikkati çekiyor. Yapılan tetkiklerde lökosit ve trombosit sayılarının normal sınırlarda olduğu saptanıyor.

Bu klinik tabloya neden olan antineoplastik ilacın temel etki mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

  1. DNA'ya bağlanıp demir ve oksijen aracılığıyla serbest radikaller oluşturarak zincir kırıkları yapmakCevap
  2. B
    Mikrotübül proteinlerine bağlanarak polimerizasyonu ve mitotik iğcik oluşumunu inhibe etmek
  3. C
    Tip II topoizomeraz enzimini inhibe ederek DNA çift zincir kırıklarının onarımını engellemek
  4. D
    DNA polimeraz enzimini kompetitif olarak inhibe ederek DNA sentezini durdurmak
  5. E
    Dihidrofolat redüktaz enzimini inhibe ederek pürin ve pirimidin sentezini bozmak

Cevap

DNA'ya bağlanıp demir ve oksijen aracılığıyla serbest radikaller oluşturarak zincir kırıkları yapmak
Vakada tarif edilen kuru öksürük, efor dispnesi (pulmoner fibrozis riski) ve flagellat eritem bulguları, BEPBEP protokolündeki bleomisin'e özgü yan etkilerdir. Ayrıca lökosit ve trombosit sayılarının normal olması (miyelosüpresyonun yokluğu), bleomisin'in kemik iliği koruyucu özelliğini doğrular. Bleomisin'in temel etki mekanizması, DNA'ya bağlanarak demir ve oksijen aracılığıyla serbest radikaller oluşturup DNA zincir kırıklarına yol açmaktır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguların analizi
Hastada progresif akciğer bulguları (öksürük, dispne) ve flagellat eritem (çizgisel hiperpigmentasyon) saptanmıştır.
Bu bulgular bleomisin toksisitesi için patognomoniktir.
2
Kemik iliği bulgusunun değerlendirilmesi
Lökosit ve trombosit sayılarının normal olması, miyelosüpresyonun olmadığını gösterir.
Bleomisin, sitotoksik ilaçlar arasında kemik iliğini en az baskılayan ajanlardan biridir (myelosuppression-sparing).
3
Mekanizmanın belirlenmesi
Sorumlu ilaç bleomisindir ve mekanizması DNA üzerinde serbest radikal hasarı oluşturmaktır.
Bleomisin G2G_2 fazına özgü bir ilaçtır ve demir ile kompleks oluşturarak oksijen radikalleri üretir.

Anahtar Kavram

Bleomisin, akciğer fibrozu ve deri hiperpigmentasyonu gibi spesifik toksisiteleri olan, ancak kemik iliği baskılaması yapmayan, serbest radikal aracılı DNA hasarı yapan bir antineoplastiktir.

Daha Fazla Pratik

Bleomisin'in neden akciğer ve deride toksisite yapıp kemik iliğinde yapmadığını (bleomisin hidrolaz enzimi eksikliği) araştırınız.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla