64 yaşında, paket-yıl sigara öyküsü olan erkek hasta; halsizlik, iştahsızlık ve hafif konfüzyon nedeniyle getiriliyor. Göğüs tomografisinde sol hiler bölgede cm çapında, mediastinal lenfadenopatilerin eşlik ettiği kitle saptanıyor. Fizik muayenesinde övolemik görünümde olan hastanın laboratuvar bulguları aşağıdadır:
- Serum Sodyumu (): mEq/L
- Serum Osmolalitesi: mOsm/kg
- İdrar Osmolalitesi: mOsm/kg
- İdrar Sodyumu: mEq/L
- Serum Ürik Asit: mg/dL
Acil serviste hastaya litre izotonik sodyum klorür (osmolalite mOsm/L) infüzyonu yapılıyor. İnfüzyon sonunda hastanın serum sodyum düzeyinin mEq/L'ye gerilediği saptanıyor.
Bu hastada serum sodyum düzeyindeki düşüşün en olası nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- İdrar osmolalitesinin infüze edilen sıvının osmolalitesinden belirgin yüksek olmasıCevap
- BEşlik eden ektopik ACTH salınımına bağlı gelişen mineralokortikoid etkisi
- Cİntravenöz serum fizyolojik infüzyonunun santral ADH sekresyonunu stimüle etmesi
- DTedavi sırasında serebral tuz kaybı sendromuna dönüşüm gerçekleşmesi
- EPsödohiponatremiye yol açan ciddi bir hiperlipidemi veya hiperproteinemi varlığı
Cevap
İdrar osmolalitesinin infüze edilen sıvının osmolalitesinden belirgin yüksek olması
Doğru yanıt, hastanın idrar osmolalitesinin verilen sıvının osmolalitesinden yüksek olmasına dayanır. Küçük hücreli akciğer kanserinde sık görülen UADHS tablosunda böbrekler idrarı ileri derecede konsantre eder. Eğer hastaya verilen sıvının osmolalitesi (örneğin %0.9 NaCl ≈ 308 mOsm/L), hastanın idrar osmolalitesinden (580 mOsm/kg) düşükse; vücut infüze edilen tuzu idrarla atarken tuzu çözmek için gerekenden daha fazla su almış olur ve bu fazla suyu geri emerek hiponatremiyi derinleştirir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Uygunsuz ADH Sendromu'nda (UADHS) serbest su klirensi ve izotonik sıvı paradoksu