54 yaşında kadın hasta, 4 yıldır kronik böbrek hastalığı nedeniyle haftada 3 seans hemodiy… — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı

$54$ yaşında kadın hasta, $4$ yıldır kronik böbrek hastalığı nedeniyle haftada $3$ seans hemodiyaliz programında izlenmektedir. Hastaya anemisi için haftalık toplam $12.000$ $ünite$ ( $160$ $Ü/kg/hafta$ ) eritropoetin tedavisi uygulanmaktadır. Son $3$ aydır yapılan takiplerinde hemoglobin düzeyinin $8.6-9.1$ $g/dL$ aralığında seyrettiği ve hedef düzeye ulaşılamadığı görülmüştür.

Bu hastada eritropoetin direncine (yanıtsızlığına) yol açan en olası neden aşağıdakilerden hangisidir?

Mutlak veya fonksiyonel demir eksikliğiCevap
B
Kronik inflamasyon (üremik toksisite)
C
Ağır sekonder hiperparatiroidizm
D
Folat veya vitamin $B_{12}$ eksikliği
E
Alüminyum toksisitesi

Cevap

Mutlak veya fonksiyonel demir eksikliği

Kronik böbrek hastalığı olan hastalarda anemiyi düzeltmek için kullanılan eritropoez uyarıcı ajanlara (ESA) karşı gelişen direncin en yaygın sebebi demir eksikliğidir. Demir eksikliği, depoların boşalması (mutlak) veya demirin kemik iliğinde kullanılamaması (fonksiyonel) şeklinde olabilir. KDIGO kılavuzlarına göre, ESA dozu optimize edilmesine rağmen yanıt alınamıyorsa ilk olarak demir durumu (ferritin ve TSAT) kontrol edilmelidir.

Adım Adım Çözüm

Klinik durumun değerlendirilmesi

Hastanın yeterli dozda (

> 150

Ü/kg/hafta

) eritropoetin (ESA) almasına rağmen hedef hemoglobin düzeyine (

10-11.5

g/dL

) ulaşamadığı saptanmıştır.

Bu durum 'eritropoetin direnci' olarak tanımlanır.

Etiyolojik araştırma ve literatür taraması

ESA direncine yol açan faktörler arasında demir eksikliği, inflamasyon, hiperparatiroidizm ve vitamin eksiklikleri yer alır.

En sık görülen ve ilk müdahale edilmesi gereken faktörü belirlemek gerekir.

En sık nedenin belirlenmesi

Hem mutlak demir eksikliği (depo yetersizliği) hem de fonksiyonel demir eksikliği (hepsidin artışına bağlı demir kullanımı kısıtlılığı) ESA direncinin en yaygın nedenidir.

Demir, hemoglobin sentezi için kısıtlayıcı faktördür.

Anahtar Kavram

Eritropoetin Direnci (ESA Resistance)

Tahmini Süre:1m 30s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Konular

Bu konudan daha fazla soru