Kronik Böbrek Hastalığı

65 soru

Soru 1Soru

5858 yaşında erkek hasta, 1515 yıldır süregelen diyabet ve hipertansiyon nedeniyle nefroloji polikliniğinde takip edilmektedir. Fizik muayenesinde kan basıncı 138/84138/84 mmHgmmHg saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde; serum kreatinin 2.82.8 mg/dlmg/dl, eGFR:24eGFR: 24 ml/dk/1.73m2ml/dk/1.73m^2, serum fosfor 6.26.2 mg/dlmg/dl, kalsiyum 8.88.8 mg/dlmg/dl, albumin 3.93.9 g/dlg/dl ve intact PTH 220220 pg/mlpg/ml olarak bulunuyor. Hastanın bir ay önceki kontrolünde de benzer hiperfosfatemi saptanmış ve diyetle fosfor kısıtlaması önerilmiştir. Fosfor kısıtlı diyete rağmen hiperfosfatemisi sebat eden bu hastada, vasküler kalsifikasyon riskini artırmamak için tercih edilmesi en uygun tedavi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sevelamer karbonat

Cevap

Sevelamer karbonat, kalsiyum içermeyen bir fosfor bağlayıcı olduğu için KDIGO rehberlerine göre kalsifikasyon riski olan Evre 4 KBH hastalarında öncelikli tercihtir.
Sevelamer karbonat, kalsiyum içermeyen ve absorbe edilmeyen bir polimerdir. Bağırsakta fosforu bağlayarak atılımını sağlar. KDIGO 2017 kılavuzuna göre, Evre 3-5 KBH hastalarında vasküler kalsifikasyon gelişimini yavaşlatmak için kalsiyum bazlı olmayan bağlayıcılar (sevelamer, lantanum karbonat veya sükroferrik oksihidroksit) öncelikle tercih edilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın KBH evresini belirle
eGFR:24eGFR: 24 ml/dk/1.73m2ml/dk/1.73m^2 olduğu için hasta Evre 4 KBH'dır.
Tedavi hedefleri ve ilaç seçimleri KBH evresine göre değişir.
2
Hiperfosfatemi durumunu ve mevcut yönetimi değerlendir
Serum fosforu 6.26.2 mg/dlmg/dl (hedefin üzerinde) ve diyet kısıtlamasına rağmen yüksek seyrediyor.
Diyetle kontrol edilemeyen hiperfosfatemide farmakolojik tedavi (fosfor bağlayıcılar) endikedir.
3
Hastanın kalsifikasyon riskine göre en uygun ajanı seç
KDIGO rehberleri vasküler kalsifikasyon riskini azaltmak için kalsiyum bazlı bağlayıcılardan kaçınılmasını (sevelamer, lantan gibi kalsiyum içermeyen ajanlar) önermektedir.
Pozitif kalsiyum dengesi vasküler ve yumuşak doku kalsifikasyonlarını tetikler.

Anahtar Kavram

KBH-MBD (Mineral Kemik Bozukluğu) yönetiminde KDIGO 2017 güncellemesine göre, tüm evrelerde kalsiyum bazlı fosfor bağlayıcıların dozunun kısıtlanması veya kalsiyum içermeyen bağlayıcıların (sevelamer gibi) tercih edilmesi önerilir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 2Soru

6868 yaşında kadın hasta, Tip 22 diyabet ve hipertansiyon tanılarıyla poliklinikte takip edilmektedir. Son poliklinik kontrolünde laboratuvar ve klinik bulguları şu şekildedir:

ParametreSonuç
Serum kreatinin2.42.4 mg/dLmg/dL
eGFR2424 ml/dk/1.73m2ml/dk/1.73m^2
İdrar albümin/kreatinin oranı450450 mg/gmg/g
Serum potasyum4.74.7 mEq/LmEq/L
Serum kalsiyum9.19.1 mg/dLmg/dL
Serum fosfor3.83.8 mg/dLmg/dL
Venöz bikarbonat (HCO3HCO_3)1818 mEq/LmEq/L
Kan gazı pH7.337.33
Kan basıncı132/78132/78 mmHgmmHg

Mevcut tedavisi valsartan 160160 mgmg, amlodipin 1010 mgmg ve insülin glarjinden oluşmaktadır. Fizik muayenesinde bilateral +1+1 pretibial ödem saptanmıştır.

Bu hastada böbrek fonksiyonlarındaki progresyonu (ilerlemeyi) yavaşlatmak amacıyla KDIGO rehberlerine göre bir sonraki en uygun adım hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tedaviye oral sodyum bikarbonat eklemek

Cevap

Böbrek fonksiyonlarındaki ilerlemeyi yavaşlatmak için tedaviye oral sodyum bikarbonat eklenmesi en uygun adımdır.
Kronik Böbrek Hastalığı (KBH) progresyonunu yavaşlatmak için KDIGO rehberleri, serum bikarbonat düzeyi 2222 mEq/LmEq/L’nin altında olan hastalarda oral sodyum bikarbonat gibi alkali takviyelerinin başlanmasını önermektedir. Metabolik asidoz, böbreklerde amonyak üretimini artırarak kompleman aktivasyonuna ve tubulointerstisyel hasara yol açar; bu nedenle düzeltilmesi progresyonu yavaşlatır.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın KBH evresini belirle.
eGFR 2424 (G4) ve Albüminüri 450450 (A3) ile hasta Evre G4A3 Kronik Böbrek Hastalığıdır.
Yönetim planı evreye göre değişir.
2
Asit-baz durumunu laboratuvar verileriyle analiz et.
Serum bikarbonat düzeyi 1818 mEq/LmEq/L (referans altı) ve pH 7.337.33 ile hastada metabolik asidoz mevcuttur.
Metabolik asidoz KBH progresyonu için bağımsız bir risk faktörüdür.
3
KDIGO progresyon önleme kriterlerini uygula.
Serum bikarbonatı 2222 mEq/LmEq/L altında olan hastalarda hedef düzeyi 222622-26 mEq/LmEq/L arasında tutmak için alkali replasmanı önerilir.
Alkali tedavisi tubulointerstisyel hasarı ve progresyonu azaltır.
4
Diğer seçeneklerin kontrendikasyonlarını kontrol et.
Metformin eGFR < 3030 olduğu için kullanılamaz; protein artışı zararlıdır; RAASi kesilmesi endike değildir.
Güvenli ve etkili tedavi seçimi için dışlama yapılır.

Anahtar Kavram

KBH'da Metabolik Asidoz Yönetimi

Daha Fazla Pratik

KBH-MBD (Mineral Kemik Hastalığı) kapsamında fosfor ve PTH hedeflerini içeren bir vaka sorusu çözülebilir.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 3Soru

5454 yaşında kadın hasta, 44 yıldır kronik böbrek hastalığı nedeniyle haftada 33 seans hemodiyaliz programında izlenmektedir. Hastaya anemisi için haftalık toplam 12.00012.000 u¨niteünite (160160 U¨/kg/haftaÜ/kg/hafta) eritropoetin tedavisi uygulanmaktadır. Son 33 aydır yapılan takiplerinde hemoglobin düzeyinin 8.69.18.6-9.1 g/dLg/dL aralığında seyrettiği ve hedef düzeye ulaşılamadığı görülmüştür.

Bu hastada eritropoetin direncine (yanıtsızlığına) yol açan en olası neden aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mutlak veya fonksiyonel demir eksikliği

Cevap

Mutlak veya fonksiyonel demir eksikliği
Kronik böbrek hastalığı olan hastalarda anemiyi düzeltmek için kullanılan eritropoez uyarıcı ajanlara (ESA) karşı gelişen direncin en yaygın sebebi demir eksikliğidir. Demir eksikliği, depoların boşalması (mutlak) veya demirin kemik iliğinde kullanılamaması (fonksiyonel) şeklinde olabilir. KDIGO kılavuzlarına göre, ESA dozu optimize edilmesine rağmen yanıt alınamıyorsa ilk olarak demir durumu (ferritin ve TSAT) kontrol edilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik durumun değerlendirilmesi
Hastanın yeterli dozda (>150> 150 U¨/kg/haftaÜ/kg/hafta) eritropoetin (ESA) almasına rağmen hedef hemoglobin düzeyine (1011.510-11.5 g/dLg/dL) ulaşamadığı saptanmıştır.
Bu durum 'eritropoetin direnci' olarak tanımlanır.
2
Etiyolojik araştırma ve literatür taraması
ESA direncine yol açan faktörler arasında demir eksikliği, inflamasyon, hiperparatiroidizm ve vitamin eksiklikleri yer alır.
En sık görülen ve ilk müdahale edilmesi gereken faktörü belirlemek gerekir.
3
En sık nedenin belirlenmesi
Hem mutlak demir eksikliği (depo yetersizliği) hem de fonksiyonel demir eksikliği (hepsidin artışına bağlı demir kullanımı kısıtlılığı) ESA direncinin en yaygın nedenidir.
Demir, hemoglobin sentezi için kısıtlayıcı faktördür.

Anahtar Kavram

Eritropoetin Direnci (ESA Resistance)
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 4Soru

5858 yaşında erkek hasta, 66 yıldır kronik böbrek hastalığı tanısıyla hemodiyaliz programındadır. Hastanın yapılan rutin kontrollerinde saptanan laboratuvar bulguları aşağıda sunulmuştur:

ParametreSonuçReferans Aralığı
Serum Kalsiyum10.710.7 mg/dLmg/dL8.58.5 - 10.210.2 mg/dLmg/dL
Serum Fosfor6.26.2 mg/dLmg/dL2.52.5 - 4.54.5 mg/dLmg/dL
Serum Albümin4.14.1 g/dLg/dL3.53.5 - 5.05.0 g/dLg/dL
İntakt Parathormon (iPTH)880880 pg/mLpg/mL1515 - 6565 pg/mLpg/mL

Hasta halihazırda sevelamer ve fosfordan fakir diyet tedavisi almaktadır. Bu hastada sekonder hiperparatiroidi yönetimi için en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sinekalset tedavisi başlanması

Cevap

Sekonder hiperparatiroidi tedavisinde, eş zamanlı hiperkalsemi ve hiperfosfatemi varlığında kalsitriol veya D vitamini analogları yerine kalsimimetik bir ajan olan sinekalset tercih edilmelidir.
Hemodiyaliz hastalarında sekonder hiperparatiroidi (iPTH > 600600 pg/mLpg/mL) tedavisinde, eğer serum kalsiyum veya fosfor düzeyleri hedef aralığın üzerindeyse, aktif D vitamini (kalsitriol) kullanımı kontrendikedir. Bu durumda paratiroid bezindeki kalsiyum algılayıcı reseptörlerin (CaSR) duyarlılığını artıran sinekalset, hem PTH düzeyini etkin bir şekilde düşürür hem de kalsiyum ve fosfor düzeylerinde hafif bir azalma sağlar. KDIGO kılavuzlarına göre kalsiyum yüksekliği olan vakalarda sinekalset ilk seçenek olarak öne çıkar.

Adım Adım Çözüm

1
Laboratuvar bulgularının analizi
Hastada düzeltilmiş kalsiyum (10.710.7 mg/dLmg/dL), fosfor (6.26.2 mg/dLmg/dL) ve iPTH (880880 pg/mLpg/mL) değerleri yüksektir.
Tedavi seçeneğini belirlemek için kalsiyum ve fosfor dengesinin PTH düzeyi ile birlikte değerlendirilmesi gerekir.
2
D vitamini reseptör aktivatörlerinin (VDRA) değerlendirilmesi
Kalsitriol ve alfasalsidol gibi ilaçlar elenir.
Bu ilaçlar barsak emilimini artırarak hiperkalsemiyi ve kalsiyum-fosfor çarpımını (Ca×PCa \times P) tehlikeli düzeye çıkarabilir.
3
Kalsimimetik ajan (Sinekalset) endikasyonunun kontrolü
Sinekalset en uygun seçenektir.
Sinekalset, paratiroid bezindeki CaSR hassasiyetini artırarak PTH'yı düşürürken kalsiyum ve fosforu da baskılayan tek seçenektir.

Anahtar Kavram

KBH-MBD (Kronik Böbrek Hastalığı - Mineral ve Kemik Bozukluğu) yönetiminde sinekalset kullanımı.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 5Soru

64 yaşında erkek hasta, 8 yıldır hipertansiyon ve evre 4 kronik böbrek hastalığı tanılarıyla takip edilmektedir. Fizik muayenesinde kan basıncı 132/82132/82 mmHg, pretibial 1+1+ ödem saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde saptanan bulgular aşağıdadır:

ParametreSonuç
eGFR2626 mL/dk/1.731.73 m2^2
Serum Sodyum138138 mEq/L
Serum Potasyum4.94.9 mEq/L
Serum Klor108108 mEq/L
Serum Bikarbonat1818 mEq/L
Serum Kalsiyum8.88.8 mg/dL
Serum Fosfor4.24.2 mg/dL
Albumin4.04.0 g/dL

Bu hasta için KDIGO kılavuzlarına göre en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Oral sodyum bikarbonat tedavisi başlanması

Cevap

Oral sodyum bikarbonat tedavisi başlanması
KDIGO kılavuzlarına göre, kronik böbrek hastalığı olan yetişkinlerde serum bikarbonat düzeyi 2222 mEq/L'nin altına düştüğünde, düzeyi 2222-2626 mEq/L aralığında tutacak şekilde oral alkali replasman tedavisi başlanması önerilir. Bu yaklaşım, CKD progresyonunu yavaşlatmak ve asidozun metabolik komplikasyonlarını (kemik ve kas yıkımı gibi) önlemek için kritiktir.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın böbrek fonksiyon evresini ve asit-baz durumunu değerlendirin.
Hasta evre 4 KBH (eGFR 2626) ve belirgin metabolik asidoz (bikarbonat 1818 mEq/L) tablosundadır.
Tedavi endikasyonunu belirlemek için mevcut laboratuvar değerlerinin referans aralıklarla karşılaştırılması gerekir.
2
KDIGO kılavuzlarındaki metabolik asidoz tedavi eşiğini hatırlayın.
Serum bikarbonat düzeyi <22< 22 mEq/L olduğunda tedavi başlanmalıdır.
Kronik asidoz kemik rezorpsiyonunu, kas yıkımını ve böbrek hasarının ilerlemesini tetikler.
3
Uygun alkali ajanı seçin ve kontrendikasyonları dışlayın.
Sodyum bikarbonat seçilmeli, alüminyum emilimini artıran sitrat formlarından kaçınılmalıdır.
KBH hastalarında alüminyum birikimi osteomalazi ve demans riskini artırır; sitrat bu emilimi potansiyalize eder.

Anahtar Kavram

KBH'de Metabolik Asidoz Yönetimi
Soru 6Soru

5 yıllık hemodiyaliz öyküsü olan 62 yaşında erkek hasta, giderek artan yaygın kemik ağrıları ve kas güçsüzlüğü şikayetleri ile başvuruyor. Hastanın rutin tedavisinde kalsiyum asetat ve kalsitriol bulunmaktadır. Yapılan laboratuvar tetkiklerinde aşağıdaki sonuçlar elde ediliyor:

ParametreSonuçNormal Değer
Serum Kalsiyum10.8 mg/dL8.5-10.5
Serum Fosfor6.5 mg/dL2.5-4.5
Serum Albümin4.0 g/dL3.5-5.5
İntakt PTH65 pg/mL15-65
Alkalen Fosfataz45 U/L40-130

Bu hasta için en olası tanı ve tedavi yaklaşımı açısından aşağıdakilerden hangisi en uygundur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Adinamik kemik hastalığı mevcuttur; kalsiyum içeren bağlayıcılar ve kalsitriol kesilmelidir.

Cevap

Adinamik kemik hastalığı mevcuttur; kalsiyum içeren bağlayıcılar ve kalsitriol kesilmelidir.
Diyaliz hastalarında İntakt PTH hedefi normalin üst sınırının 2 ila 9 katıdır. 65 pg/mL PTH düzeyi, diyaliz hastası için belirgin şekilde düşüktür ve 'Adinamik Kemik Hastalığı' tanısını koydurur. Adinamik kemik hastalığında kemik metabolizması çok yavaştır, kemik kalsiyum ve fosforu içine alamaz (tamponlayamaz), bu nedenle serum kalsiyum ve fosfor düzeyleri yükselir. Tedavide amaç, PTH üzerindeki baskıyı kaldırarak kemik döngüsünü artırmaktır. Bu nedenle PTH'yi baskılayan D vitamini (kalsitriol) ve kalsiyum yükü oluşturan fosfor bağlayıcılar (kalsiyum asetat) kesilmelidir. Fosfor kontrolü için kalsiyum içermeyen bağlayıcılar (sevelamer vb.) tercih edilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
PTH düzeyini diyaliz hastası hedeflerine göre değerlendir.
İntakt PTH 65 pg/mL. Diyaliz hastalarında beklenen hedef değer (KDIGO'ya göre normalin üst sınırının 2-9 katı, yani yaklaşık 130-600 pg/mL) altındadır. Bu durum 'düşük devirli kemik hastalığı'nı (adinamik kemik hastalığı) işaret eder.
Diyaliz hastalarında kemik direncinden dolayı normal PTH değerleri aslında relatif hipoparatiroidi kabul edilir.
2
Kalsiyum ve Fosfor dengesini analiz et.
Kalsiyum yüksek (10.8), Fosfor yüksek (6.5). Bu durum, kemiğin tamponlama kapasitesinin kaybolduğunu (adinamik kemik) ve dışarıdan alınan kalsiyum/fosforun serumda biriktiğini gösterir.
Adinamik kemikte mineral döngüsü durduğu için diyetle alınan mineraller kemiğe giremez ve hiperkalsemi/hiperfosfatemi yapar.
3
Mevcut ilaçların etkisini değerlendir.
Hasta kalsiyum asetat (Ca yükü) ve kalsitriol (PTH baskılayıcı, Ca/P emilimini artırıcı) kullanıyor. Bu ilaçlar tabloyu yaratan iatrojenik nedenlerdir.
Aşırı PTH baskılanması adinamik kemik hastalığının temel nedenidir.
4
Tedavi kararını ver.
PTH'nin yükselmesine izin verilmeli (baskılayıcı ilaçlar kesilmeli) ve kalsiyum yükü azaltılmalı (Ca içermeyen bağlayıcıya geçilmeli).
Adinamik kemik hastalığının tedavisi, kemik döngüsünü tekrar başlatmak için PTH'nin serbest bırakılmasıdır.

Anahtar Kavram

Adinamik Kemik Hastalığı

İpuçları

1
Diyaliz hastalarında 'normal' kabul edilen PTH aralığı, sağlıklı bireylerden farklıdır; kemik direnci nedeniyle daha yüksek değerler hedeflenir.
2
Hastanın PTH düzeyi 65 pg/mL'dir. Bu değer bir diyaliz hastası için 'düşük' kabul edilir ve kemik döngüsünün durduğunu (dinamik olmadığını) gösterir.
3
Düşük PTH ve yüksek kalsiyum varlığında, PTH'yi daha da düşürecek veya kalsiyum yükünü artıracak tedavilerden (D vitamini, kalsiyum tuzları) kaçınmak gerekir.

Daha Fazla Pratik

Adinamik kemik hastalığı ile osteitis fibroza kistika arasındaki biyokimyasal ve radyolojik farkları karşılaştıran bir soru çözünüz.

Alternatif Yöntem

Düşük kalsiyumlu diyalizat (örneğin 2.5 mEq/L) kullanarak serum kalsiyumunu düşürmek ve PTH salınımını stimüle etmek de tedavinin bir parçası olabilir.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 7Soru

Atriyal fibrilasyon nedeniyle uzun süredir varfarin kullanan ve son dönem böbrek yetmezliği tanısıyla 4 yıldır hemodiyaliz programında olan 68 yaşındaki erkek hasta, her iki uyluk iç yüzünde ve karın alt kadranında gelişen, dayanılamayacak şiddette ağrılı cilt lezyonları şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenede, palpasyonla sert (indüre), çevresinde retiküler tarzda morluklar (livedo) bulunan ve merkezinde siyah nekrotik eskar izlenen plaklar saptanıyor. Periferik nabızlar normal palpe ediliyor. Laboratuvar tetkiklerinde;

ParametreSonuç
Serum Kalsiyum9.8 mg/dL
Serum Fosfor7.6 mg/dL
Parathormon (PTH)620 pg/mL
Albümin3.1 g/dL

Bu hasta için en uygun ve öncelikli tedavi yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Varfarin tedavisinin kesilmesi ve intravenöz sodyum tiyosülfat başlanması

Cevap

Varfarin tedavisinin kesilmesi ve intravenöz sodyum tiyosülfat başlanması
Hastadaki klinik tablo (ağrılı, indüre, nekrotik eskarlaşan lezyonlar) ve risk faktörleri (diyaliz, varfarin kullanımı, hiperfosfatemi) Kalsifilaksi (Kalsifik Üremik Arteriyolopati) ile uyumludur. Varfarin, damar duvarında kalsifikasyonu önleyen Matrix Gla Protein'in (MGP) aktivasyonunu engelleyerek kalsifilaksiyi tetikler. Tedavideki en kritik basamak varfarinin kesilmesi ve kalsiyum birikimini çözmeye yardımcı olan Sodyum Tiyosülfatın başlanmasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tabloyu tanıla
Diyaliz hastası + Varfarin kullanımı + Ağrılı nekrotik cilt lezyonları + Yüksek Ca x P çarpımı = Kalsifilaksi (Kalsifik Üremik Arteriyolopati).
Bu tetrad kalsifilaksi için çok tipiktir ve acil müdahale gerektiren yüksek mortaliteli bir durumdur.
2
Risk faktörlerini analiz et
Varfarin, kalsifikasyonu engelleyen 'Matrix Gla Proteini'ni inhibe ederek damar kalsifikasyonunu tetikler.
Etiyolojideki en önemli değiştirilebilir risk faktörü varfarindir.
3
Tedavi planını belirle
Varfarin kesilmeli, kalsiyum içermeyen fosfor bağlayıcılar seçilmeli ve sodyum tiyosülfat (kalsiyum şelatörü/antioksidan) başlanmalıdır.
Hastalığın ilerlemesini durdurmak için presipite eden faktör ortadan kaldırılmalıdır.

Anahtar Kavram

Kalsifilaksi Yönetimi ve Varfarin İlişkisi

İpuçları

1
Hastanın kullandığı kan sulandırıcı ilaç (varfarin), kemik ve damar sağlığıyla ilgili spesifik bir proteini inhibe ederek bu hastalığa zemin hazırlar.
2
Bu hastalıkta kalsiyum ve fosforun damar duvarında birikmesi söz konusudur. Tedavi, bu birikimi artıran faktörleri (ilaçlar, yüksek kalsiyum) ortadan kaldırmayı hedefler.

Daha Fazla Pratik

KBY hastalarında kemik-mineral bozukluğu tipleri (Adinamik kemik vs Osteitis fibroza) ve PTH hedefleri üzerine bir soru çözülmesi önerilir.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 8Soru

6464 yaşında kadın hasta, Evre 3b3b Kronik Böbrek Hastalığı (eGFR:38eGFR: 38 mL/dak/1.731.73 m 2^2) ve hipertansiyon tanılarıyla poliklinikte takip edilmektedir. Hasta 2020 mg/gün lisinopril ve 55 mg/gün amlodipin kullanmaktadır. Yapılan fizik muayenesinde kan basıncı 146/92146/92 mmHg, nabız 7676/dakika saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde saptanan bulgular aşağıdadır:

ParametreSonuçReferans Aralığı
Serum Potasyum5.45.4 mEq/L3.55.13.5 - 5.1 mEq/L
Serum Kreatinin1.81.8 mg/dL0.61.20.6 - 1.2 mg/dL
Albümin/Kreatinin Oranı (ACRACR)120120 mg/g<30< 30 mg/g

Bu hastada kan basıncı hedefine ulaşmak ve serum potasyum düzeyini kontrol altında tutmak için bir sonraki en uygun adım aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tedaviye düşük doz klortalidon veya furosemid eklemek

Cevap

Tedaviye düşük doz klortalidon veya furosemid gibi bir diüretik eklemek hem kan basıncı kontrolünü sağlar hem de potasyum dengesine yardımcı olur.
Kronik Böbrek Hastalığı olan hastalarda ACE inhibitörleri (lisinopril gibi) progresyonu yavaşlatmak ve albuminüriyi azaltmak için temel tedavidir. Ancak bu ilaçlar potasyum tutulumuna neden olabilir. Hastanın kan basıncı hedefi (<120< 120 mmHg sistolik) karşılanmamışken ve potasyumu hafif yüksekken (5.45.4 mEq/L), tedaviye potasyum atılımını artıran ve tansiyonu düşüren bir diüretik (klortalidon veya furosemid) eklemek en mantıklı ve rehberlere uygun adımdır.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın klinik durumunu ve hedeflerini değerlendir
Hasta Evre 3b3b KBH, kan basıncı 146/92146/92 mmHg (hedef <120< 120 mmHg) ve potasyum 5.45.4 mEq/L (hafif yüksek).
Tedavi değişikliğinin gerekliliğini ve riskleri belirlemek için temel verileri analiz etmek gerekir.
2
ACE inhibitörü kullanımını ve potasyum etkileşimini analiz et
ACE inhibitörü (lisinopril) proteinüri ve renal progresyon için kritiktir ancak hiperkalemiye eğilim yaratır.
Mevcut ilaçların yan etkileri ile hastanın laboratuvar bulguları arasındaki ilişkiyi kurmak önemlidir.
3
Hem tansiyonu düşüren hem de potasyumu dengeleyen ajanı seç
Tiyazid benzeri (klortalidon) veya kıvrım (furosemid) diüretikleri her iki amaca da hizmet eder.
KDIGO rehberlerine göre diüretik eklenmesi, ACEi/ARB kullanan KBH hastalarında hiperkalemiyi yönetmek için önerilen bir stratejidir.

Anahtar Kavram

KBH hastalarında ACE inhibitörü/ARB kullanımı sırasında gelişen hafif hiperkalemi ve dirençli hipertansiyon yönetiminde diüretiklerin (tiyazid veya kıvrım diüretikleri) rolü.
Soru 9Soru

6464 yaşında erkek hasta, 88 yıldır diabetes mellitus ve hipertansiyon tanılarıyla izlenmektedir. Son yapılan tetkiklerinde eGFR:14eGFR: 14 ml/dk/1.73m2ml/dk/1.73m^2 (66 ay önce 1616 ml/dk/1.73m2ml/dk/1.73m^2) saptanmıştır. Hasta son birkaç gündür iştahsızlık, bulantı ve derin nefes alırken şiddetlenen, öne eğilmekle hafifleyen göğüs ağrısı şikayetiyle başvurmuştur. Fizik muayenede mezokardiyak odakta sistolo-diyastolik frotman duyulmaktadır. Kan basıncı 135/85135/85 mmHg saptanmış olup akciğer bazallerinde hafif ralleri mevcuttur.

Bu hasta için en uygun bir sonraki adım aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Acil hemodiyaliz programına alınması

Cevap

Hastanın acil hemodiyaliz programına alınması en uygun yaklaşımdır.
Evre 55 kronik böbrek hastalığı olan bir hastada perikardiyal frotman duyulması 'üremik perikardit' tanısını koydurur. Üremik perikardit, böbrek yerine koyma tedavisine (diyaliz) başlanması için kesin ve acil bir endikasyondur. Bu tablo, üremik toksinlerin perikard yapraklarını irrite etmesi sonucu oluşur.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın böbrek fonksiyon evresini değerlendir
eGFR<15eGFR < 15 ml/dk/1.73m2ml/dk/1.73m^2 olduğu için hasta Evre 55 (son dönem) böbrek yetmezliği tablosundadır.
Yönetim planı hastanın mevcut böbrek rezervine göre belirlenir.
2
Klinik semptom ve fizik muayene bulgularını yorumla
Göğüs ağrısı, öne eğilmekle rahatlama ve duyulan frotman 'üremik perikardit' ile uyumludur.
Üremiye bağlı seröz zarların inflamasyonu bu tabloya yol açar.
3
Diyaliz endikasyonlarını gözden geçir
Üremik perikardit, diyalize başlanması için 'kesin' (mutlak) bir endikasyondur.
Tedavi edilmeyen üremik perikardit tamponad veya ciddi kardiyak komplikasyonlara ilerleyebilir.

Anahtar Kavram

Kronik böbrek hastalığında üremik perikardit ve acil diyaliz endikasyonları
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 10Soru

60 yaşında, 15 yıldır tip 2 diyabet ve hipertansiyon tanısıyla takip edilen erkek hastanın rutin kontrollerinde serum kreatinin 1.9mg/dL1.9 mg/dL, tahmini glomerüler filtrasyon hızı (eGFR) 36mL/dk/1.73m236 mL/dk/1.73m^2 ve idrar albümin/kreatinin oranı 420mg/g420 mg/g saptanmıştır. Bu hastanın Kronik Böbrek Hastalığı (KBH) sınıflaması ve yönetimi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi en doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hasta KBH Evre 3b ve kategori A3 olarak sınıflandırılır; progresyonu yavaşlatmak için öncelikle renin-anjiyotensin sistemi (RAS) blokajı önerilir.

Cevap

Hastanın Evre 3b, kategori A3 olarak değerlendirilip RAS blokajı ile tedavi edilmesi en doğru yaklaşımdır.
Verilen laboratuvar değerlerine göre hastanın eGFR'si 3636 (G3b) ve albüminüri oranı 420420 (A3) düzeyindedir. Diyabetik KBH yönetiminde proteinüriyi azaltmak ve böbrek yetmezliğine gidişi yavaşlatmak için kanıtlanmış en önemli tedavi adımı ACE inhibitörü veya ARB kullanımıdır.

Adım Adım Çözüm

1
eGFR değerine göre evrelemeyi belirle.
eGFR 36mL/dk/1.73m236 mL/dk/1.73m^2 olduğu için hasta Evre 3b (aralık: 304430-44) olarak sınıflandırılır.
KBH evrelemesi GFR düzeylerine göre G1'den G5'e kadar yapılır.
2
Albüminüri düzeyine göre kategoriyi belirle.
İdrar albümin/kreatinin oranı 420mg/g420 mg/g olduğu için hasta A3 (aralık: >300>300) kategorisindedir.
Albüminüri, KBH'de progresyon ve kardiyovasküler risk için önemli bir göstergedir.
3
Hastanın mevcut komorbiditelerine (DM, HT) göre tedavi stratejisini seç.
Diyabetik KBH ve A3 düzeyinde albüminürisi olan hastada RAS blokajı (ACEi/ARB) ilk tercihtir.
RAS blokajı intraglomerüler basıncı düşürerek proteinüriyi azaltır ve böbrek fonksiyonlarındaki kaybı yavaşlatır.

Anahtar Kavram

Kronik Böbrek Hastalığı (KBH) GFR ve Albüminüri bazlı evrelemesi ile diyabetik nefropati yönetimi.

Alternatif Yöntem

KDIGO matrisini (G ve A kategorileri) zihinde canlandırarak hızlıca 'Turuncu/Kırmızı' risk grubunda olunduğunu ve agresif tedavi (RASi + SGLT2i) gerektiğini belirlemek.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 11Soru

58 yaşında kadın hasta, Tip 2 diyabet ve hipertansiyon tanılarıyla izlenmektedir. Halsizlik ve çabuk yorulma şikayetleri ile başvuran hastanın yapılan tetkiklerinde saptanan bulgular aşağıdadır:

TetkikSonuç
Hemoglobin9,29,2 g/dL
MCV8484 fL
Ferritin120120 ng/mL
Transferrin satürasyonu (TSAT)%12,5\%12,5
eGFReGFR2424 ml/dk/1,73m21,73 m^2

Bu hastada renal aneminin yönetimi için en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Demir replasman tedavisi başlanması

Cevap

Demir replasman tedavisi başlanması en uygun yaklaşımdır.
Kronik böbrek hastalığı (KBH) olan hastalarda anemi yönetimi KDIGO rehberlerine göre yapılır. Hastanın hemoglobin değeri 1010 g/dL'nin altında ve semptomatiktir. Demir parametrelerine bakıldığında transferrin satürasyonunun (TSAT) %30\%30 ve ferritinin 500500 ng/mL'nin altında olması mutlak veya fonksiyonel demir eksikliğini gösterir. Bu durumda, ESA tedavisine başlamadan önce veya ESA ile eş zamanlı olarak demir replasmanı yapılması, aneminin düzeltilmesi için en etkili ve ilk basamak yaklaşımdır.

Adım Adım Çözüm

1
Böbrek fonksiyonlarının ve aneminin değerlendirilmesi
Hastanın eGFReGFR değeri 2424 ml/dk olup Evre 4 KBH mevcuttur. Hemoglobin 9,29,2 g/dL ile anemi saptanmıştır.
Aneminin şiddetini ve renal fonksiyonlarla ilişkisini belirlemek için.
2
Demir depolarının analizi
TSAT %12,5\%12,5 (Kritik eşik %30\%30) ve Ferritin 120120 ng/mL (Kritik eşik 500500 ng/mL) olarak saptanmıştır.
Eritropoez uyarıcı ajanlardan önce demir eksikliğinin ekarte edilmesi veya düzeltilmesi gerekir.
3
KDIGO kriterlerine göre tedavi kararı
Hemoglobin artışı hedeflenen KBH hastasında demir parametreleri düşüktür. İlk adım demir replasmanıdır.
Demir replasmanı hem hemoglobin düzeyini tek başına artırabilir hem de ileride gerekebilecek ESA dozunu azaltır.

Anahtar Kavram

KBH hastalarında anemi yönetiminde demir depolarının optimizasyonu, eritropoez uyarıcı ajan (ESA) kullanımından önce gelir.

Daha Fazla Pratik

KBH hastalarında ESA tedavisi sırasında hedef hemoglobin aralığını (1011,510-11,5 g/dL) ve aşırı düzeltmenin risklerini gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 12Soru

6464 yaşında erkek hasta, hipertansiyon ve evre 3b3b kronik böbrek hastalığı (eGFR:38eGFR: 38 ml/dk/1.73m2ml/dk/1.73m^2) nedeniyle ramipril, metoprolol ve atorvastatin kullanmaktadır. Son 22 gündür devam eden şiddetli sulu ishal ve iştahsızlık şikayetiyle başvurur. Fizik muayenesinde kan basıncı 105/65105/65 mmHgmmHg, nabız 98/dk98/dk, cilt turgoru azalmış olarak saptanır. Laboratuvar tetkiklerinde serum kreatinin düzeyinin bazal değeri olan 1.81.8 mg/dLmg/dL'den 2.52.5 mg/dLmg/dL'ye yükseldiği görülür. Bu klinik tabloda, hastanın mevcut tedavisiyle ilgili en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ramipril tedavisine geçici olarak ara verilmesi

Cevap

Ramipril tedavisine geçici olarak ara verilmesi en uygun yaklaşımdır.
Ramipril tedavisine ara verilmesi kararı, 'hastalık günü kuralları' (SADMAN) çerçevesinde değerlendirilir. Kronik böbrek hastalarında dehidratasyon, kusma veya ishal gibi prerenal risk faktörleri ortaya çıktığında, renal otoregülasyonu bozan ACE inhibitörleri, ARB'ler, SGLT2 inhibitörleri, diüretikler ve NSAİİ'lerin kullanımına geçici olarak ara verilmelidir. Ramipril, efferent arteriol vazokonstriksiyonunu engelleyerek glomerüler filtrasyon basıncını düşürür ve dehidratasyon tablosunda akut böbrek hasarı riskini belirgin şekilde artırır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik durumun ve ilaçların değerlendirilmesi
Hastada şiddetli ishal ve hipovolemi bulguları (düşük tansiyon, turgor kaybı) ile birlikte prerenal azotemi gelişmiştir.
Mevcut kreatinin artışı, bazal KBH üzerine eklenmiş bir akut böbrek hasarını işaret eder.
2
Renal otoregülasyon mekanizmasının analizi
Hipovolemi sırasında böbrek, intraglomerüler basıncı korumak için efferent arteriolü kasmaya çalışır (Anjiyotensin II etkisi).
ACE inhibitörü olan ramipril bu koruyucu mekanizmayı engelleyerek GFR'nin hızla düşmesine neden olur.
3
Yönetim kararının verilmesi
Ramipril (ve varsa diüretikler, NSAİİ'ler, SGLT2i, metformin) gibi ilaçlar hidrasyon düzelene kadar kesilmelidir.
'Hastalık günü kuralları' (Sick day rules) uyarınca AKH riskini azaltmak için bu müdahale şarttır.

Anahtar Kavram

Hastalık Günü Kuralları (Sick Day Rules)
Soru 13Soru

5555 yaşında kadın hasta, 1010 yıldır esansiyel hipertansiyon ve 55 yıldır kronik böbrek hastalığı (KBHKBH) tanılarıyla takip edilmektedir. Yapılan rutin kontrollerinde laboratuvar bulguları şu şekildedir:

- Glomerüler Filtrasyon Hızı (GFRGFR): 2424 ml/dk/1.73m2ml/dk/1.73m^2
- Serum kalsiyum (CaCa): 8.98.9 mg/dLmg/dL
- Serum fosfor (PP): 5.65.6 mg/dLmg/dL
- Paratiroid hormon (PTHPTH): 280280 pg/mLpg/mL (Normal: 156515-65 pg/mLpg/mL)

Bu hastada saptanan kemik-mineral metabolizması bozukluğunun yönetimi için en uygun ilk yaklaşım hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Diyetle fosfor alımının kısıtlanması

Cevap

Diyetle fosfor kısıtlanması en uygun ilk yaklaşımdır.
Kronik böbrek hastalığı ilerledikçe fosforun böbrekten atılımı azalır ve serum fosfor düzeyi artar. Bu durum, serbest kalsiyumun çökmesine ve PTH salınımının uyarılmasına (sekonder hiperparatiroidizm) neden olur. Evre 3-5 KBH hastalarında yönetimde ilk basamak, fosforun diyetle kısıtlanmasıdır. Eğer diyetle kontrol sağlanamazsa fosfor bağlayıcı ilaçlar (kalsiyum bazlı veya kalsiyum bazlı olmayanlar) eklenir.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın GFR değerine göre evrelemesini yapın.
GFR=24GFR = 24 ml/dkml/dk olduğu için hasta Evre 44 Kronik Böbrek Hastalığı (KBH) aşamasındadır.
Yönetim stratejileri KBH evresine göre değişiklik gösterir.
2
Laboratuvar bulgularını (Ca, P, PTH) analiz edin.
Serum fosforu (5.65.6) yüksek, PTH (280280) yüksek, kalsiyum (8.98.9) ise normal/düşük-normaldir.
KBH-MBD (Mineral-Kemik Bozukluğu) tablosunda fosfor retansiyonu sekonder hiperparatiroidizmin temel tetikleyicisidir.
3
Klavuzlara göre tedavi önceliğini belirleyin.
KDIGO 2017 güncellemesine göre, yükselen serum fosfor düzeylerinde ilk basamak müdahale diyetle fosfor kısıtlamasıdır.
Hiperfosfatemi kontrol altına alınmadan yapılacak D vitamini gibi müdahaleler vasküler kalsifikasyon riskini artırabilir.

Anahtar Kavram

KBH-MBD (Mineral Kemik Bozukluğu) yönetiminde hiperfosfateminin ilk basamak tedavisi diyetle fosfor kısıtlamasıdır.

Alternatif Yöntem

Laboratuvar verilerine bakarken önce fosforu (P) kontrol etme kuralı uygulanabilir; P yüksekse çözüm 'P'yi düşürmek' olmalıdır, bu da önce diyet sonra ilaç (bağlayıcılar) sıralamasıyla yapılır.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 14Soru

6262 yaşında kadın hasta, 44 yıldır son dönem böbrek yetmezliği nedeniyle haftada 33 kez hemodiyaliz programındadır. Özgeçmişinde diabetes mellitus, hipertansiyon ve atriyal fibrilasyon (AF) mevcuttur. AF nedeniyle varfarin; KBH-MBD (Mineral ve Kemik Bozukluğu) nedeniyle kalsiyum asetat ve kalsitriol kullanmaktadır. Son 11 aydır uyluk iç kısmında başlayan, giderek yayılan, oldukça ağrılı, üzerinde morumsu retiküler görünümlerin olduğu ve merkezinde siyah eskar dokusu gelişen ülseratif lezyonlar saptanıyor.

Laboratuvar bulguları aşağıdadır:

ParametreSonuç
Kalsiyum (CaCa)9.89.8 mg/dL
Fosfor (PP)7.67.6 mg/dL
iPTHiPTH820820 pg/mL
Albümin3.43.4 g/dL
INRINR2.62.6

Bu hastada mevcut klinik tablonun yönetiminde aşağıdakilerden hangisi en az uygundur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kesin tanı ve evreleme amacıyla lezyonun merkezinden derin insizyonel deri biyopsisi alınması

Cevap

Lezyonun merkezinden derin insizyonel deri biyopsisi alınması, kalsifilaksi (kalsifik üremik arteriyolopati) yönetiminde doku nekrozu ve sepsis riskini artırdığı için en az uygun yaklaşımdır.
Kalsifilaksi (kalsifik üremik arteriyolopati), küçük arterlerin mediyasında kalsifikasyon ve intimal fibrozis sonucu gelişen iskemi ile karakterizedir. Tanı genellikle klinik olarak konur. Derin deri biyopsisi, dokunun zaten çok zayıf olan kan akımını daha da bozarak iyileşmeyen ülserlere, süperenfeksiyonlara ve sepsise neden olabilir. Bu nedenle, tipik klinik tabloda biyopsi yapılması önerilmez.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik sunumu ve laboratuvar verilerini analiz et.
Diyaliz hastasında ağrılı, livedo retikülaris benzeri ve nekrotik lezyonlar ile yüksek kalsiyum-fosfor ürünü (9.8×7.6=74.48>559.8 \times 7.6 = 74.48 > 55) kalsifilaksiyi (kalsifik üremik arteriyolopati) düşündürür.
Tanıyı doğru koymak, kontrendike olan işlemleri belirlemek için ilk basamaktır.
2
Kalsifilaksi için değiştirilebilir risk faktörlerini belirle.
Varfarin kullanımı (MGP inhibisyonu yoluyla), kalsiyum içeren bağlayıcılar ve hiperfosfatemi temel risk faktörleridir.
Tedavinin temel taşı tetikleyici ajanların uzaklaştırılmasıdır.
3
Tanısal girişimleri değerlendir.
Biyopsi alanında yara iyileşmesi olmayacağı ve enfeksiyon riski çok yüksek olduğu için biyopsiden kaçınılmalıdır.
İatrojenik komplikasyonları önlemek hayati önem taşır.

Anahtar Kavram

Kalsifik Üremik Arteriyolopati (Kalsifilaksi) Yönetimi
Soru 15Soru

6060 yaşında erkek hasta, 55 yıldır tip 22 diyabet ve hipertansiyon tanılarıyla izlenmektedir. Yapılan rutin kontrollerinde eGFR:48eGFR: 48 ml/dk/1.73m2ml/dk/1.73m^2 ve spot idrar albümin/kreatinin oranı: 250250 mg/gmg/g (normal: <30< 30 mg/gmg/g) saptanmıştır. Standart ofis kan basıncı ölçümü 138/84138/84 mmHgmmHg bulunan hastada, güncel KDIGO (20212021) kılavuzu önerileri doğrultusunda en uygun sistolik kan basıncı hedefi ve başlanması gereken öncelikli antihipertansif ilaç grubu aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sistolik kan basıncı <120< 120 mmHgmmHg ve ACE inhibitörü

Cevap

En uygun yaklaşım, sistolik kan basıncını 120120 mmHgmmHg'nin altına düşürmek ve albüminüri nedeniyle ACE inhibitörü başlamaktır.
Güncel KDIGO 2021 kılavuzuna göre, kronik böbrek hastalığı olan (diyabetik olsun veya olmasın) erişkin hastalarda, standardize ofis kan basıncı ölçümlerinde hedef sistolik kan basıncı <120< 120 mmHgmmHg olarak önerilmektedir. Ayrıca, spot idrar albümin/kreatinin oranı >30> 30 mg/gmg/g olan hastalarda renal progresyonu yavaşlatmak için birinci basamak tedavi ACE inhibitörü veya ARB grubudur.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın KBH evresini ve albüminüri durumunu belirleyin.
Hasta Evre 3b3b KBH (eGFR:48eGFR: 48) ve belirgin albüminüriye (250250 mg/gmg/g) sahiptir.
Tedavi hedefleri ve ilaç seçimi proteinüri/albüminüri miktarına göre değişir.
2
Güncel KDIGO kılavuzuna göre kan basıncı hedefini belirleyin.
Hedef sistolik kan basıncı <120< 120 mmHgmmHg'dir.
KDIGO 2021 kılavuzu, standardize ölçümlerde daha sıkı kan basıncı kontrolünün renal ve kardiyovasküler sonuçları iyileştirdiğini belirtmektedir.
3
Albüminüri varlığına göre uygun ilaç grubunu seçin.
ACE inhibitörü veya ARB (Anjiyotensin Reseptör Blokeri) başlanmalıdır.
RAAS blokerleri, efferent arteriyolde dilatasyon yaparak intraglomerüler basıncı ve albüminüriyi azaltır, KBH progresyonunu yavaşlatır.

Anahtar Kavram

KDIGO 2021 KBH Hipertansiyon Yönetimi
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 16Soru

65 yaşında erkek hasta, evre 3 kronik böbrek hastalığı (eGFR:45eGFR: 45 mL/dk/1.73m21.73m^2) ve tip 2 diyabet tanılarıyla nefroloji polikliniğinde takip edilmektedir. Hastanın fizik muayenesinde kan basıncı, standardize edilmiş ofis ölçüm yöntemiyle 138/84138/84 mmHg olarak saptanmıştır. Hastanın idrar albümin/kreatinin oranı (UACRUACR) 150150 mg/g'dır.

Güncel KDIGO (2024) kılavuz önerileri doğrultusunda, bu hasta için hedeflenmesi gereken sistolik kan basıncı değeri aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: <120< 120 mmHg

Cevap

Güncel KDIGO (2024) kılavuzuna göre, standardize edilmiş ofis ölçümleri kullanıldığında hedef sistolik kan basıncı < 120 mmHg olmalıdır.
KDIGO (Kidney Disease: Improving Global Outcomes) 2024 KBH'de Kan Basıncı Yönetimi Kılavuzu, diyaliz almayan KBH hastalarında (diyabetik olsun veya olmasın), standardize edilmiş ofis kan basıncı ölçümü yapıldığında hedef sistolik kan basıncının < 120 mmHg olmasını önermektedir. Bu öneri, SPRINT çalışması gibi büyük klinik araştırmaların sonuçlarına dayanmaktadır ve mortalite ile böbrek yetmezliği riskini azaltmayı hedefler.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın klinik durumunu değerlendir
Hasta Evre 3 KBH ve diyabet hastasıdır, diyalize girmemektedir.
Tedavi hedefleri hastanın KBH evresine ve diyaliz durumuna göre belirlenir.
2
Ölçüm yöntemini kontrol et
Kan basıncı 'standardize edilmiş ofis ölçüm yöntemi' ile saptanmıştır.
KDIGO 120 mmHg hedefini sadece standardize edilmiş ölçümler için önermektedir.
3
Güncel rehber bilgisini uygula
Sistolik kan basıncı hedefi < 120 mmHg olarak belirlenir.
2024 KDIGO güncellemesi, kardiyovasküler koruma ve renal progresyonu yavaşlatmak için bu hedefi agresifleştirmiştir.

Anahtar Kavram

KBH hastalarında (diyaliz dışı) kan basıncı yönetimi ve KDIGO 2024 hedefleri.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 17Soru

Diyabetik nefropati nedeniyle Evre 44 kronik böbrek hastalığı (KBHKBH) tanısıyla takip edilen 5959 yaşında kadın hasta, son zamanlarda artan halsizlik ve çabuk yorulma şikayetleri ile başvuruyor. Hastanın yapılan laboratuvar inceleme sonuçları aşağıdadır:

ParametreSonuç
Hemoglobin9.69.6 g/dLg/dL
MCVMCV8888 fLfL
Serum demiri3535 μg/dL\mu g/dL
Total demir bağlama kapasitesi340340 μg/dL\mu g/dL
Ferritin8585 ng/mLng/mL
Transferrin saturasyonu (%TSAT\text{\%TSAT})%14\%14
Serum kreatinin2.92.9 mg/dLmg/dL
eGFReGFR2424 ml/dk/1.73m2ml/dk/1.73m^2
Vitamin B12B_{12} ve FolatNormal

Bu hasta için en uygun bir sonraki klinik adım aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Demir replasman tedavisi başlanması

Cevap

Demir replasman tedavisi başlanması
Kronik böbrek hastalarında anemi değerlendirilirken hemoglobin 1010 g/dLg/dL altına indiğinde tedavi seçenekleri gözden geçirilir. KDIGO kılavuzlarına göre, eğer transferrin saturasyonu %30\%30 veya altında ve ferritin 500500 ng/mLng/mL veya altında ise, hemoglobin artışı sağlamak amacıyla demir replasmanı (oral veya IV) denenebilir. Bu hastada transferrin saturasyonu %14\%14 ve ferritin 8585 ng/mLng/mL olduğu için mutlak demir eksikliği söz konusudur ve eritropoetin tedavisine geçilmeden önce mutlaka demir depoları doldurulmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Glomerüler filtrasyon hızı (eGFReGFR) değerlendirilir.
eGFReGFR 2424 ml/dk/1.73m2ml/dk/1.73m^2 olduğu için hasta Evre 44 KBHKBH olarak sınıflandırılır.
KBHKBH evresine göre anemi yönetimi stratejisi belirlenir.
2
Anemi varlığı ve demir parametreleri analiz edilir.
Hemoglobin 9.69.6 g/dLg/dL (anemi), ferritin 8585 ng/mLng/mL ve %TSAT\text{\%TSAT} %14\%14 (demir eksikliği) saptanmıştır.
KBHKBH'da demir eksikliği tanısı için klasik eşik değerler %TSAT<%20\text{\%TSAT} < \%20 veya ferritin <100< 100 ng/mLng/mL (NDKBHND-KBH için) şeklindedir.
3
KDIGO kılavuzlarına göre tedavi önceliği belirlenir.
Öncelikle demir replasmanı planlanır.
Eritropoetin (ESAESA) tedavisine başlamadan önce demir depolarının yeterli olması (fonksiyonel demir eksikliğini önlemek için) şarttır.

Anahtar Kavram

Kronik böbrek hastalığında anemi yönetiminde demir depoları yeterli hale getirilmeden eritropoetin tedavisine başlanmamalıdır.

Daha Fazla Pratik

KBHKBH hastalarında demir replasmanına rağmen hedef hemoglobin düzeyine (1011.510-11.5 g/dLg/dL) ulaşılamayan durumlarda ESA direnci nedenlerini (inflamasyon, hiperparatiroidizm vb.) inceleyen soruları çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 18Soru

5252 yaşında erkek hasta, tip 22 diyabet ve hipertansiyon öyküsü ile poliklinik kontrolüne geliyor. Laboratuvar incelemesinde serum kreatinin düzeyi 1,61,6 mg/dL, eGFR 5454 mL/dk/1,731,73 m2m^2 ve idrar albümin/kreatinin oranı 120120 mg/g saptanıyor. Bu hastada kronik böbrek hastalığına bağlı gelişen mineral ve kemik bozukluğu (KBH-MKB) sürecinde saptanması beklenen en erken biyokimyasal değişiklik aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Serum fibroblast growth factor-23 (FGF-23) düzeyinde artış

Cevap

Serum fibroblast growth factor-23 (FGF-23) düzeyindeki artış, kronik böbrek hastalığı mineral ve kemik bozukluğu (KBH-MKB) sürecinde saptanan en erken patofizyolojik değişikliktir.
Serum fibroblast growth factor-23 (FGF-23) düzeyindeki artış, böbrek fonksiyonlarındaki azalmaya bağlı gelişen mineral bozuklukların en erken göstergesidir. FGF-23, kemikten salgılanır ve proksimal tübüllerdeki sodyum-fosfat kotransporterlarını inhibe ederek fosfat atılımını artırır. Ayrıca 1-alfa hidroksilaz enzimini inhibe ederek kalsitriol düzeylerini düşürür, bu da PTH artışına zemin hazırlar.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın böbrek fonksiyon evresini belirleyin.
eGFR 5454 mL/dk/1,731,73 m2m^2 olduğu için hasta Evre 3a KBH olarak sınıflandırılır.
KBH-MKB bulgularının hangi evrede başladığını anlamak için evreleme kritiktir.
2
KBH-MKB patofizyolojisindeki hormonal sıralamayı hatırlayın.
GFR azaldıkça sırasıyla; FGF-23 artışı, kalsitriol (1,251,25-OH Vit D) azalması ve PTH artışı meydana gelir.
En erken değişikliği belirlemek için kronolojik sıralama gereklidir.
3
Serum elektrolit (kalsiyum ve fosfor) değişimlerini değerlendirin.
Kalsiyum düşüşü ve fosfor artışı genellikle Evre 4-5'e kadar kompansatuar mekanizmalar (FGF-23 ve PTH) sayesinde maskelenir.
Geç bulguları erken bulgulardan ayırt etmek için gereklidir.

Anahtar Kavram

FGF-23, KBH-MKB sürecinde fosfor yükünü dengelemek için yükselen ilk hormondur ve kalsitriol sentezini baskılayarak sekonder hiperparatiroidizmin başlamasında kilit rol oynar.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 19Soru

55 yaşında erkek hasta, 12 yıldır Tip 2 diyabet ve 8 yıldır hipertansiyon tanılarıyla izlenmektedir. Mevcut tedavisi Metformin 2×10002 \times 1000 mg, Perindopril 10 mg ve Amlodipin 5 mg şeklindedir. Poliklinik kontrolünde kan basıncı 142/88142/88 mmHg ölçülmüştür. Laboratuvar incelemesinde; serum kreatinin 1,81,8 mg/dL (eGFR: 3939 mL/dak/1,73m21,73 m^2), potasyum 4,64,6 mEq/L, HbA1c %7,27,2 ve idrar albumin/kreatinin oranı (ACR) 420420 mg/g saptanmıştır. Bu hasta için KDIGO (Kidney Disease: Improving Global Outcomes) kılavuzları doğrultusunda en uygun yönetim basamağı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Metformin dozu günlük 10001000 mg'a düşürülmeli ve tedaviye SGLT2 inhibitörü eklenmelidir.

Cevap

Metformin dozunun günlük 1000 mg'a düşürülmesi ve tedaviye bir SGLT2 inhibitörü eklenmesi en uygun yaklaşımdır.
KDIGO kılavuzlarına göre, eGFR değeri 304430-44 mL/dak arasında olan hastalarda Metformin tedavisi kesilmemeli, ancak maksimum doz günlük 10001000 mg olacak şekilde revize edilmelidir. Ayrıca, albuminürik diyabetik KBH hastalarında (eGFR 20\geq 20 ve ACR 200\geq 200) SGLT2 inhibitörlerinin böbrek koruyucu etkileri kanıtlandığı için tedaviye eklenmeleri ilk basamak öneriler arasındadır.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın KBH evresini ve albuminüri kategorisini belirleyin.
eGFR 3939 (G3b) ve ACR 420420 (A3) ile hasta 'Çok Yüksek Risk' grubundadır.
Evreleme, tedavi eşiklerini ve prognozu belirlemek için temeldir.
2
Diyabet ilaçlarının eGFR'ye göre doz uygunluğunu kontrol edin.
Metformin eGFR 304430-44 arasında maksimum 10001000 mg/gün olacak şekilde dozlanır; eGFR <30< 30 olmadıkça kesilmez.
Laktik asidoz riskini minimize ederken glisemik kontrolü sürdürmek hedeflenir.
3
SGLT2 inhibitörü başlama kriterlerini değerlendirin.
KDIGO'ya göre eGFR 20\geq 20 ve ACR 200\geq 200 olan diyabetik KBH hastalarında SGLT2i güçlü öneridir.
SGLT2 inhibitörleri, KBH ilerlemesini yavaşlatır ve kardiyovasküler mortaliteyi azaltır.
4
Kan basıncı hedefini güncel kılavuzlara göre kontrol edin.
Mevcut kan basıncı 142/88142/88 mmHg, KDIGO hedefi olan sistolik <120< 120 mmHg'nin üzerindedir.
Sıkı kan basıncı kontrolü renal sonlanımları iyileştirir.

Anahtar Kavram

Diyabetik Kronik Böbrek Hastalığında Metformin Doz Ayarı ve SGLT2 İnhibitörü Endikasyonları
Soru 20Soru

5555 yaşında erkek hasta, 55 yıldır hipertansiyon ve 11 yıldır kronik böbrek hastalığı tanılarıyla nefroloji polikliniğinde takip edilmektedir. Fizik muayenesinde kan basıncı 135/85135/85 mmHg, nabız 7676/dakika ve pretibial 1+1+ ödem saptanıyor. Hastanın rutin kontrollerinde elde edilen laboratuvar bulguları aşağıdadır:

ParametreSonuç
Serum Kreatinin2.42.4 mg/dL
eGFReGFR2828 mL/dk/1.73m21.73m^2
Potasyum (K+K^+)4.84.8 mEq/L
Kalsiyum (CaCa)8.88.8 mg/dL
Fosfor (PP)4.24.2 mg/dL
Serum Bikarbonat (HCO3HCO_3^-)1818 mEq/L

Bu hastada asit-baz dengesinin yönetimi için en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Serum bikarbonat düzeyini 222622-26 mEq/L aralığında tutacak şekilde oral sodyum bikarbonat tedavisi başlanması

Cevap

Serum bikarbonat düzeyini 222622-26 mEq/L aralığında tutacak şekilde oral sodyum bikarbonat tedavisi başlanması
Kronik böbrek hastalığı olan hastalarda, özellikle Evre 353-5 döneminde, böbreğin asit ekskresyon kapasitesinin azalmasıyla metabolik asidoz gelişir. KDIGO kılavuzları, serum bikarbonat düzeyi 2222 mEq/L'nin altında olan hastalarda, düzeyi 222622-26 mEq/L (normal aralık) bandında tutmak amacıyla oral alkali (genellikle sodyum bikarbonat veya sodyum sitrat) replasmanına başlanmasını önermektedir. Bu yaklaşım, kemik demineralizasyonunu azaltır, protein katabolizmasını engeller ve böbrek fonksiyonlarındaki düşüş hızını yavaşlatır.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın eGFReGFR ve serum bikarbonat düzeyini değerlendirin.
eGFR=28eGFR = 28 mL/dk (Evre 44 KBH) ve HCO3=18HCO_3^- = 18 mEq/L saptanmıştır.
Metabolik asidoz varlığını ve ciddiyetini belirlemek için gereklidir.
2
Kılavuzlara göre tedavi eşiğini kontrol edin.
KDIGO kılavuzları HCO3<22HCO_3^- < 22 mEq/L olduğunda tedavi önerir.
Tedaviye başlama kriterlerinin karşılanıp karşılanmadığını teyit etmek için gereklidir.
3
En uygun tedavi yöntemini ve hedefini belirleyin.
Oral sodyum bikarbonat ile hedef 222622-26 mEq/L olmalıdır.
Kemik mineral kaybını önlemek ve KBH ilerlemesini yavaşlatmak için standart yaklaşımdır.

Anahtar Kavram

Kronik Böbrek Hastalığında Metabolik Asidoz Yönetimi
Tahmini Süre:1m 30s
Sayfa 1 / 4Sonraki
Kronik Böbrek Hastalığı Alıştırma Soruları — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı | Examkin