yaşında bir çocuk; kronik ishal, karın şişliği ve tartı alımında duraklama şikayetleriyle getirilmiştir. Laboratuvar incelemelerinde derin demir eksikliği anemisi saptanması üzerine oral demir tedavisi başlanmış, ancak aylık tedavi sonunda hemoglobin düzeyinde beklenen artış gözlenmemiştir. Çölyak hastalığı ( duyarlı enteropati) tanısı konulan bu hastada, demir eksikliğinin gelişmesinden sorumlu olan temel mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?
- Proksimal ince bağırsaktaki (duodenum) emilim yüzeyinin villöz atrofi nedeniyle azalmasıCevap
- BEkzokrin pankreas yetmezliğine bağlı olarak demirin sindirilememesi
- CDiyetle alınan protein ve enerji miktarının yetersiz olması
- DKemik iliğinde hemoglobin sentezini engelleyen genetik bir bozukluk
- EBağırsak lümeninde demir emilimini bozan yüksek fenilalanin düzeyleri
Cevap
Demir eksikliği, Çölyak hastalığında duodenumdaki emilim yüzeyinin villöz atrofi nedeniyle kaybına bağlı olarak gelişir.
Çölyak hastalığı, gluten alımıyla tetiklenen ve özellikle onikiparmak bağırsağı (duodenum) ile proksimal jejunumu etkileyen otoimmün bir enteropatidir. Demir minerali vücuda esas olarak duodenumdan emildiği için, bu bölgedeki yaygın villöz atrofi ve fırçamsı kenarın kaybı sonucunda emilim yüzeyi azalır. Bu durum, hastanın demir tedavisine yanıt vermemesine ve derin demir eksikliği anemisi geliştirmesine neden olan temel patofizyolojik mekanizmadır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Demir eksikliği anemisi, Çölyak hastalığının en sık görülen atipik bulgusudur ve bunun nedeni demir emilim bölgesi olan duodenumun villöz atrofiye uğramasıdır.