Soru

Zorluk: OrtaPurin Yıkımı ve Ürik Asit

6060 yaşında, kronik diyare nedeniyle bikarbonat kaybı ve buna bağlı asidik idrar (pH: 5.05.0) gelişen bir hastada, üriner sistemde radyo-lüsent (röntgen filminde görülmeyen) taşlar saptanmıştır. Yapılan biyokimyasal analizlerde bu taşların pürin katabolizmasının son ürününe ait olduğu belirlenmiştir.

Bu hastada taş oluşumunu kolaylaştıran temel biyokimyasal mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

  1. İdrar pH'sının pKa değerinin (5.45.4) altında olması sonucu çözünürlüğü düşük olan iyonize olmamış formun artmasıCevap
  2. B
    Ürik asidin böbreklerde proksimal tübülden aktif geri emiliminin asidik idrarda kompansatuar olarak artması
  3. C
    Ksantin oksidaz enziminin asidik ortamda aşırı aktive olarak sistemik ürik asit üretimini hızlandırması
  4. D
    Ürik asidin üreaz enzimi aracılığıyla amonyağa parçalanmasının asidik ortamda tamamen inhibe olması

Cevap

İdrar pH'sının pKa değerinin (5.45.4) altında olması sonucu çözünürlüğü düşük olan iyonize olmamış formun artması
Ürik asidin pKa değeri 5.45.4'tür. Kronik diyare gibi durumlarda gelişen asidik idrarda (pH: 5.05.0), ürik asit pKa değerinin altında kaldığı için protonlanmış (iyonize olmamış) formda kalır. Bu form suda çok az çözündüğü için kristalleşerek taş oluşumuna neden olur.

Adım Adım Çözüm

1
Pürin katabolizmasının son ürününü ve pKa değerini belirleme
İnsanlarda pürin yıkımının son ürünü ürik asittir ve pKa değeri yaklaşık 5.45.4'tür.
Ürik asit zayıf bir asit olduğu için iyonizasyon durumu ortamın pH değerine sıkı sıkıya bağlıdır.
2
Ortam pH'sı ile pKa değerini karşılaştırarak baskın formu analiz etme
İdrar pH'sı (5.05.0), ürik asidin pKa (5.45.4) değerinden düşüktür.
Henderson-Hasselbalch kuralına göre, ortam pH'sı pKa'nın altında olduğunda molekülün protonlanmış (iyonize olmamış) formu baskındır.
3
Moleküler formun çözünürlük üzerindeki etkisini değerlendirme
İyonize olmamış ürik asit, iyonize ürat formuna göre suda yaklaşık 1010 kat daha az çözünür.
Asidik idrarda (pH < 5.45.4) ürik asit kristalleri hızla çökerek radyo-lüsent taşların oluşumuna zemin hazırlar.

Anahtar Kavram

Ürik asit çözünürlüğü, ortam pH'sı pKa değerinin (5.45.4) altına düştüğünde dramatik şekilde azalır.

İpuçları

1
Ürik asit bir zayıf asittir ve pKa değeri 5.45.4 civarındadır.
2
Zayıf asitler, ortam pH'sı kendi pKa değerlerinin altına düştüğünde iyonize olmamış (protonlanmış) formda bulunurlar.
3
Ürik asidin iyonize olmamış formu suda çok düşük çözünürlüğe sahiptir, bu da asidik idrarda taş riskini artırır.

Daha Fazla Pratik

Pürin katabolizmasında görevli ksantin oksidaz enziminin inhibitörleri ve bunların serum/idrar ürik asit düzeylerine etkisini inceleyin.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla