Soru

Zorluk: OrtaPolikistik Over Sendromu (PKOS)

2222 yaşında kadın hasta, ergenlik döneminden itibaren devam eden adet düzensizliği (35−5035-50 günde bir adet görme) ve son iki yıldır artış gösteren tüylenme şikayeti ile başvuruyor. Fizik muayenesinde vücut kitle indeksi 24 kg/m224\ kg/m^2 ve Ferriman-Gallwey skoru 1010 (çene, üst dudak ve karın alt bölgesinde sert kıllar) olarak saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde serum total testosteron düzeyi 75 ng/dL75\ ng/dL (normal: 15−60 ng/dL15-60\ ng/dL), prolaktin ve TSH düzeyleri normal sınırlarda bulunuyor. Pelvik ultrasonografide her iki overde 1212'şer adet, 5−8 mm5-8\ mm çapında folikül izleniyor; over hacimleri 8 ml8\ ml ve 9 ml9\ ml olarak ölçülüyor.

Bu hastada Rotterdam kriterlerine göre Polikistik Over Sendromu (PKOS) tanısını kesinleştirmek için atılması gereken en uygun adım aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Erken foliküler fazda serum 17−hidroksiprogesteron17-hidroksiprogesteron düzeyi ölçülerek non-klasik konjenital adrenal hiperplazinin dışlanmasıCevap
  2. B
    Ultrasonografi bulguları polikistik over görünümü ile uyumlu olmadığı için PKOS tanısından uzaklaşılarak idiyopatik hirsutizm tanısı konulması
  3. C
    Serum LH/FSHLH/FSH oranına bakılarak bu oranın 22'den büyük olduğunun gösterilmesi
  4. D
    Hastalığın kesin tanısı için ACTHACTH stimülasyon testi yapılarak adrenal androjen yanıtının değerlendirilmesi
  5. E
    Tanı için serum DHEASDHEAS düzeyi ölçülerek sürrenal kaynaklı bir androjen salgılayan tümörün dışlanması

Cevap

PKOS tanısını kesinleştirmek için non-klasik konjenital adrenal hiperplaziyi dışlayan bazal 17−hidroksiprogesteron17-hidroksiprogesteron ölçümü en uygun adımdır.
Bu hastada oligomenore (>35> 35 günde bir adet) ve hiperandrojenizm (hirsutizm ve total testosteron yüksekliği) mevcuttur. Rotterdam kriterlerine göre bu iki bulgu, ayırıcı tanıda yer alan diğer hastalıklar dışlandığı takdirde PKOS tanısı için yeterlidir. Polikistik Over Sendromu tanısında en kritik basamaklardan biri, klinik olarak PKOS'u taklit edebilen non-klasik konjenital adrenal hiperplazinin (NCAH) dışlanmasıdır. Bunun için de en uygun ilk adım, foliküler fazda bazal 17−hidroksiprogesteron17-hidroksiprogesteron (17−OHP17-OHP) düzeyine bakılmasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın klinik ve laboratuvar bulgularını Rotterdam kriterlerine göre değerlendir.
Hastada oligo-anovülasyon (adet düzensizliği) ve hiperandrojenizm (hirsutizm ve yüksek testosteron) mevcuttur. USG bulguları (hacim <10 ml< 10\ ml) PCO görünümü kriterini karşılamasa da, 33 kriterden 22'si mevcuttur.
Tanı için 3 kriterden en az 2'sinin varlığı gereklidir.
2
Dışlanması gereken diğer endokrin patolojileri gözden geçir.
TSH ve Prolaktin zaten normal bulunmuştur. Klinik tabloya en çok benzeyen ve mutlaka dışlanması gereken durum NCAH'dır.
PKOS tanısı koymadan önce hiperandrojenizme neden olan diğer spesifik hastalıkların (NCAH, Cushing, tümörler) dışlanması zorunludur.
3
NCAH taraması için en uygun testi belirle.
Bazal (erken foliküler fazda sabah saatlerinde) 17−hidroksiprogesteron17-hidroksiprogesteron ölçümü yapılır.
Basal 17−OHP<2 ng/mL17-OHP < 2\ ng/mL olması NCAH'yi yüksek oranda dışlar.

Anahtar Kavram

Polikistik Over Sendromu (PKOS) Tanısal Yaklaşımı ve Dışlama Prensipleri

Daha Fazla Pratik

PKOS fenotiplerini (Fenotip A, B, C, D) ve bunların metabolik risk açısından farklarını gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla