Soru

Zorluk: ZorPankreas Hastalıkları

4242 yaşında safra taşı öyküsü olan kadın hasta, kuşak tarzında sırta vuran şiddetli epigastrik ağrı, bulantı ve kusma şikayetleriyle acil servise başvuruyor. Yapılan laboratuvar incelemelerinde serum amilaz düzeyi 31503150 U/L ve lipaz düzeyi 22002200 U/L olarak saptanıyor. Klinik izleminde nekrotizan pankreatit gelişen ve cerrahi nekrosektomi yapılan hastanın peripankreatik yağlı doku örneklerinde; makroskobik olarak granüler, tebeşir beyazı (chalky white) odakların varlığı dikkati çekiyor. Bu odakların mikroskobik incelemesinde nükleusu kaybolmuş ancak hücre sınırları seçilebilen 'gölge hücreler' (shadowy outlines) ve bu alanlarda yoğun bazofilik çökmeler izleniyor. Bu morfolojik bulguların oluşumundan sorumlu olan temel patolojik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Aktifleşen pankreatik enzimlerin yağ dokusundaki trigliseridleri hidroliz etmesi ve açığa çıkan yağ asitlerinin kalsiyum ile birleşerek sabunlaşma oluşturmasıCevap
  2. B
    İskemik hasar sonrası protein denatürasyonunun baskın olduğu ve hücre iskeletinin bir süre korunduğu koagülasyon nekrozu süreci
  3. C
    Hidrolitik enzimlerin etkisiyle pankreas parankiminin tamamen sindirilerek sıvı ve amorf bir kitleye dönüştüğü likefaksiyon nekrozu
  4. D
    Makrofajlar ve dev hücrelerin katıldığı granülomatöz bir yanıtın eşlik ettiği kazeifikasyon nekrozu
  5. E
    Damar duvarlarında plazma proteinlerinin sızması ve immün komplekslerin birikmesiyle karakterize fibrinoid nekroz

Cevap

Pankreatik lipazların trigliseridleri parçalaması sonucu oluşan yağ asitlerinin kalsiyumla birleşerek sabunlaşma (saponifikasyon) oluşturmasıdır.
Doğru seçenek olan mekanizma, enzimatik yağ nekrozunu tarif eder. Akut pankreatit sırasında aktive olan pankreatik lipazlar, peripankreatik yağ dokusundaki trigliseridleri serbest yağ asitlerine parçalar. Bu serbest yağ asitleri sistemik dolaşımdaki veya dokudaki kalsiyum iyonları ile birleşerek çözünmeyen 'kalsiyum sabunlarını' oluşturur. Bu süreç makroskobik olarak tebeşir beyazı odaklara, mikroskobik olarak ise nükleusu kaybolmuş ancak sınırları seçilen yağ hücrelerine (gölge hücreler) ve kalsiyum birikimine (bazofili) yol açar.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tabloyu ve makroskobik bulguyu analiz etmek.
Hastada akut pankreatit ve buna sekonder gelişen peripankreatik yağ nekrozu bulguları mevcuttur.
Tebeşir beyazı (chalky white) odaklar, yağ nekrozunun sabunlaşma aşaması için patognomonik bir makroskobik bulgudur.
2
Mikroskobik bulguların (gölge hücreler ve bazofilik materyal) mekanizmasını belirlemek.
Nekrotik yağ hücrelerinin çekirdeksiz ancak sınırları belirgin hali (gölge hücreler) ve bazofilik alanlar kalsiyum sabunlarını temsil eder.
Lipaz enzimi yağları yağ asitlerine yıkar, yağ asitleri kalsiyum ile reaksiyona girerek çözünmeyen kalsiyum sabunlarını oluşturur.

Anahtar Kavram

Akut pankreatitte enzimatik yağ nekrozu ve saponifikasyon (sabunlaşma) mekanizması.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla