Examkin

Soru

Zorluk: ZorArteriyel Kan Basıncının Düzenlenmesi

İnsan vücudunda arteriyel kan basıncının düzenlenmesinde rol oynayan sinirsel reflekslerin (baroreseptörler gibi) birkaç gün içinde yeni basınç seviyesine uyum sağlaması (resetting) nedeniyle, arteriyel basıncın uzun dönemli (haftalar ve aylar boyu) kontrolünde bu refleksler 'sonsuz kazanç' (infinite gain) özelliğine sahip değildir. Bu nedenle, kronik kan basıncı homeostazında 'sıfır hata' prensibiyle çalışan ve basıncı belirlenmiş bir denge noktasına döndüren temel yapı renal-vücut sıvı mekanizmasıdır.

Buna göre; kronik anjiyotensin II yüksekliği veya artmış sempatik aktivite gibi durumlarda, arteriyel kan basıncının kalıcı olarak yüksek bir seviyede sabitlenmesine yol açan temel fizyolojik değişiklik aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Renal fonksiyon eğrisinin (basınç-natriürez ilişkisi) daha yüksek basınç seviyelerine doğru sağa kaymasıCevap
  2. B
    Baroreseptörlerin kronik hipertansiyonda ateşleme hızını artırarak vazomotor merkezi sürekli olarak baskılaması
  3. C
    Atriyal natriüretik peptidin (ANP) proksimal tübülde sodyum geri emilimini artırarak plazma hacmini koruması
  4. D
    Basınç diürezi mekanizmasının duyarlılığının artması sonucu renal fonksiyon eğrisinin dikleşmesi
  5. E
    Medüller kemoreseptörlerin periferik direnci azaltarak arteriyel basıncı dengelemesi

Cevap

Arteriyel kan basıncının uzun dönemli kontrolünde temel mekanizma, renal fonksiyon eğrisinin (basınç-natriürez ilişkisi) daha yüksek basınç değerlerine doğru sağa kaymasıdır.
Vücut sıvı hacmi ve arteriyel kan basıncı arasındaki ilişki 'sıfır hata' prensibiyle çalışır. Böbreklerin sodyum atma kapasitesini azaltan her türlü faktör (anjiyotensin II artışı, aldosteron artışı, sempatik aktivite artışı), böbrek fonksiyon eğrisini sağa kaydırır. Bu durumda, sodyum alımı ve atılımının dengelenmesi (homeostaz) ancak daha yüksek bir ortalama arteriyel basınç değerinde gerçekleşebilir, bu da kalıcı hipertansiyon ile sonuçlanır.

Adım Adım Çözüm

1
Kısa ve uzun dönemli kontrol mekanizmalarını ayırt et.
Sinirsel reflekslerin (baroreseptörler) kısa sürede adapte olduğu, böbrek tabanlı renal-vücut sıvı mekanizmasının ise adapte olmadığı anlaşıldı.
Uzun dönemli kan basıncı seviyesini belirleyen tek mekanizma renal-vücut sıvı sistemidir.
2
Denge noktası (set-point) kavramını analiz et.
Denge noktası, böbreklerin su/tuz atılımının alıma eşit olduğu arteriyel basınç değeridir.
Eğer basınç bu noktanın üzerindeyse basınç natriürezi ile sıvı kaybedilir ve basınç düşer; altındaysa sıvı tutulur ve basınç yükselir (Sonsuz kazanç).
3
Anjiyotensin II ve sempatik aktivitenin böbrek üzerindeki etkisini değerlendir.
Bu faktörlerin renal damarlarda daralma ve tübüler geri emilimde artış yaparak sodyum atılımını zorlaştırdığı belirlendi.
Sodyum atılımı zorlaştığında, böbreklerin aynı miktarda sodyumu atabilmesi için daha yüksek bir perfüzyon basıncına ihtiyaç duyulur.
4
Grafiksel kaymayı yorumla.
Renal fonksiyon eğrisinin sağa kayması, homeostazın ancak daha yüksek bir kronik arteriyel basınç seviyesinde (hipertansiyon) sağlanabileceği anlamına gelir.
Bu durum esansiyel hipertansiyon ve vazokonstriktör kaynaklı hipertansiyonun temel fizyolojik açıklamasıdır.

Anahtar Kavram

Renal Fonksiyon Eğrisi ve Basınç Natriürezi
Bu soruyu puanla

Konular

Arteriyel Kan Basıncının Düzenlenmesi

Bu konudan daha fazla soru