Pürin kurtarılma (salvage) yolunun ana enzimi olan hipoksantin-guanin fosforiboziltransferaz () eksikliğinde (Lesch-Nyhan sendromu), pürinlerin *de novo* sentez hızı normalin katına kadar çıkabilmektedir.
Bu dramatik hız artışının temel biyokimyasal mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?
- Hücre içi (5-fosforibozil-1-pirofosfat) seviyesinin artması ve pürin nükleotidleri aracılı feed-back inhibisyonun azalmasıCevap
- BAdenin fosforiboziltransferaz () enziminin, azalan pürin havuzuna bağlı olarak genetik düzeyde indüklenmesi
- CKsantin oksidaz aktivitesinin artarak hipoksantini doğrudan pürin sentez öncüllerine dönüştürmesi
- DRiboz-5-fosfat miktarının azalmasıyla birlikte sentetaz enziminin üzerindeki ürün inhibisyonunun kalkması
- EAdenozin deaminaz () aktivitesinin durması sonucu biriken dATP'nin ribonükleotid redüktazı uyarması
Cevap
Hücre içi seviyesinin artması ve pürin nükleotidleri aracılı feed-back inhibisyonun azalması
Pürin kurtarılma yolunda enzimi, serbest pürin bazlarını kullanarak nükleotidlere (, ) dönüştürür. Bu enzim eksik olduğunda iki önemli olay gerçekleşir: Birincisi, harcanamayan seviyesi hücre içinde yükselir. İkincisi, salvage yoluyla sentezlenen pürin nükleotidleri azalır. Pürin *de novo* sentezinin ilk ve hız kısıtlayıcı enzimi olan 'Glutamin-PRPP amidotransferaz', tarafından allosterik olarak aktive edilirken, pürin nükleotidleri tarafından feed-back olarak inhibe edilir. Lesch-Nyhan sendromunda hem güçlü bir aktivasyon hem de inhibisyon kaybı bir arada olduğu için sentez hızı devasa boyutlara ulaşır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Pürin de novo sentezi, pürin kurtarılma yolu (salvage) ürünleri tarafından çapraz regüle edilir.
İpuçları
1
Kurtarılma yolu ile de novo sentez yolu aynı ham maddeyi () yarışmalı olarak kullanır.
2
De novo sentezin hız kısıtlayıcı enzimi olan amidotransferazın allosterik regülatörlerini hatırlayın.
3
Lesch-Nyhan'da hem aktivatör artışı hem de baskılayıcı (feed-back) azalması birlikte gerçekleşir.
Daha Fazla Pratik
Von Gierke hastalarında görülen hiperüriseminin, Lesch-Nyhan mekanizmasıyla olan benzerliğini ( artışı üzerinden) inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s