Soru

Zorluk: ZorGram Negatif Koklar ve Kokobasiller

Üniversite yurdunda kalan 20 yaşında bir erkek öğrenci; ani başlayan yüksek ateş, baş ağrısı ve ense sertliği ile acil servise getiriliyor. Fizik muayenede gövde ve ekstremitelerde purpurik döküntüler saptanıyor. Kan ve BOS örneklerinin Thayer-Martin besiyerinde üretilmesi sonucunda oksidaz pozitif, glikoz ve maltozu fermente eden Gram negatif diplokoklar izole ediliyor. Hastanın mevcut "dörtlü konjuge aşı" (A, C, Y, W-135) ile aşılanmış olmasına rağmen bu tabloyla karşılaştığı belirleniyor. Bu hastada enfeksiyona neden olan serogrubun kapsüler polisakkarit antijeninin aşı üretiminde kullanılmamasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Polisakkarit yapısının sialik asit polimerinden oluşması ve insan nöral hücre adezyon molekülleri (NCAM) ile benzerlik göstermesiCevap
  2. B
    Bakterinin bu spesifik serogrubunda kapsülün fagositoza karşı koruma sağlamada yetersiz kalması
  3. C
    Serogrup B suşlarının IgA proteaz üretmemesi nedeniyle mukozal yüzeylerde kolonize olamaması
  4. D
    Polisakkarit yapısının T hücresinden bağımsız yanıt oluşturması ve protein konjugasyonu ile bu durumun düzeltilememesi
  5. E
    Kapsül antijenlerinin genetik varyasyonunun (faz varyasyonu) diğer serogruplara göre çok daha yüksek olması

Cevap

Serogrup B kapsülünün sialik asit içermesi ve insan dokularındaki NCAM molekülleri ile yapısal benzerlik göstermesi nedeniyle aşı üretiminde tercih edilmez.
Neisseria meningitidis serogrup B'nin kapsül polisakkariti (sialik asit), insan vücudundaki nöral hücre adezyon molekülleri (NCAM) ile yapısal olarak aynıdır. Bu durum immün sistemin bu antijeni 'yabancı' olarak tanımasını engeller (immünotolerans) ve aşıyla antikor oluşturulması durumunda otoimmünite riski yaratır. Bu nedenle serogrup B'ye karşı geliştirilen modern aşılarda (Bexsero, Trumenba) kapsül yerine fHbp (faktör H bağlayan protein) gibi yüzey proteinleri kullanılır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik ve laboratuvar bulgularını değerlendir
Thayer-Martin'de üreme, oksidaz (+), glikoz ve maltoz fermentasyonu etkenin Neisseria meningitidis olduğunu kanıtlar.
Meningokokları gonokoklardan ayıran temel fark maltoz kullanımıdır.
2
Aşı geçmişi ile vaka arasındaki çelişkiyi belirle
Hasta dörtlü aşıya rağmen enfekte olduğuna göre etken Serogrup B'dir.
Standart konjuge aşılar A, C, Y ve W-135 serogruplarını kapsar, B'yi kapsamaz.
3
Serogrup B kapsülünün biyokimyasal yapısını hatırla
Serogrup B kapsülü alfa-2,8-bağlı N-asetilnöraminik asit (sialik asit) polimeridir.
Bu yapı insan fetal nöral hücre adezyon molekülleri (NCAM) ile özdeştir.

Anahtar Kavram

Neisseria meningitidis serogrup B kapsülünün 'molecular mimicry' (moleküler taklit) nedeniyle zayıf immünojenite göstermesi.

Daha Fazla Pratik

Meningokokların serogrup tayini kapsüle göre yapılırken, serotip tayininin hangi protein yapısına (Porin) göre yapıldığını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla