Soru

Zorluk: ZorParaneoplastik Sendromlar

Son 33 haftadır gelişen belirgin proksimal kas güçsüzlüğü, hiperpigmentasyon ve dirençli hipertansiyon şikayetleriyle başvuran 6161 yaşında erkek hastanın 5050 paket-yıl sigara kullanım öyküsü saptanmıştır. Laboratuvar incelemesinde glukoz 290290 mg/dL, potasyum (K+K^+) 2.12.1 mEq/L ve plazma ACTH düzeyi 400400 pg/mL (N: 0460-46) olarak ölçülmüş; toraks bilgisayarlı tomografisinde hiler yerleşimli bir kitle izlenmiştir. Bu hastada saptanan dirençli hipokalemik metabolik alkalozun patogenezinden sorumlu olan temel mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Çok yüksek düzeydeki kortizolün 11β11\beta-hidroksisteroid dehidrogenaz tip 2 enzimini doyurarak mineralokortikoid reseptörlerini uyarmasıCevap
  2. B
    Skuamöz hücreli akciğer kanserinden salınan paratiroid hormon benzeri proteinin (PTHrP) distal tübüllerdeki etkileri
  3. C
    Tümörden salınan ACTH'ın böbrek toplama kanallarında doğrudan sodyum-potasyum değişimini aktive etmesi
  4. D
    Uygunsuz ADH sendromuna ikincil gelişen dilüsyonel hiponatreminin renin-anjiyotensin-aldosteron sistemini uyarması
  5. E
    Küçük hücreli akciğer kanserinden doğrudan yüksek miktarda mineralokortikoid (aldosteron) sentezlenmesi

Cevap

Çok yüksek düzeydeki kortizolün 11β11\beta-hidroksisteroid dehidrogenaz tip 2 enzimini doyurarak mineralokortikoid reseptörlerini uyarması
Doğru seçenek olan mineralokortikoid reseptör uyarımı, ektopik ACTH durumunda izlenen ağır elektrolit bozukluklarını açıklar. Normalde kortizol ve mineralokortikoid reseptörleri arasındaki etkileşim 11β11\beta-HSD2 enzimi ile engellenir; ancak ektopik üretimde kortizol seviyeleri bu enzimin kapasitesini aşar.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik ve laboratuvar bulgularını analiz et
Ağır sigara öyküsü olan bir hastada hiler kitle (Küçük Hücreli Akciğer Kanseri lehine), ACTH yüksekliği, hipertansiyon, hiperglisemi ve hiperpigmentasyon varlığı Ektopik ACTH Sendromunu işaret eder.
Ektopik ACTH, tipik Cushing sendromu bulgularının (stria, bufalo hörgücü) oluşmasına vakit kalmadan hızlı bir klinik seyirle belirgin elektrolit bozuklukları ve pigmentasyon artışı yapar.
2
Hipokaleminin nedenini saptama
Aşırı kortizol üretimi, böbrek distal tübüllerinde kortizolü inaktif kortizona dönüştüren 11β11\beta-HSD2 enzimini doyurur (saturasyon).
Bu durum, kortizolün mineralokortikoid reseptörlerine (MR) bağlanarak sodyum tutulumu ve potasyum atılımını tetiklemesine neden olur.

Anahtar Kavram

Ektopik ACTH sendromunda gelişen ağır hipokalemik alkalozun nedeni, aşırı kortizolün renal mineralokortikoid reseptörlerini aktive etmesidir (Apparent Mineralocorticoid Excess).

Daha Fazla Pratik

Ektopik ACTH ve Hipofizer Cushing arasındaki ayırıcı tanıda kullanılan Yüksek Doz Deksametazon Baskılama Testi bulgularını gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla