Examkin

Soru

Zorluk: OrtaGenetik Hastalıklar

12 yaşında bir erkek çocuk; belirgin zeka geriliği, uzun yüz yapısı, öne çıkık çene ve büyük kulak kepçeleri nedeniyle pediatri polikliniğine getiriliyor. Fizik muayenesinde bilateral makroorşidizm saptanıyor. Bu hastadaki klinik tablodan sorumlu olan temel genetik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

  1. *FMR1* geninde CGGCGG üçlü tekrar artışıCevap
  2. B
    15q11−q1315q11-q13 bölgesinde paternal kaynaklı delesyon
  3. C
    47,XXY47,XXY karyotipine bağlı primer hipogonadizm
  4. D
    *DMD* geninde çerçeve kayması mutasyonu
  5. E
    t(8;14)t(8;14) translokasyonu sonucu *MYC* gen aktivasyonu

Cevap

*FMR1* geninde CGGCGG üçlü tekrar artışı
Zeka geriliği, uzun yüz, büyük kulaklar ve özellikle makroorşidizm bulguları Frajil X sendromu tanısını koydurur. Bu hastalığın moleküler temeli *FMR1* geninde meydana gelen CGGCGG üçlü tekrar artışıdır. Tekrar sayısı 200200 eşiğini geçtiğinde (tam mutasyon), gen metillenir ve transkripsiyonu durur.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın klinik bulgularının (zeka geriliği, makroorşidizm ve dismorfik yüz hatları) değerlendirilmesi.
Bulgular, erkek çocuklarda kalıtsal zeka geriliğinin en yaygın nedeni olan Frajil X sendromu ile tam uyumludur.
Zeka geriliği ile birlikte görülen makroorşidizm (büyük testisler), bu sendrom için patognomonik sayılabilecek kadar karakteristiktir.
2
Frajil X sendromunun moleküler temelinin tanımlanması.
X kromozomu (Xq27.3Xq27.3) üzerindeki *FMR1* geninin 5′5' translasyona uğramayan bölgesinde CGGCGG trinükleotid tekrarlarının 200200'ün üzerine çıkması (tam mutasyon).
Tekrar artışı genin hipermetilasyonuna ve susturulmasına yol açarak FMRP proteininin sentezlenememesine neden olur.

Anahtar Kavram

Frajil X Sendromu ve Trinükleotid Tekrar Artış Mekanizması
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Genetik Hastalıklar

Bu konudan daha fazla soru