Travma ve Yanıklar

Motosiklet kazası sonrası acil servise getirilen $30$ yaşındaki erkek hastanın yapılan ilk değerlendirmesinde; kan basıncı $90/60$ $mmHg$, nabız $120/dakika$, solunum hızı $28/dakika$ ve Glaskow Koma Skoru $7$ olarak saptanıyor. Bakısında orofarenkste yoğun kanama ve kusmuk materyali izlenen bu hastada, ATLS protokolüne göre atılması gereken ilk adım aşağıdakilerden hangisidir?

$33$ yaşında kadın hasta, motosiklet kazası sonrası acil servise getiriliyor. Pelvik radyografide simfizis pubiste $3,5$ cm ayrılma saptanarak "open-book" (açık kitap) tipi instabilite tanısı konuluyor. İlk değerlendirmede kan basıncı $85/50$ mmHg, nabız $120/dk$, solunum sayısı $24/dk$ ölçülüyor. FAST incelemesinde batın içi yoğun serbest sıvı saptanması üzerine hasta acil laparotomiye alınıyor. Operasyonda $1$ litre hemoperitoneum ve ince bağırsak mezosunda aktif kanama saptanarak kontrol altına alınıyor. Eksplorasyon sırasında pelvik bölgede ($Zon$ $III$) geniş, ancak ekspansiyon göstermeyen ve pulsatil olmayan retroperitoneal hematom izleniyor. Bu aşamada pelvik hematoma yönelik en uygun yaklaşım hangisidir?

$31$ yaşında erkek hasta, sol aksiller hat $6$. interkostal aralıktan bıçaklanma sonucu acil servise getiriliyor. Yapılan ilk bakıda kan basıncı $115/75 \text{ mmHg}$, nabız $84/\text{dak}$, solunum sayısı $18/\text{dak}$ ve vücut ısısı $36.8^\circ\text{C}$ olarak saptanıyor. Akciğer grafisinde plevral sıvı veya hava saptanmıyor; batın muayenesinde ise sol üst kadranda hafif hassasiyet mevcut ancak defans veya rebound bulunmuyor. Yapılan yatak başı $FAST$ (Fokuslanmış Travma Sonografisi) incelemesi negatiftir. Bu hastada klinik olarak sessiz seyredebilecek bir diyafram yaralanmasını dışlamak için yapılması gereken en uygun bir sonraki adım hangisidir?

$44$ yaşında kadın hasta, intihar girişimi amacıyla boyun sol supraklaviküler bölgesinden ($Zon$ $I$) delici aletle yaralanma sonrası acil servise getiriliyor. İlk değerlendirmede kan basıncı $115/75$ $mmHg$, nabız $88/dk$ ve $SpO_2$ $\%$ $97$ ölçülüyor. Fizik muayenede yaralanma traktı üzerinde genişlemeyen, pulsatil karakterde olmayan yaklaşık $2$ $cm$ çaplı bir hematom saptanıyor. Üfürüm, subkutan amfizem veya aktif dış kanama izlenmiyor. Sol radial nabız, sağ tarafa göre daha zayıf palpe ediliyor. Bu klinik tabloda, tanısal yönetimde bir sonraki en uygun adım hangisidir?

$28$ yaşında erkek hasta, boyun sol taraf orta kesiminden ($Zon$ $II$) kesici aletle yaralanma sonrası acil servise getiriliyor. Hastanın yapılan fizik muayenesinde genel durumu iyi, bilinci açık, kan basıncı $125/80$ $mmHg$ ve nabzı $82/dakika$ saptanıyor. Yaralanma bölgesinde aktif dış kanama veya genişleyen hematom izlenmiyor; ancak oskültasyonda yaralanma trasesi üzerinde belirgin üfürüm ($bruit$) duyuluyor. Bu hasta için en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

19 yaşında erkek hasta, motosiklet kazası sonrası hipotansif ve taşikardik (Kan basıncı: $80/50$ mmHg, Nabız: $120$/dk) olarak acil servise getiriliyor. FAST incelemesinde batın içi serbest sıvı saptanması üzerine acil laparotomiye alınıyor. İntraoperatif değerlendirmede Grade IV karaciğer laserasyonu ve ileumda çoklu perforasyonlar görülüyor. Cerrahi sırasında hastanın vücut sıcaklığının $33^{\circ}C$'ye düştüğü, arteryel kan gazında pH'nın $7.15$ olduğu ve cerrahi alanda pıhtılaşmayan sızıntı şeklinde kanamaların başladığı (yaygın koagülopati) gözleniyor.

Bu aşamada cerrahın uygulaması gereken en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Yanık patofizyolojisi, hem lokal doku hasarının ilerlemesini hem de majör yanıklarda tüm sistemleri etkileyen karmaşık süreçleri kapsar. Jackson’ın konsantrik yanık zonları ve yanık sonrası gelişen sistemik yanıtlar dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Ateşli silah yaralanması nedeniyle acil operasyona alınan 34 yaşındaki erkek hastaya, masif karaciğer yaralanması saptanması üzerine 'hasar kontrol cerrahisi' ilkeleri uygulanıyor. Perihepatik packing yapılan ve batını geçici kapatılan hasta, entübe şekilde yoğun bakım ünitesine alınıyor. İzleminin 6. saatinde hastanın idrar çıkışının 10 mL/saat'e düştüğü, tepe hava yolu basıncının (peak airway pressure) 45 cmH2O'ya yükseldiği ve kan basıncının 85/55 mmHg olduğu görülüyor. Yapılan ölçümde mesane içi basınç 28 mmHg olarak saptanıyor. Bu hasta için en uygun tedavi yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

$55$ yaşında erkek hasta, araç dışı trafik kazası sonucu acil servise getiriliyor. Birincil bakısında kan basıncı $115/75 \text{ mmHg}$, nabız $88/\text{dakika}$, solunum sayısı $18/\text{dakika}$ ve Glasgow Koma Skoru $15$ olarak saptanıyor. Batın muayenesinde sağ üst kadranda hassasiyet ve ekimoz izleniyor. Yapılan yatak başı FAST (Focused Assessment with Sonography for Trauma) incelemesinde perihepatik alanda minimal serbest sıvı saptanıyor. Bu hasta için bir sonraki en uygun yönetim adımı hangisidir?

Yanık yaralanması sonrası gelişen doku hasarının dağılımını açıklayan Jackson modelinde, merkezi koagülasyon alanı ile en dıştaki hiperemi alanı arasında kalan "staz zonu" ($zone$ $of$ $stasis$) klinik seyir açısından kritik öneme sahiptir.

Bu bölgedeki patofizyolojik değişimler ve yanık derinliği sınıflandırması dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$42$ yaşında erkek hasta, inşaatta yüksekten düşme sonrası acil servise getiriliyor. İlk değerlendirmede stabil görünen hastanın takibinin $15$. dakikasında aniden giderek artan nefes darlığı, ajitasyon ve siyanoz gelişiyor. Muayenede kan basıncı $85/55$ $mmHg$, nabız $120/dakika$, solunum sayısı $32/dakika$ ölçülüyor. Boyun venlerinde belirgin dolgunluk izlenen hastada trakeanın sola itildiği, sağ hemitoraksın solunuma az katıldığı ve bu bölgede perküsyonda hipersonorite saptanırken solunum seslerinin duyulmadığı görülüyor. Bu aşamada yapılması gereken en uygun müdahale hangisidir?

Yanık yaralanmasını takip eden süreçte doku hasarının ilerlemesini ve yanık derinliğinin artmasını önlemek amacıyla hedeflenen Jackson'ın "staz zonu" ($zone$ $of$ $stasis$) patofizyolojisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$38$ yaşında erkek hasta, yüksekten düşme sonrası acil servise getiriliyor. Birincil bakısında kan basıncı $80/45 \text{ mmHg}$, nabız $135/\text{dk}$ ve batın sağ üst kadranda hassasiyet saptanıyor. Pelvis grafisinde simfizis pubiste $4 \text{ cm}$ ayrılma (open-book) görülüyor. FAST (Odaklanmış Travma Sonografisi) incelemesinde perihepatik alanda yaygın serbest sıvı saptanması üzerine hasta acil operasyona alınıyor. Laparotomide karaciğerdeki Grade 3 laserasyon paketleniyor ve splenektomi yapılıyor. Ancak operasyon sırasında masif transfüzyon protokolü uygulanmasına rağmen hastanın kan basıncı $75/40 \text{ mmHg}$ seyretmeye devam ediyor. Bu aşamada yapılması gereken en uygun müdahale aşağıdakilerden hangisidir?

$27$ yaşında erkek hasta, göğüs bölgesine aldığı künt darbe sonrası acil servise getiriliyor. Hastanın yapılan ilk değerlendirmesinde; kan basıncı $85/55$ $mmHg$, nabzı $132/dk$, solunum sayısı $32/dk$, $SpO_2$ \% $82$ ve Glasgow Koma Skoru (GCS) $14$ ($E4, V4, M6$) olarak saptanıyor. Fizik muayenede sağ hemitoraksta solunum sesleri alınamıyor, perküsyonla hiperrezonans mevcut ve juguler venöz dolgunluk izleniyor. Trakeanın sola deviye olduğu gözlenen bu hastada en öncelikli yapılması gereken işlem hangisidir?

34 yaşında erkek hasta, araç içi yüksek hızlı trafik kazası sonrası acil servise getiriliyor. İlk bakıda bilinci konfüze olan hastanın kan basıncı $70/40 \text{ mmHg}$, nabzı $140/dk$ olarak ölçülüyor. $2000 \text{ mL}$ kristaloid ve 2 ünite eritrosit süspansiyonu resüsitasyonu sonrası hastanın kan basıncı $85/55 \text{ mmHg}$, nabzı $125/dk$ olarak saptanıyor. Hastanın yapılan FAST (Travmada Sonografi) incelemesi negatif olarak raporlanıyor; akciğer ve pelvis grafilerinde ise akut patoloji saptanmıyor. Bu aşamada hastaya yapılması gereken en uygun yaklaşım hangisidir?

$38$ yaşında erkek hasta, yüksekten düşme sonrası acil servise getiriliyor. Birincil bakısında kan basıncı $80/50 \text{ mmHg}$, nabız $130/\text{dakika}$ olarak saptanıyor. Hastanın batın muayenesinde morbid obezite ve batın duvarında yaygın cilt altı amfizemi olması nedeniyle Odaklanmış Travma Ultrasonografisi (FAST) ile yeterli görüntüleme sağlanamıyor. Bu hastada batın içi yaralanmanın değerlendirilmesinde bir sonraki en uygun adım hangisidir?

Alev yanığı sonrası acil servise getirilen bir hastanın ilk muayenesinde, yanık sahasının merkezinde ağrısız, beyaz ve mat bir alan; bu alanı çevreleyen bölgede ise gergin büller, şiddetli ağrı ve basmakla solan hiperemik bir görünüm saptanmıştır. Yaralanmadan $24$ saat sonra yapılan kontrolde, daha önce büllü ve ağrılı olan bazı periferik bölgelerin soluklaştığı, ağrının azaldığı ve kapiller geri dolumun kaybolduğu gözlenmiştir. Bu hastadaki patofizyolojik süreçler ve yanık derinliği ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

$42$ yaşında erkek hasta, araç içi trafik kazası sonrası acil servise getiriliyor. İlk değerlendirmede ajite olan hastanın vital bulguları şöyledir:
- Kan basıncı: $85/45\ mmHg$
- Nabız: $140/dk$
- Solunum sayısı: $32/dk$

Fizik muayenede boyun venlerinin düz (çökük) olduğu izleniyor. Sol hemitoraksta solunum sesleri alınamıyor ve perküsyonla matite saptanıyor. Hastaya sol tüp torakostomi uygulanıyor ve başlangıçta $1300\ mL$ hemorajik mayi drene oluyor. Kristaloid resüsitasyonu sonrası kan basıncı $105/70\ mmHg$ olarak ölçülen hastanın takibinde, tüp drenajı ilk saatte $250\ mL$, ikinci saatte ise $220\ mL$ olarak devam ediyor.

Bu aşamada hasta için en uygun yönetim aşağıdakilerden hangisidir?

$36$ yaşında erkek hasta, karın bölgesine ateşli silah yaralanması sonrası acil servise getiriliyor. Birincil bakıda; havayolu açık, solunum sesleri bilateral doğal, Kan Basıncı (KB): $85/55$ mmHg, Nabız (N): $135/dak$, Solunum Sayısı (SS): $28/dak$ ve Glasgow Koma Skalası (GKS): $15$ olarak saptanıyor. Damar yolu açılarak $1$ litre izotonik kristaloid infüzyonu yapılıyor. İnfüzyon sonrası KB: $105/75$ mmHg ve N: $105/dak$ seviyesine geriliyor. Ancak izlemde $10$ dakika sonra hastanın KB: $80/50$ mmHg'ye düşüyor ve taşikardisi tekrarlıyor. Bu klinik tabloya göre hastanın sıvı yanıtı sınıflandırması ve planlanması gereken en uygun yönetim aşağıdakilerden hangisidir?

Alev yanığına maruz kalan bir hastanın göğüs bölgesindeki yanık alanı muayene edildiğinde; cildin benekli ($mottled$) pembe-beyaz görünümde olduğu, kapiller geri dolumun belirgin şekilde yavaşladığı ve iğne batma testine ($pinprick$) cevabın azaldığı saptanmıştır. Ancak hastanın derin basınç duyusunun korunduğu gözlenmiştir. Bu hastanın klinik durumu ve yanık patofizyolojisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?