Otonom Sinir Sistemi
30 soru
Sempatik postgangliyonik sinir uçlarında yer alan, proteini ile kenetli olup hücre içi siklik AMP (cAMP) düzeyini azaltarak norepinefrin salınımını negatif feedback mekanizmasıyla baskılayan reseptör aşağıdakilerden hangisidir?
Sağlıklı bir bireyde, supin pozisyondan (sırt üstü yatış) aniden ayağa kalkma sırasında yerçekimi etkisiyle gelişen ortostatik hipotansiyonu kompanse etmek amacıyla aktive olan baroreseptör refleksi sonucunda aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi beklenir?
Hipovolemi veya hipotansiyon gibi durumlarda, baroreseptör refleksi aracılığıyla böbreklere giden sempatik sinir aktivitesi artar. Bu durum, jukstaglomerüler (JG) hücrelerden kana renin salınmasını uyararak Renin-Anjiyotensin-Aldosteron Sistemi'ni () aktive eder. Buna göre, sempatik sinir uçlarından salınan norepinefrinin JG hücrelerinden renin salgılanmasını uyarmasına aracılık eden temel reseptör ve bu reseptörün uyardığı hücre içi ikincil haberci yolağı aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Otonom sinir sistemi tarafından kontrol edilen efektör organlardaki innervasyon ve reseptör özellikleri dikkate alındığında, ekrin ter bezlerinin termoregülatuar uyarımı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Klinik muayenesinde sağ gözde ptozis, miyozis ve anhidroz (Horner Sendromu) saptanan bir hastada lezyonun lokalizasyonunu belirlemek amacıyla göze 'lik hidroksiamfetamin damlatılıyor. Hidroksiamfetaminin sağlam olan postgangliyonik sempatik sinir uçlarından endojen norepinefrin salınımını artırarak etki ettiği bilindiğine göre, uygulama sonrası sağ pupillada dilatasyon izlenmemesi lezyonun en olası yerinin aşağıdakilerden hangisi olduğunu gösterir?
Aşırı sıcak havada uzun süre egzersiz yapan bir sporcuda, vücut sıcaklığının dengelenmesi amacıyla ekrin ter bezlerinden salgı artışı (terleme) gerçekleşir. Bu fizyolojik süreçte görev alan postgangliyonik lifler ve bu liflerin hedef hücrede tetiklediği hücre içi sinyal iletim yolağı hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Otonom sinir sisteminin gözdeki efektör organlar üzerindeki kontrolü, farklı reseptör tipleri ve hücre içi ikincil haberci sistemleri aracılığıyla yürütülür. Buna göre, otonomik innervasyon ve sinyal iletim mekanizmaları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Sıcak bir ortamda bulunan bir bireyde vücut ısısının dengelenmesi amacıyla sempatik sinir sistemi aktive olur ve ekrin ter bezlerinden terleme başlar. Sempatik sinir sistemine ait postgangliyonik liflerin büyük çoğunluğu norepinefrin salgılarken, ekrin ter bezlerini uyaran bu liflerden istisnai olarak salınan nörotransmitter aşağıdakilerden hangisidir?
Otonom sinir sistemi, vücudun dış dünyaya karşı verdiği fiziksel yanıtları doku ve organ düzeyinde hassas bir şekilde koordine eder. Acil bir durumda devreye giren sempatik sinir sisteminin uyarılması sonucu solunum yollarındaki bronş düz kaslarında meydana gelen değişiklik ve bu etkiden sorumlu olan temel reseptör tipi aşağıdakilerden hangisidir?
Otonom sinir sistemi fizyolojisine göre, gözde pupilla dilatör (radial) kasının kasılmasına neden olarak pupilla çapının genişlemesine (midriyazis) yol açan temel reseptör tipi aşağıdakilerden hangisidir?
Üriner sistemin otonomik kontrolü mekanizmalarına göre, mesanede idrar depolanmasını (kontinans fazı) kolaylaştırmak amacıyla aktive olan sempatik yolaklarda görev alan reseptörler ve bunların hücresel efektör mekanizmalarıyla ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi doğrudur?
Adrenal medulla, otonom sinir sisteminin modifiye bir sempatik gangliyonu olarak işlev görür. Bu bölgedeki katekolamin sentezi, depolanması ve kana salınması hem pregangliyonik sinirsel uyarılar hem de adrenal korteksten gelen hormonal sinyallerle sıkı bir şekilde düzenlenir. Buna göre, adrenal medulla fizyolojisi ve katekolamin sentez basamakları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Otonom sinir sisteminin farklı organ ve dokular üzerindeki etkileri, dokuya özgü reseptör tipleri ve hücre içi sinyal iletim yolları aracılığıyla düzenlenir. Böbreklerde jukstaglomerüler hücrelerden renin salınımını uyaran sempatik aktivasyon, aşağıdakilerin hangisinde verilen reseptör tipi ve hücre içi mekanizma üzerinden gerçekleşir?
Sempatik sinir sisteminin ventrikül miyokardı üzerindeki pozitif inotropik (kasılma gücü artışı) etkisi, hücre içi sinyal iletim yollarının ve çeşitli düzenleyici proteinlerin modülasyonu ile gerçekleşir. Bu süreçte rol oynayan moleküler mekanizmalarla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Vücutta kan basıncının ani düşüşüne karşı gelişen kompanzatuvar sempatik aktivasyon, arteriyollerde vazokonstriksiyona yol açarak periferik direnci artırır. Bu süreçte damar düz kaslarındaki -adrenerjik reseptörlerin aktivasyonu ile başlayan sinyal iletim yolağındaki temel hücresel adım aşağıdakilerden hangisidir?
Otonom sinir sisteminde nöroefektör kavşaklardaki iletim, sadece post-sinaptik reseptör aktivasyonu ile değil, aynı zamanda pre-sinaptik uçlardaki modülatör reseptörler aracılığıyla da kontrol edilir. Bu mekanizma, nörotransmitter salınımının hassas bir şekilde ayarlanmasını sağlar.
Buna göre, sempatik sinir uçlarından norepinefrin (NE) salınımı ve bu salınımın parasempatik sistemle etkileşimi hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Cerrahi stres veya ağır egzersiz sırasında vücudun enerji ihtiyacını karşılamak amacıyla kan glukoz düzeyinin yüksek tutulması hedeflenir. Bu süreçte pankreasın endokrin salgıları üzerindeki otonomik kontrol mekanizmalarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Sol göz kapağında düşüklük (pitozis), sol göz bebeğinde küçülme (miyozis) ve sol yüz yarısında terleme azlığı (anhidroz) şikayetleriyle başvuran bir hastada Horner sendromu düşünülmektedir. Bu hastada sempatik innervasyonun kesilmesine bağlı olarak ortaya çıkan miyozis bulgusu temel alındığında; normal fizyolojik şartlarda pupilla dilatasyonunu (midriyazis) sağlayan reseptör tipi ve bu reseptörün uyardığı hücre içi sinyal yolu aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?
Otonom sinir sistemi organ fonksiyonlarını sempatik ve parasempatik etkilerle dinamik bir dengede tutar. Akciğerlerde bronş düz kaslarının kasılmasına (bronkokonstriksiyon) ve hava yolu salgılarının artmasına neden olan parasempatik aktivasyon, aşağıdaki reseptörlerden hangisi aracılığıyla gerçekleşir?
Erkek üreme sisteminde ereksiyon ve ejakülasyon süreçleri otonom sinir sistemi tarafından hassas bir şekilde koordine edilir. Ereksiyon sırasında kavernöz arterlerde düz kas gevşemesi ve kan akımı artışı gözlenirken, emisyon fazında duktus deferens, prostat ve veziküla seminalislerin kasılmasıyla spermin üretraya taşınması gerçekleşir.
Bu süreçlerde görev alan otonomik mekanizmalarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?