Examkin

Üreme ve Endokrin Sistemler

285 soru

Soru 81Soru →

Erkek üreme sisteminde, cinsel uyarıyı takiben ejakülasyon öncesinde üretra lümenini kayganlaştırmak ve idrar kalıntılarından kaynaklanan asiditeyi nötralize etmek amacıyla berrak, müköz bir salgı üreten yapı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bulbouretral bezler

Cevap

Bulbouretral bezler (Cowper bezleri)
Bulbouretral bezler (Cowper bezleri), ürogenital diyafram içinde yer alan küçük, tübüloalveoler bezlerdir. Cinsel uyarı sırasında merokrin (ekrin) salgılama yaparak üretraya salınan müköz içerikli sıvı, lümeni yağlayarak spermlerin geçişini kolaylaştırır ve idrar kalıntılarının asiditesini nötralize eder.

Adım Adım Çözüm

1
Belirtilen fonksiyonun analiz edilmesi
Salgının ejakülasyon öncesi (pre-ejakülat) üretildiği, üretrayı kayganlaştırdığı ve nötralize ettiği belirlenmiştir.
Bu özellikler, erkek üreme sistemindeki eklenti bezlerinin spesifik görevlerini ayırt etmeyi sağlar.
2
Eklenti bezlerinin salgı özelliklerinin karşılaştırılması
Bulbouretral bezlerin müköz ve temizleyici karakterde olduğu, prostat ve seminal veziküllerin ise ana ejakülat bileşenlerini ürettiği görülür.
Görev ve zamanlama açısından bulbouretral bezler bu fonksiyon için özelleşmiş yapılardır.

Anahtar Kavram

Bulbouretral bezlerin (Cowper) fonksiyonel histolojisi
Tahmini Süre:45s
Soru 82Soru →

Tiroid ve paratiroid bezlerinin histolojik organizasyonu ve hücresel faaliyetleri incelendiğinde; sentez süreçleri, depolama mekanizmaları ve farklı fonksiyonel evrelerdeki morfolojik değişimler açısından karakteristik özellikler saptanır. Buna göre, bu bezlerin hücre tipleri ve histofizyolojisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Paratiroid bezinin esas hücreleri aktif fazda iyi gelişmiş granüllü endoplazmik retikulum ve Golgi aygıtına sahipken; inaktif fazda sitoplazmalarında bol miktarda glikojen biriktirirler.

Cevap

Paratiroid bezinin esas (chief) hücreleri, aktif sentez evresinde gelişmiş granüllü endoplazmik retikulum ve Golgi aygıtı sergilerken, inaktif evrede sitoplazmalarında glikojen ve lipid birikimi gözlenir.
Paratiroid bezinin esas hücreleri (chief cells), bezin ana fonksiyonel birimidir. Aktif evrelerinde hormon (PTH) sentezi için gerekli olan granüllü endoplazmik retikulum ve Golgi aygıtı genişler. İnaktif ya da dinlenme evresinde ise bu organeller küçülürken sitoplazmada belirgin glikojen birikimi ve lipid damlacıkları görülür; bu durum hücrenin fonksiyonel durumunu yansıtan klasik bir histolojik bulgudur.

Adım Adım Çözüm

1
Tiroid folikül hücresi döngüsünün analizi
Tiroglobulin protein yapılıdır (GER sentezi). İyotlanma ekstrasellülerdir (kolloid ara yüzü).
Hormon sentez mekanizmasını doğrulamak için.
2
Parafolliküler hücrelerin köken ve salgı tipinin belirlenmesi
Nöral krest kökenlidirler ve hormonlarını interstisyel alandaki kapillere salarlar.
Hücresel köken ve salgı yönü farkını ayırt etmek için.
3
Paratiroid hücre tiplerinin karşılaştırılması
Esas hücreler küçük ve asıl salgılayıcıdır (aktif/inaktif döngü). Oksifil hücreler büyük, mitokondriden zengin ve asidofiliktir.
Paratiroid histofizyolojisindeki hücre ayrımını saptamak için.

Anahtar Kavram

Paratiroid esas hücreleri aktif fazda protein sentez aygıtı (GER, Golgi) ile karakterizeyken, inaktif fazda enerji kaynağı olarak glikojen depolar.

Daha Fazla Pratik

Tiroid hormon sentezi basamaklarını (sentez, iyotlanma, depolama, geri alım) bir akış şeması üzerinden tekrar ediniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 83Soru →

Tiroid folikül hücrelerinin polaritesi, hormon sentez sürecindeki organel organizasyonu ve paratiroid bezinin hücresel yapısı karşılaştırıldığında, aşağıdaki histolojik ve fonksiyonel eşleştirmelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tiroid hormon sentezinde iyotun organifikasyonu, folikül hücresinin apikal membranının hemen dış yüzeyinde, mikrovilluslar ile kolloid arayüzünde gerçekleşir.

Cevap

Tiroid hormon sentezinde iyotun organifikasyonu, folikül hücresinin apikal membranının hemen dış yüzeyinde, mikrovilluslar ile kolloid arayüzünde gerçekleşir.
Tiroid folikül hücreleri, hormon sentezinin son aşamalarını hücre dışında gerçekleştiren nadir endokrin hücrelerdendir. Tiroglobulin apikalden lümene verilir, iyot bazolateralden alınıp apikale taşınır. İyodinasyon (organifikasyon), apikal membranda bulunan Tiroid Peroksidaz (TPO) enzimi sayesinde, tam mikrovillus sınırındaki kolloid yüzeyinde gerçekleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Tiroid folikül hücresinin polaritesini analiz et
Hücrenin tiroglobulini sentezleyip salgıladığı yüzey (apikal/lümen) ile iyodu kandan aldığı yüzey (bazolateral) farklıdır.
Fonksiyonel ayrım için membrandaki enzimlerin yerleşimi kritiktir.
2
İyodinasyon işleminin yerini belirle
Tiroid peroksidaz (TPO) apikal membranda bulunur ve iyotlama işlemi hücre içinde değil, lümen içindeki kolloid yüzeyinde gerçekleşir.
Bu, tiroid bezine özgü 'ekstraselüler hormon sentezi' özelliğidir.
3
Diğer seçenekleri ele
C hücreleri lümene ulaşmaz, oksifil hücreler asidofiliktir, tiroglobulin apikalden salınır, folikül hücreleri endoderm kökenlidir.
Çeldiricilerin her biri temel histolojik veya embriyolojik hatalar içermektedir.

Anahtar Kavram

Tiroid folikül hücresi polaritesi ve iyodinasyon lokalizasyonu
Soru 84Soru →

Histolojik olarak spongiyöz üretra boyunca submukozal yerleşim gösteren, salgıladıkları mukus ile lümen epitelini idrarın aşındırıcı ve irritan etkilerinden koruyan ekzokrin yapılar aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Littre bezleri

Cevap

Spongiyöz üretra boyunca yerleşen ve epiteli koruyan Littre bezleridir.
Littre bezleri (glandulae urethrales), erkek üreme sisteminde spongiyöz üretra boyunca submukozal olarak yerleşen dallı tübüler bezlerdir. Bu bezlerin salgıladığı glikozaminoglikanlardan zengin mukus, üretra epitelini idrardaki üre ve asidik bileşenlerin irritan etkilerine karşı fiziksel ve kimyasal bir bariyer oluşturarak korur.

Adım Adım Çözüm

1
Üretra segmentlerinin (prostatik, membranöz, spongiyöz) ve bunlarla ilişkili eklenti bezlerinin konumlarını belirle.
Prostatik üretra prostatla, membranöz üretra ürogenital diyafram (Cowper bezleri) ile, spongiyöz üretra ise korpus spongiyozum ve Littre bezleri ile ilişkilidir.
Her segmentin kendine has histolojik ve anatomik komşulukları vardır.
2
Bezlerin fonksiyonel özelliklerini karşılaştır.
Littre bezleri lümen boyunca yaygın mukus salgısı yaparken, Cowper bezleri ejakülasyon öncesi alkali temizleyici salgı yapar.
Fonksiyonel ayrım, bezlerin lümen içindeki dağılımını açıklar.

Anahtar Kavram

Littre bezlerinin (üretral bezler) spongiyöz üretra düzeyindeki yerleşimi ve koruyucu fonksiyonu.
Tahmini Süre:50s
Soru 85Soru →

Hipofiz bezinin adenohipofiz (pars distalis) bölümünde yer alan ve Hematoksilen-Eozin (H&E) boyamada asidofilik (pembe) boyanma özelliği gösteren hücreler tarafından salgılanan hormon aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Büyüme hormonu (Somatotropin)

Cevap

Büyüme hormonu (Somatotropin), adenohipofizdeki asidofilik hücreler (somatotroflar) tarafından üretilir.
Büyüme hormonu (Somatotropin), adenohipofizdeki asidofilik boyanma özelliği gösteren somatotrof hücreler tarafından salgılanır. Adenohipofizdeki asidofiller sadece Büyüme Hormonu ve Prolaktin salgılayan hücrelerdir.

Adım Adım Çözüm

1
Adenohipofizdeki (pars distalis) kromofil hücreleri boyanma özelliklerine göre sınıflandırın.
Hücreler asidofiller (pembe) ve bazofiller (mor/mavi) olarak ikiye ayrılır.
Hormonların kimyasal yapısı hücrelerin boyanma afinitesini belirler.
2
Asidofilik boyanan hücre tiplerini ve salgılarını belirleyin.
Asidofiller: Somatotroflar (Büyüme hormonu) ve Mammotroflar (Prolaktin).
Bu hücrelerin granülleri asidik boyalarla (eozin) kuvvetli bağlanır.
3
Bazofilik boyanan hücreleri eleyerek doğru seçeneği bulun.
TSH, ACTH, FSH ve LH bazofilik hücreler tarafından salgılanır; Büyüme hormonu asidofilik hücreler tarafından salgılanır.
Glikoprotein yapılı hormonlar (TSH, FSH, LH) ve POMC türevleri (ACTH) bazofilik özellik gösterir.

Anahtar Kavram

Adenohipofizdeki asidofilik ve bazofilik hücrelerin ayırıcı özellikleri ve salgıladıkları hormonlar.

Daha Fazla Pratik

Nörohipofizdeki pituositlerin ve Herring cisimciklerinin histolojik özelliklerini gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 86Soru →

Ovaryumda folikülogenez süreci boyunca oosit ile onu çevreleyen granüloza hücreleri arasındaki morfolojik ve fonksiyonel etkileşimler ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Granüloza hücrelerinden oosite oluklu bağlantılar (gapgap junctionjunction) aracılığıyla aktarılan moleküllerin etkisiyle oosit içinde yüksek seyreden siklik AMPAMP (cAMPcAMP) düzeyi, mayozun birinci profazda (diploten evresi) duraklamasını sağlar.

Cevap

Granüloza hücrelerinden oluklu bağlantılar aracılığıyla sağlanan yüksek cAMPcAMP düzeyinin oositi mayozun birinci profazında (diploten) tutması doğrudur.
Ovaryumdaki folikül hücreleri (granüloza), oositin mikroçevresini düzenler. Bu düzenlemenin en kritik parçası, oositin erken yaşta mayozu tamamlamasını engellemektir. Granüloza hücrelerinden oluklu bağlantılar (gapgap junctionjunction) yoluyla oosite aktarılan sinyaller (başta cAMPcAMP ve cGMPcGMP), oosit içindeki cAMPcAMP düzeyini yüksek tutar. Yüksek cAMPcAMP, mayozun birinci bölünmesinin profaz aşamasında (spesifik olarak diploten/diktiyoten evresi) duraklamasına neden olur. Bu duraklama, ancak ovülasyon öncesi LHLH piki ile bu bağlantıların kopması sonucu cAMPcAMP düzeyinin düşmesiyle sonlanır.

Adım Adım Çözüm

1
Oosit-granüloza haberleşme mekanizmasını değerlendir.
Hücreler arasında oluklu bağlantıların (gapgap junctionjunction) bulunduğu ve cAMPcAMP gibi küçük moleküllerin geçişine izin verdiği belirlenir.
Zona pellüsida bir bariyer gibi görünse de sitoplazmik uzantılar sayesinde doğrudan temas korunur.
2
Mayoz duraklama mekanizmasını analiz et.
Oosit içindeki yüksek cAMPcAMP düzeyinin, mayozu ilerleten faktörleri (MPFMPF) inhibe ederek duraklamayı sağladığı saptanır.
Primer oositin fertilizasyona kadar yıllarca bekleyebilmesi için aktif bir baskılama mekanizması gereklidir.
3
Folikülogenezin diğer katman ve aşamalarını karşılaştır.
Teka interna'nın steroidojenik yapısı, antrum sıvısının kaynağı ve mayoz bölünmenin tamamlanma zamanı gözden geçirilerek yanlış ifadeler elenir.
Diğer seçeneklerdeki ultrastrüktürel ve kronolojik hatalar doğru cevaba ulaşmayı sağlar.

Anahtar Kavram

Oosit-Folikül Hücresi Etkileşimi ve Mayoz Kontrolü

Daha Fazla Pratik

Kan-folikül bariyerinin yapısını ve bu bariyeri oluşturan bazal laminanın folikülogenezin hangi evresinde belirginleştiğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 87Soru →

Epifiz bezinin (pineal bez) mikroskobik incelemesinde; parenkimde uzun sitoplazmik uzantıları olan pinealositler, bu hücreler arasında destek görevi gören astrosit benzeri interstisyel hücreler ve kalsifiye birikimler (acervulus cerebri) izlenmektedir. Bezin sirkadiyen ritimle ilişkili fonksiyonel organizasyonu ve kan-beyin bariyeri (KBB) ile ilişkisi düşünüldüğünde, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Karanlık fazda, üst servikal gangliondan salınan norepinefrin, pinealositlerin membranındaki beta-adrenerjik reseptörlere bağlanarak hücre içi cAMP üzerinden NAT aktivitesini uyarır.

Cevap

Karanlık fazda sempatik uyarıyla salınan norepinefrinin, beta-adrenerjik reseptörler ve cAMP aracılığıyla NAT enzimini aktive etmesi doğru ifadedir.
Karanlık fazda, retinadan gelen sinyallerin azalmasıyla suprachiasmatik nukleus (SCN) üzerindeki inhibisyon kalkar ve üst servikal gangliondan sempatik postganglionik lifler aracılığıyla norepinefrin salınır. Norepinefrin, pinealositlerin membranındaki beta-adrenerjik reseptörlere bağlanarak adenilat siklazı aktive eder, artan cAMP düzeyi ise serotonin-N-asetiltransferaz (NAT) enzimini aktif hale getirir. Bu enzim, serotonini N-asetilserotonine dönüştürerek melatonin sentezindeki hız kısıtlayıcı basamağı yönetir.

Adım Adım Çözüm

1
Epifiz bezinin temel hücrelerini ve vasküler yapısını tanımlayın.
Pinealositler (hormon sentezi), interstisyel hücreler (destek) ve pencereli kapillerler (KBB yokluğu).
Bezin morfolojik ve vasküler özelliklerini belirlemek fonksiyonel yorum için temeldir.
2
Melatonin sentezinin sirkadiyen kontrol mekanizmasını analiz edin.
Işık retinayı uyarır -> SCN'ye sinyal gider -> Sempatik inhibitör etki oluşur. Karanlıkta ise sempatik uyarı artar.
Sentezin hangi evrede (karanlık/ışık) stimüle edildiğini anlamak gerekir.
3
Pinealosit seviyesindeki biyokimyasal basamakları inceleyin.
Sempatik uçlardan norepinefrin salınımı -> Beta-adrenerjik reseptör uyarımı -> cAMP artışı -> NAT enzimi aktivasyonu.
Hücresel ve moleküler mekanizmanın doğruluğunu teyit etmek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Epifiz bezinde melatonin sentezi, karanlıkta sempatik sinir sistemi üzerinden norepinefrin-NAT aksı ile düzenlenir.
Soru 88Soru →

Ovaryumdaki matür (Graaf) folikülü içerisinde, oositi doğrudan çevreleyen ve ovulasyon sırasında oosit ile birlikte ovaryumdan atılan granüloza kökenli hücre tabakası aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Korona radiata

Cevap

Matür folikülde oositi saran ve ovulasyonla birlikte ovaryumdan atılan hücre tabakası korona radiatadır.
Korona radiata, matür (Graaf) folikülü içerisinde kumulus ooforusun bir parçası olan ve oositi doğrudan çevreleyen granüloza kökenli hücrelerden oluşur. Ovulasyon sırasında, LH artışına bağlı olarak oosit, zona pellusida ve korona radiata tabakası ile birlikte ovaryumdan atılır. Bu sırada oosit genellikle Metafaz IIII evresinde duraklamış haldedir.

Adım Adım Çözüm

1
Matür (Graaf) folikülünün histolojik tabakalarını analiz edin.
En içte oosit, etrafında asidofilik zona pellusida ve onu saran korona radiata hücreleri bulunur.
Folikülün anatomik katmanlarını bilmek, hangisinin oosit ile ilişkili olduğunu anlamayı sağlar.
2
Ovulasyon (yumurtlama) sırasında ovaryum dışına atılan yapıları belirleyin.
Oosit, zona pellusida ve korona radiata tabakası bir bütün halinde (kumulus ooforusun bir parçası olarak) atılır.
Ovaryumda kalan yapılar (teka tabakaları ve stratum granülozum) ile atılan yapıları ayırt etmek cevaba ulaştırır.

Anahtar Kavram

Matür folikül histolojisi ve ovulasyon ürünleri
Tahmini Süre:45s
Soru 89Soru →

Gebelik ve laktasyon döneminde meme bezinde meydana gelen yapısal ve fonksiyonel değişiklikler dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İntralobüler bağ dokusu; laktasyon sırasında gevşek karakterini korur ve yenidoğana pasif bağışıklık sağlamak amacıyla IgA salgılayan plazma hücrelerinden zenginleşir.

Cevap

İntralobüler bağ dokusu; laktasyon sırasında gevşek karakterini korur ve yenidoğana pasif bağışıklık sağlamak amacıyla IgA salgılayan plazma hücrelerinden zenginleşir.
Aktif laktasyon dönemindeki meme bezinde, sekretuar alveolleri çevreleyen intralobüler bağ dokusu oldukça hücresel ve gevşek bir yapıdadır. Bu doku, özellikle gebeliğin son dönemlerinden itibaren antikor (IgA) üreten plazma hücreleri bakımından zenginleşir; bu antikorlar epitel aracılığıyla süte geçerek yenidoğana pasif immünite kazandırır.

Adım Adım Çözüm

1
Aktif (laktasyon) meme bezinin stroma yapısını değerlendir.
Alveollerin etrafındaki intralobüler bağ dokusunun gevşek, lobüller arası interlobüler dokunun ise dens olduğu belirlenir.
Meme bezinin fonksiyonel birimlerinin organizasyonunu anlamak için bağ dokusu bölmeleri kritiktir.
2
Salgı mekanizmalarını ve süt bileşenlerini analiz et.
Proteinlerin merokrin (ekzositoz), lipidlerin ise apokrin (sitoplazma kaybı) ile salgılandığı hatırlanır.
Meme bezi histofizyolojisinin en ayırt edici özelliklerinden biri bu ikili salgı modudur.
3
Bağışıklık bileşenlerinin kaynağını saptan.
Sütteki antikorların (IgA) stroma içerisindeki plazma hücrelerinden kaynaklandığı saptanır.
Laktasyonun immünolojik fonksiyonu epitel ve stroma işbirliği ile sağlanır.

Anahtar Kavram

Aktif meme bezinde intralobüler stroma, plazma hücreleri aracılığıyla sütün IgA içeriğini sağlar.
Soru 90Soru →

Hipofiz bezinin adenohipofiz (pars distalis) bölümünde yer alan; sitoplazmasında sekresyon granülü bulundurmayan, yıldız benzeri (stellat) morfolojisi ve uzun sitoplazmik uzantılarıyla diğer hücreler arasında mekanik destek ve iletişim ağı oluşturan, ayrıca immünohistokimyasal olarak S−100S-100 protein ekspresyonu gösteren hücre tipi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Follikülostellat hücreler

Cevap

Follikülostellat hücreler
Follikülostellat hücreler, adenohipofizde hormon salgılayan hücrelerin (asidofil ve bazofiller) arasında yer alan destek hücreleridir. Sitoplazmalarında sekresyon granülü bulunmaz. Yıldız şeklinde (stellat) uzantıları vardır ve bu uzantılar arasında gap junction (oluklu bağlantı) yapıları kurarak hücresel bir ağ oluştururlar. İmmünohistokimyasal olarak S−100S-100 proteini eksprese etmeleri, onları diğer hücre tiplerinden ayıran en karakteristik özelliklerinden biridir.

Adım Adım Çözüm

1
Hücrenin bulunduğu bölgeyi analiz et.
Adenohipofiz (pars distalis) bölgesi belirlendi.
Soruda spesifik olarak adenohipofiz vurgulanmıştır; bu durum nörohipofiz hücrelerini (pituositler) eler.
2
Morfolojik ve ultrastrüktürel özellikleri değerlendir.
Granülsüz sitoplazma ve yıldız şeklinde (stellat) uzantılar saptandı.
Hormonal hücreler (asidofil/bazofil) granüllü ve genellikle yuvarlaktır. Yıldız şekli destek fonksiyonuna işaret eder.
3
İmmünohistokimyasal belirteci kontrol et.
S−100S-100 protein pozitifliği doğrulandı.
S−100S-100 proteini, adenohipofizdeki follikülostellat hücreler için spesifik bir markerdir.
4
Fonksiyonel bağlantıları değerlendir.
Hücreler arası ağ ve iletişim (gap junction) yapısı belirlendi.
Follikülostellat hücreler gap junction'lar aracılığıyla bir ağ kurarak parakrin düzenleme yaparlar.

Anahtar Kavram

Follikülostellat hücreler, adenohipofizin hormon salgılamayan, yıldız şekilli, S−100S-100 pozitif destek ve düzenleyici hücreleridir.

Daha Fazla Pratik

Nörohipofizdeki Herring cisimcikleri ve pituositlerin fonksiyonel ilişkisini inceleyen bir soru çözülmelidir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 91Soru →

Hipofiz bezinin histolojik yapısı incelendiğinde, nörohipofiz (pars nervosa) bölgesinde yer alan ve bu bölgenin karakteristik glial benzeri destek hücresi olarak görev yapan yapı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Pituositler

Cevap

Pituositler, nörohipofizin (pars nervosa) karakteristik glial destek hücreleridir.
Pituositler, nörohipofizin (arka hipofiz) karakteristik hücresidir. Merkezi sinir sistemindeki astrositlere morfolojik ve fonksiyonel olarak benzeyen bu hücreler, bölgedeki miyelinsiz aksonlara destek sağlar ve kan-beyin bariyeri benzeri fonksiyonlarda rol oynarlar.

Adım Adım Çözüm

1
Hipofiz bezinin anatomik ve histolojik bölümlerinin ayrılması.
Bez adenohipofiz (ön) ve nörohipofiz (arka) olarak iki ana bölüme ayrılır.
Hücre tipleri bu iki bölgede belirgin farklılıklar gösterir.
2
Nörohipofizin (pars nervosa) hücresel içeriğinin analiz edilmesi.
Bu bölge esas olarak miyelinsiz aksonlar ve pituosit adı verilen destek hücrelerinden oluşur.
Nörohipofiz hormon sentezlemez, sadece hipotalamusta sentezlenen hormonları depolar ve salgılar.
3
Soruda istenen 'glial destek hücresi' tanımına uyan yapının belirlenmesi.
Pituositler bu tanıma uyan tek yapıdır.
Pituositler nöron gövdesi içermeyen bu bölgede akson terminallerine fiziksel ve metabolik destek sağlar.

Anahtar Kavram

Pituositler, nörohipofizin (arka hipofiz) ana glial hücresidir.
Tahmini Süre:45s
Soru 92Soru →

Vagina duvarının lümen yüzeyini döşeyen, hücrelerinde bol miktarda glikojen depolayan ve bu glikojenin laktobasiller tarafından laktik asite dönüştürülmesi sayesinde asidik bir vajinal pHpH oluşmasını sağlayan epitel tipi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Çok katlı yassı keratinleşmemiş epitel

Cevap

Vaginanın lümenini döşeyen epitel çok katlı yassı keratinleşmemiş epiteldir.
Vagina, lümenini mekanik etkilere karşı koruyan ve östrojen etkisiyle hücrelerinde glikojen depolayan çok katlı yassı keratinleşmemiş epitel ile döşelidir. Bu glikojen, normal floradaki laktobasiller tarafından laktik asite dönüştürülerek vagina pHpH'ını asidik düzeyde tutar.

Adım Adım Çözüm

1
Vaginanın genel histolojik katmanlarını hatırla.
Vagina duvarı mukoza, muskularis ve adventisya tabakalarından oluşur.
Soruda sorulan epitel yapısı mukoza tabakasının en iç kısmını oluşturur.
2
Vagina epitelinin fonksiyonel özelliklerini analiz et.
Epitelin mekanik aşınmaya karşı dirençli olması ve glikojen depolaması gerekir.
Cinsel aktivite sırasındaki sürtünme ve asidik pHpH dengesinin korunması bu epitelin yapısıyla doğrudan ilişkilidir.
3
Tanımlanan özelliklere uyan epitel tipini belirle.
Çok katlı yassı keratinleşmemiş epitel bu özellikleri tam olarak karşılar.
Çok katlı yapı koruma sağlarken, hücrelerdeki glikojen laktobasiller için kaynak oluşturur.

Anahtar Kavram

Vagina Histolojisi ve Epitel Yapısı
Tahmini Süre:30s
Soru 93Soru →

Adrenal (suprarenal) bezin histolojik organizasyonu, embriyolojik gelişimi ve parankimal hücrelerinin özellikleri dikkate alındığında, medüller bölge ve bu bölgenin innervasyonu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Splanchnic sinirlerden köken alan pregangliyonik sempatik lifler, kortikal tabakaları geçerek doğrudan kromatofin hücreler üzerinde sonlanır.

Cevap

Splanchnic sinirlerden gelen pregangliyonik sempatik liflerin korteksi geçerek kromatofin hücreler üzerinde doğrudan sinaps yapması doğrudur.
Adrenal medulla hücreleri (kromatofin hücreler), embriyolojik olarak sempatik ganglion nöronları ile aynı kökenden (kresta nöralis) gelirler. Bu hücreler, akson ve dendritlerini kaybetmiş modifiye postgangliyonik sempatik nöronlar olarak kabul edilir. Bu nedenle, splanknik sinirler aracılığıyla gelen pregangliyonik sempatik lifler, korteksi geçerek herhangi bir ganglionda duraklamadan doğrudan kromatofin hücreler üzerinde sonlanır ve asetilkolin salgılayarak katekolamin salınımını tetikler.

Adım Adım Çözüm

1
Embriyolojik kökenin belirlenmesi
Korteks mezodermden, medulla ise ektodermden (kresta nöralis) gelişir.
Adrenal bezin iki ana bölümü farklı germ yapraklarından köken alır.
2
Kromatofin hücrelerin doğasının analiz edilmesi
Kromatofin hücreler, postgangliyonik sempatik nöronların modifiye olmuş formlarıdır (akson ve dendrit içermezler).
Bu hücrelerin sinir sistemiyle olan ilişkisini anlamak innervasyon özelliklerini açıklar.
3
İnnervasyon yolunun değerlendirilmesi
Pregangliyonik lifler (splanknik sinirler) ganglion yapmadan bezin içine girer ve kromatofin hücreleri uyarır.
Kromatofin hücreler bizzat postgangliyonik nöron görevi gördüğü için uyarılma pregangliyonik düzeydedir.
4
Destek hücrelerinin (sustentaküler) incelenmesi
Bu hücreler glia benzeri olup kresta nöralis kökenlidir.
Medullanın nöral kökenli bir doku olduğunu pekiştirir.

Anahtar Kavram

Adrenal medulla, kresta nöralis kökenli kromatofin hücrelerden oluşur ve pregangliyonik sempatik lifler (asetilkolin) tarafından uyarılır.
Tahmini Süre:1m 50s
Soru 94Soru →

Tiroid ve paratiroid bezlerinin histolojik organizasyonu, embriyolojik kökenleri ve hücresel fonksiyonları birlikte değerlendirildiğinde, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tiroid bezinde kalsitonin salgılayan parafoliküler hücreler nöral krest kökenli iken; paratiroid bezinde bulunan oksifil hücreler, yoğun mitokondri içerikleri nedeniyle asidofilik boyanan hücrelerdir.

Cevap

Tiroid bezinde kalsitonin salgılayan parafoliküler hücreler nöral krest kökenlidir ve paratiroid bezindeki oksifil hücreler bol mitokondri içerdikleri için asidofilik karakterdedir.
Tiroid bezinde yer alan parafoliküler (C) hücreler, embriyolojik gelişim sırasında nöral krestten köken alarak bez yapısına katılırlar ve kalsitonin salgılarlar. Paratiroid bezinde ise ergenlikten sonra sayıları artan oksifil hücreler, sitoplazmalarındaki yoğun mitokondri paketleri nedeniyle H&E boyamasında kuvvetli asidofili gösterirler.

Adım Adım Çözüm

1
Tiroid hücresel kökenlerini analiz et.
Folikül hücreleri (endoderm), Parafoliküler C hücreleri (nöral krest).
Embriyolojik köken ayrımı tanı koydurucudur.
2
Tiroid hormon sentez basamaklarını değerlendir.
İyodinasyon folikül lümeninde (kolloid), proteoliz lizozomlarda gerçekleşir.
Organel-fonksiyon eşleşmesini doğrulamak gerekir.
3
Paratiroid hücre tiplerini karşılaştır.
Esas hücreler (aktif, PTH), Oksifil hücreler (fonksiyonu belirsiz, asidofilik, mitokondriden zengin).
Hücrelerin boyanma özellikleri ve organel içerikleri arasındaki farkı ayırt etmek gerekir.

Anahtar Kavram

Endokrin bezlerde hücresel köken, organel dağılımı ve salgı bölgesinin (intra-ekstrasellüler) ayrımı.
Soru 95Soru →

Hipofiz bezinin histolojik organizasyonu, hücresel bileşenleri ve boyanma özellikleri değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bazofilik hücrelerin (tirotrof, gonadotrof ve kortikotrof) salgı granülleri glikoprotein içerdiği için Periyodik Asit-Schiff (PAS) yöntemiyle pozitif reaksiyon verirler.

Cevap

Bazofilik hücrelerin (tirotrof, gonadotrof ve kortikotrof) salgı granülleri glikoprotein içerdiği için Periyodik Asit-Schiff (PAS) yöntemiyle pozitif reaksiyon verirler.
Adenohipofizdeki bazofilik hücreler (tirotrof, gonadotrof ve kortikotrof) glikoprotein yapısında hormonlar üretirler. Glikoprotein moleküllerindeki karbonhidrat üniteleri, Periyodik Asit-Schiff (PAS) boyama tekniğinde reaksiyona girerek bu hücrelerin karakteristik olarak pozitif (mor-pembe) boyanmasını sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Adenohipofiz hücrelerinin boyanma karakterini belirleme
Hücreler asidofiller (somatotrof, laktotrof), bazofiller (tirotrof, gonadotrof, kortikotrof) ve kromofoblar olarak ayrılır.
Hücrelerin salgıladığı hormonların kimyasal yapısı boyanma özelliklerini belirler.
2
Hormon yapısı ile histokimyasal reaksiyon ilişkisini kurma
Glikoprotein yapıdaki hormonlar (bazofillerin ürünleri) karbonhidrat içerdikleri için PAS pozitiftir.
PAS boyası dokudaki polisakkaritleri ve glikoproteinleri mor-pembe renge boyar.
3
Nörohipofiz yapılarını analiz etme
Herring cisimcikleri akson terminalidir, pituositler ise destek hücresidir (glia).
Nörohipofiz hormon sentezlemez, sadece hipotalamustan gelen hormonları depolar.

Anahtar Kavram

Hipofiz bezi hücre tiplerinin hormon içeriğine göre histokimyasal boyanma özellikleri (PAS pozitifliği ve asidofili/bazofili).
Soru 96Soru →

Adrenal (suprarenal) bezin vasküler organizasyonu, histolojik katmanları ve bu yapıların fonksiyonel özellikleri bir bütün olarak değerlendirildiğinde, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Adrenal medullada bulunan santral venin (V. centralis) duvarında boyuna (longitudinal) uzanan belirgin düz kas demetleri yer alır ve bu yapı medüller kan akımının düzenlenmesinde rol oynar.

Cevap

Adrenal medulladaki santral venin duvarında longitudinal düz kas demetlerinin bulunması ve medüller akımı düzenlemesi doğrudur.
Doğru yanıt olan seçenek, adrenal bezin en karakteristik ve 'hard' düzeyde sorgulanan histolojik özelliklerinden biridir. Adrenal medulladaki santral venin adventisyasında bulunan longitudinal düz kas demetleri (medüller ven polastları), kasıldıklarında venin lümenini daraltarak kanın medulladan çıkışını yavaşlatır. Bu durum, korteksten gelen yüksek konsantrasyonlu glukokortikoidlerin kromaffin hücreleri etrafında daha uzun süre kalmasını sağlar; bu da norepinefrinden epinefrin sentezini sağlayan PNMT enziminin aktivasyonu için kritik bir mekanizmadır.

Adım Adım Çözüm

1
Adrenal bezin vasküler drenaj sistemini analiz et.
Kan kapsüler arterlerden sinüzoidlere, oradan medüller venlere ve son olarak santral vene akar.
Kortikal hormonların medullaya ulaşması bu akış yönüne bağlıdır.
2
Santral venin (V. centralis) histolojik duvar yapısını incele.
Bu venin duvarında, özellikle medullada, longitudinal yerleşimli düz kas demetleri bulunur.
Bu yapı, venöz çıkışı kısıtlayarak veya hızlandırarak medüller parankimdeki kan basıncını ve akış hızını kontrol eder.
3
Diğer tabakaların ve medullanın özelliklerini doğrula.
Korteks mezoderm, medulla nöral krest kökenlidir; zonlar arası yapısal ve fonksiyonel farklar sabittir.
Yanlış seçenekleri ayırt etmek için embriyolojik ve enzimatik özelliklerin bilinmesi gerekir.

Anahtar Kavram

Adrenal medüller venöz drenaj ve düz kas organizasyonu

Daha Fazla Pratik

Kromaffin hücrelerinin veziküllerindeki kromogranin proteinleri ve epinefrin/norepinefrin ayrımının EM düzeyindeki farklarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 97Soru →

Erkek üreme sistemi genital kanalları ve eklenti bezlerinin bölgesel histolojik farklılıkları ve fonksiyonel organizasyonları dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ductus deferens'in ampulla bölgesi, kanalın spermatik kord içindeki parçasına göre daha geniş bir lümene, daha karmaşık mukoza katlantılarına ve daha ince bir tunika muskularis tabakasına sahiptir.

Cevap

Ductus deferens'in ampulla bölgesinde lümen genişler, mukoza veziküla seminalis'e benzer şekilde dallanmış katlantılar oluşturur ve çevreleyen kalın düz kas tabakası belirgin şekilde incelir.
Doğru ifade, ductus deferens'in ampulla bölgesindeki yapısal değişikliği tanımlar. Ductus deferens'in spermatik kord içindeki parçası, vücuttaki en kalın düz kas tabakalarından birine (33 tabakalı: iç-dış longitudinal, orta sirküler) ve dar bir lümene sahiptir. Ancak kanal ampulla bölgesine ulaştığında lümen genişler, mukoza veziküla seminalis'e benzer şekilde dallanmış ve girintili çıkıntılı bir hal alır, muskularis tabakası ise kanalın geri kalanına göre belirgin şekilde incelmiş ve tabakalanması belirsizleşmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Genital kanalların segmentler arası yapısal değişimlerini analiz et.
Ductus deferens'in kord segmentinde çok kalın olan muskularis tabakasının ampulla bölgesinde inceldiği ve mukozanın karmaşıklaştığı belirlendi.
Ductus deferens'in farklı bölgeleri, spermin taşınması ve depolanması için özelleşmiş morfolojik farklar gösterir.
2
Eklenti bezlerinin salgı mekanizmalarını ve hücre içeriğini değerlendir.
Bulbourethral bezlerin merokrin, prostat hücrelerinin ise protein sentezi odaklı (GERGER zenginliği) olduğu teyit edildi.
Hücre organel içeriği, sentezlenen ürünün (protein vs steroid) kimyasal yapısıyla doğrudan ilişkilidir.
3
Prostat zonlarının anatomik ve klinik korelasyonunu kontrol et.
Ejakülatör kanalların merkez zondan geçtiği, periferik zonun ise karsinom odağı olduğu doğrulandı.
Prostat hastalıklarının lokalizasyonu, bezin histolojik zonlarıyla yakından ilişkilidir.

Anahtar Kavram

Genital kanal sisteminde muskularis kalınlığı ve mukoza karmaşıklığı arasındaki ters orantılı bölgesel değişimler.

Daha Fazla Pratik

Ductus deferens'in muskularis tabakası ile üreteri histolojik olarak karşılaştırınız.
Tahmini Süre:1m 50s
Soru 98Soru →

Tiroid bezinde folikül epiteli ile bazal lamina arasında veya foliküller arasındaki bağ dokusunda yerleşen, kalsitonin hormonu salgılayan ve embriyolojik olarak nöral krest (sinir ibiği) hücrelerinden köken alan hücre tipi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Parafoliküler (C) hücreler

Cevap

Parafoliküler (C) hücreler, nöral krest kökenli olup kalsitonin salgılayan hücrelerdir.
Parafoliküler hücreler (C hücreleri), tiroid foliküllerinin bazal laminası içinde ancak folikül lümenine temas etmeden yerleşirler. Bu hücreler embriyolojik olarak nöral krestten köken alırlar ve kandaki kalsiyum düzeyini düşürmeye yönelik kalsitonin hormonunu sentezleyip salgılarlar.

Adım Adım Çözüm

1
Hücrenin yerleşimini ve fonksiyonunu belirle.
Hücre tiroid bezinde yerleşiktir ve kalsitonin salgılamaktadır.
Soruda verilen spesifik yerleşim (foliküller arası) ve salgı (kalsitonin) bilgisi tiroidin C hücrelerine işaret eder.
2
Embriyolojik kökeni doğrula.
Nöral krest kökenli olduğu doğrulanır.
Tiroid folikül hücreleri endodermden gelişirken, parafoliküler hücreler nöral krestten gelen ultimobranşiyal cisimcik yoluyla bez yapısına katılır.

Anahtar Kavram

Parafoliküler hücrelerin nöral krest kökenli olması ve kalsitonin salgılaması.

İpuçları

1
Bu hücre tiroid bezinde bulunmasına rağmen, tiroid hormonlarını (T3T_3/T4T_4) salgılamaz.
Tahmini Süre:45s
Soru 99Soru →

Erkek genital kanal sisteminde yer alan, palpasyonda kordon benzeri sert bir yapıda hissedilmesini sağlayan, lümenine oranla oldukça kalın ve üç tabakalı (iç boyuna, orta sirküler, dış boyuna) düz kas tabakasıyla karakterize olan yapı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ductus deferens

Cevap

Ductus deferens, karakteristik üç tabakalı kalın düz kas yapısına sahip olan kanaldır.
Doğru yanıt olan kanalda, lümen dar ve yıldızvari bir görünüme sahipken, duvar yapısı lümen çapına oranla aşırı derecede kalındır. Muskularis eksterna tabakası; içte longitudinal (boyuna), ortada kalın sirküler (halkasal) ve dışta tekrar longitudinal (boyuna) olmak üzere üç katmandan oluşur. Bu yapısal özellik, kanalın palpasyonda sert bir kordon gibi hissedilmesini sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Tanımlanan morfolojik özellikleri analiz et.
Üç tabakalı (iç boyuna, orta sirküler, dış boyuna) kalın düz kas tabakası aranmaktadır.
Bu yapısal organizasyon, erkek üreme sistemindeki kanalları birbirinden ayıran en temel histolojik özelliktir.
2
Kanal duvarlarını karşılaştır.
Epididimis ve efferent kanallar ince kas tabakasına sahipken, Ductus deferens ejakülasyon için gerekli olan güçlü kasılmayı sağlayacak kalınlıkta bir muskularise sahiptir.
Ductus deferens'in palpasyonda sert hissedilmesinin sebebi bu yoğun kas dokusudur.

Anahtar Kavram

Ductus deferens Histolojisi ve Muskularis Tabakası
Soru 100Soru →

Düzenli menstrüel siklus izleyen bir kadında, siklusun 26. gününde gerçekleştirilen endometrial biyopsi örneğinin mikroskobik incelemesinde aşağıdakilerden hangisinin gözlenmesi en beklenen histolojik bulgudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Spiral arterlerin çevresinde yer alan stroma hücrelerinin genişleyerek asidofilik ve poligonal görünüm (pre-desidüal reaksiyon) kazanması

Cevap

Spiral arterlerin çevresinde yer alan stroma hücrelerinin genişleyerek asidofilik ve poligonal görünüm kazanması (pre-desidüal reaksiyon)
Menstrüel siklusun 26. günü, sekretuar fazın sonlarına denk gelir. Bu dönemde endometrium stromasında, özellikle spiral arterlerin çevresinde stroma hücrelerinin genişleyip poligonal bir hal aldığı ve sitoplazmalarının bollaştığı 'pre-desidüal reaksiyon' gözlenir. Bu, geç sekretuar fazın en karakteristik histolojik markerıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın siklus gününü değerlendir
26. gün, sekretuar fazın son dönemi (iskemik faza geçiş öncesi) olarak tanımlanır.
Endometriumdaki değişimler hormonal günlere göre spesifik histolojik markerlar bırakır.
2
Sekretuar fazın alt evrelerini hatırla
Erken dönemde subnükleer vakuoller, orta dönemde ödem ve serrat bezler, geç dönemde ise pre-desidüal hücreler görülür.
Hücresel morfoloji progesteron çekilmesi veya devamlılığına göre farklılaşır.
3
Pre-desidüalizasyon sürecini doğrula
Siklusun 25-26. günlerinde spiral arterler etrafındaki stroma hücrelerinin transformasyonu en belirgin bulgudur.
Bu süreç, olası bir implantasyon için stromanın hazırlanmasının son aşamasıdır.

Anahtar Kavram

Endometriumun geç sekretuar fazında spiral arterler çevresindeki stromal hücrelerin poligonal desidüal hücrelere dönüşmesi (pre-desidüalizasyon).

Daha Fazla Pratik

Endometriumun bazal ve fonksiyonel tabakalarının kanlanma farklarını (düz vs spiral arterler) gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 30s
ÖncekiSayfa 5 / 15Sonraki
Üreme ve Endokrin Sistemler Alıştırma Soruları — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı — Sayfa 5 | Examkin