Hipersensitivite Reaksiyonları

Otuz iki yaşında bir erkek hasta, geniş spektrumlu antibiyotik tedavisi başlandıktan on gün sonra yaygın ürtikeryal döküntü, yüksek ateş, diz ve el bileklerinde ağrı şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Yapılan fizik muayenede lenfadenopati saptanırken, laboratuvar incelemesinde serum $C3$ ve $C4$ düzeylerinin anlamlı derecede düşük olduğu görülüyor. Bu hastadaki klinik tabloya neden olan temel immünolojik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

$45$ yaşında çiftçilik yapan bir erkek hasta; samanla temasından yaklaşık $6$ saat sonra gelişen ateş, titreme, kuru öksürük ve nefes darlığı yakınmalarıyla başvuruyor. Hastanın serumunda ilgili mantar antijenlerine karşı yüksek titrede presipitan antikorlar saptanıyor. Akciğer biyopsisinde ise alveolar duvarlarda kalınlaşma ve non-kazeifiye granülom yapıları izleniyor. Bu hastadaki immünopatolojik tablo ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$26$ yaşında erkek hasta; son bir haftadır devam eden öksürük, ağızdan kan gelmesi (hemoptizi) ve idrar miktarında azalma şikayetleriyle nefroloji polikliniğine başvuruyor. Fizik muayenesinde kan basıncı $150/95$ $mmHg$ saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde serum kreatinin düzeyi $3.2$ $mg/dL$ ve idrar analizinde mikroskobik hematüri ile dismorfik eritrositler izleniyor. Böbrek biyopsisi sonrası yapılan immünfloresan incelemede glomerül bazal membranları boyunca kesintisiz çizgisel (lineer) tarzda $IgG$ ve $C3$ birikimi saptanıyor.

Bu hastadaki patolojik süreçten sorumlu olan temel immünolojik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

32 yaşında kadın hasta; çarpıntı, sinirlilik, ısı intoleransı ve kilo kaybı şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde bilateral ekzoftalmi ve tiroid bezinde diffüz büyüme (guatr) saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde $TSH < 0.01$ $mU/L$, serbest $T_4$ ve serbest $T_3$ düzeyleri referans aralığının oldukça üzerinde bulunuyor. Hastanın serumunda TSH reseptörlerine bağlanarak reseptörü aktive eden stimülan antikorlar (TRAb) pozitif saptanıyor. Buna göre, hastadaki klinik tablodan sorumlu olan temel hipersensitivite mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Cerrahi operasyon sırasında yanlışlıkla kan grubu uyumsuz transfüzyon yapılan bir hastada, eritrositlerin intravasküler yıkımıyla karakterize akut hemolitik reaksiyon gelişmiştir. Bu klinik tablodan sorumlu olan temel immünolojik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

$28$ yaşında kadın hasta, yeni aldığı metal kordonlu kol saatini kullanmaya başladıktan yaklaşık $48$ saat sonra, saatin temas ettiği deri bölgesinde şiddetli kaşıntı, kızarıklık ve küçük veziküller oluşması nedeniyle başvuruyor. Hastanın özgeçmişinden benzer bir durumun daha önce imitasyon küpe kullanımı sonrası da geliştiği öğreniliyor. Bu hastadaki klinik tablodan sorumlu olan temel immünopatolojik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

$24$ yaşında bir kadın hasta, yeni aldığı metal kol saatini taktıktan yaklaşık $48$ saat sonra saatin temas ettiği bilek bölgesinde kaşıntılı döküntü, kızarıklık ve vezikül oluşumu şikayetiyle başvuruyor. Yapılan dermatolojik muayenede temas dermatiti tanısı konuluyor.

Buna göre, bu hastadaki klinik tablodan sorumlu olan temel immünopatolojik düzenek aşağıdakilerden hangisidir?

$32$ yaşında bir erkek hastaya, tarama amaçlı tüberkülin saflaştırılmış protein türevi (PPD) testi uygulanıyor. Uygulamadan $48$ saat sonra enjeksiyon bölgesinde $15$ mm çapında bir endürasyon ve eritem saptanıyor. Bu klinik tablodan sorumlu olan temel immünolojik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Anamnezinde çocukluk çağından itibaren sık tekrarlayan otitis media ve diyare atakları bildiren, laboratuvar verilerinde selektif $IgA$ eksikliği tanısı kesinleşmiş olan bir bireye, geçirdiği operasyon sırasında tam kan transfüzyonu yapılmaktadır. Transfüzyonun başlamasından yaklaşık $5$ dakika sonra hastada ani gelişen hışıltılı solunum (wheezing), yaygın eritemli ürtiker plakları, laringeal ödem ve sistolik kan basıncının $65\text{ mmHg}$'ye gerilemesiyle karakterize bir tablo gelişiyor. Bu klinik tablonun patogenezinden sorumlu olan temel immünolojik düzenek aşağıdakilerden hangisidir?

$19$ yaşında bir üniversite öğrencisi, fındıklı kurabiye yedikten dakikalar sonra yaygın ürtiker, dilde şişme ve nefes darlığı şikayetleriyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde kan basıncı $80/50$ $mmHg$, nabız $120/dakika$ ve bilateral ekspiratuar wheezing saptanıyor. Bu hastadaki klinik tablonun patogenezinden sorumlu olan temel immünolojik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

$48$ yaşında bir marangoz; iş yerinde ahşap tozlarına maruz kaldıktan yaklaşık $4-8$ saat sonra başlayan ateş, titreme, öksürük ve nefes darlığı şikayetleri ile başvuruyor. Fizik muayenesinde bilateral akciğer bazallerinde ince raller saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde serumda spesifik "presipite edici" $IgG$ antikorları pozitif bulunuyor. Hastanın akciğer biyopsisinde ise interstisyel alanda lenfositik infiltrasyon ve non-kazeifiye granülomlar saptanıyor.

Buna göre, bu hastadaki patolojik süreçlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$52$ yaşında, uzun yıllardır hobi amaçlı kuş besleyen erkek hasta; son bir yıldır giderek artan efor dispnesi ve kuru öksürük şikayetiyle başvuruyor. Hastanın tıbbi öyküsünden, kuş kümeslerini temizlediği günlerin akşamında genellikle üşüme, titreme, ateş ve nefes darlığı yaşadığı, bu şikayetlerin ertesi gün kendiliğinden gerilediği öğreniliyor. Akciğer biyopsisinde non-kazeifiye granülomlar saptanan bu hastada; akut ataklardan ve kronik interstisyel süreçten sorumlu olan temel immünolojik mekanizmalar aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru olarak verilmiştir?

$26$ yaşında erkek hasta, her bahar döneminde tekrarlayan hapşırık, burun akıntısı ve gözlerde kaşıntı şikayetleriyle başvuruyor. Yapılan deri prick testinde polen duyarlılığı saptanıyor. Hasta, polen maruziyetinden yaklaşık $20$ dakika sonra semptomlarının başladığını, antihistaminik kullanımıyla kısa sürede rahatladığını; ancak maruziyetten yaklaşık $8$ saat sonra, yeni bir antijen teması olmamasına rağmen burun tıkanıklığının ve nefes darlığının ilkinden daha şiddetli bir şekilde geri döndüğünü belirtiyor. Bu hastada $8$. saatte gelişen semptomların immunopatogenezinden sorumlu temel mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

$60$ yaşında bir kadın hasta, şiddetli bir üst solunum yolu enfeksiyonu sonrası başlanan seftriakson tedavisinin ilk gününde aniden başlayan yüksek ateş ve gövdede eritematöz zeminde gelişen, birleşme eğilimi gösteren yüzlerce steril, non-folliküler püstül ile acil servise başvuruyor. Hastanın laboratuvar tetkiklerinde belirgin nötrofili ($15.000/mm^3$) saptanıyor. Bu hastadaki immünopatolojik süreçte, antijene spesifik T hücrelerinden salınarak nötrofillerin dokuya migrasyonunu ve püstül oluşumunu sağlayan temel kemokin ile reaksiyonun Coombs-Gell (Pichler modifikasyonu) sınıflandırmasındaki tipi aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

$42$ yaşında bir kadın hastaya, jinekolojik operasyon sırasında kan transfüzyonu başlanıyor. Transfüzyonun $10$. dakikasında hastada şiddetli bel ağrısı, ateş, titreme ve hipotansiyon gelişiyor. İdrar sondasından gelen idrarın koyu renkli (hemoglobinüri) olduğu fark ediliyor. Yapılan laboratuvar incelemesinde hastanın serumunda serbest hemoglobin artışı ve direkt Coombs testi pozitifliği saptanıyor.

Bu klinik tabloya neden olan hipersensitivite reaksiyonunun patogenezinde rol oynayan temel efektör mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

$32$ yaşında bir kadın hasta, mevsimsel alerjik rinit şikayetiyle alerji polikliniğine başvuruyor. Uygulanan deri çizme (prick) testinde spesifik bir polen antijenine karşı $15$-$20$ dakika içinde belirgin bir eritem ve ödem (wheal and flare) gözleniyor. Bu reaksiyon geriledikten sonra, yaklaşık $6$ saat sonra aynı test bölgesinde bu kez daha yaygın, sert (indüre) ve ağrılı bir inflamatuar şişlik geliştiği saptanıyor. Bu hastada $6$. saatte ortaya çıkan klinik tablonun (geç faz reaksiyonu) gelişiminden sorumlu olan temel immünolojik süreç aşağıdakilerden hangisidir?