Examkin

Viral Aşılar

65 soru

Soru 41Soru →

Viral aşıların immünolojik etkinliği, antijenin konak hücreye giriş yolu ve işlenme mekanizması ile doğrudan ilişkilidir. Canlı atenüe aşılar genellikle sitozolik yolla işlenip MHC−IMHC-I üzerinden sunularak güçlü bir sitotoksik hücresel yanıt oluştururken; inaktif, subünit veya rekombinant aşılar eksojen yolla alınarak MHC−IIMHC-II molekülleri aracılığıyla TT yardımcı hücrelerine sunulur.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi antijenleri MHC−IIMHC-II aracılığıyla sunulan ve RNARNA genomuna sahip bir virüse karşı geliştirilmiş bir aşıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hepatit A

Cevap

Hepatit A aşısı, RNA genomuna sahip bir virüsün inaktif formunu içerdiği için antijenleri MHC-II üzerinden sunulur.
Doğru cevap olan seçenek, hem bir RNARNA virüsüne karşı geliştirilmiştir hem de antijenleri eksojen yoldan işlenerek MHC−IIMHC-II aracılığıyla sunulmaktadır. Hepatit A aşısı, tam viriyon inaktif (ölü) bir aşıdır. İnaktif aşılar hücre içinde çoğalamadıkları için eksojen antijen olarak kabul edilir ve profesyonel antijen sunan hücreler tarafından MHC−IIMHC-II molekülleri üzerinde TT yardımcı hücrelerine sunulur. Ayrıca Hepatit A virüsü, RNARNA genomuna sahip bir Picornavirus'tur.

Adım Adım Çözüm

1
Antijen sunum yolunu belirle
MHC−IIMHC-II sunumu, aşının inaktif, subünit veya rekombinant (eksojen) yapıda olduğunu gösterir.
Canlı aşılar endojen (sitozolik) yolla işlenirken, inaktif aşılar eksojen yolla işlenir.
2
Genom tipini analiz et
Soruda istenen etkenin RNARNA virüsü olması gerekmektedir.
Hepatit B ve Suçiçeği gibi DNADNA virüslerini elemek için gereklidir.
3
Seçenekleri eşleştir
Hepatit A hem inaktif bir aşıdır hem de RNARNA genomuna (Picornavirus) sahiptir.
Doğru cevaba ulaşmak için iki kriterin de karşılanması gerekir.

Anahtar Kavram

Viral aşıların sınıflandırılmasında genom tipi (DNA/RNA) ve üretim teknolojisinin (Canlı/İnaktif) immün sunum yolu (MHC-I/II) üzerindeki etkisi.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 42Soru →

Özgeçmişinde 'invajinasyon' (barsak düğümlenmesi) öyküsü bulunan 22 aylık bir bebeğe uygulanması kontrendike olan viral aşı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Antijenleri, konak hücresinde replike olduktan sonra endojen yolla işlenerek MHC Sınıf I molekülleri aracılığıyla CD8+ T hücrelerine sunulabilir.

Cevap

Antijenleri, konak hücresinde replike olduktan sonra endojen yolla işlenerek MHC Sınıf I molekülleri aracılığıyla CD8+ T hücrelerine sunulabilir.
Soruda tanımlanan 'invajinasyon' kontrendikasyonu doğrudan Rotavirüs aşısına işaret etmektedir. Rotavirüs aşısı canlı atenüe bir aşıdır. Canlı aşıların en temel özelliği, konak hücresinde replike olabilmeleridir. Bu sayede üretilen viral antijenler 'endojen' antijen sınıfına girer ve proteazomal yıkım sonrası MHC Sınıf I molekülleri ile CD8+ sitotoksik T lenfositlerine sunulur. Bu durum, inaktive aşılardan farklı olarak güçlü bir hücresel bağışıklık sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Kontrendikasyonun tanımlanması
İnvajinasyon öyküsü, Rotavirüs aşısı için spesifik bir kontrendikasyondur.
Rotavirüs aşılarının nadir de olsa invajinasyon riskini artırabileceği klinik çalışmalarla gösterilmiştir.
2
Aşı tipinin belirlenmesi
Rotavirüs aşısı (Rotarix veya Rotateq), oral yolla uygulanan canlı atenüe bir aşıdır.
Gastrointestinal mukozada replike olarak hem S-IgA hem de sistemik bağışıklık oluşturması hedeflenir.
3
İmmünolojik mekanizmanın analizi
Canlı aşılar hücre içinde replike oldukları için antijenleri endojen yolakla MHC-I üzerinden CD8+ T hücrelerine sunulur.
Hücre içinde sentezlenen viral proteinler proteazomlarda yıkılarak ER'ye taşınır ve MHC-I ile birleşerek hücre yüzeyine sunulur.
4
Viral genomun değerlendirilmesi
Rotavirüs, Reoviridae ailesinde yer alan, segmentli ve çift iplikli RNA (dsRNA) genomuna sahip, zarfsız bir virüstür.
Virolojik özellikler aşının biyolojisini ve immün sistemle etkileşimini doğrudan etkiler.

Anahtar Kavram

Canlı atenüe aşıların (örn. Rotavirüs) immün sistem tarafından işlenme yolları ve spesifik kontrendikasyonları.

Alternatif Yöntem

Soruda verilen 'invajinasyon' ipucundan yola çıkarak önce aşının Rotavirüs aşısı olduğunu, ardından Rotavirüsün bir RNA virüsü ve aşının canlı tipte olduğunu hatırlayarak seçenekleri eleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 43Soru →

Viral aşıların immünojenisite özelliklerini belirleyen en temel faktörlerden biri, antijenin antijen sunan hücrelerde (APCAPC) işlenme ve sunulma biçimidir. Bir aşının, hücre içerisinde replike olma yeteneği sayesinde endojen antijen sunum yolağını kullanması, endoplazmik retikulumda MHC Sınıf I molekülleri ile birleşerek CD8+CD8^+ T lenfositlerini aktive etmesi ve güçlü bir hücresel bağışıklık oluşturması beklenir. Buna göre, aşağıdaki seçeneklerde verilen aşılardan hangisi, tarif edilen bu immünolojik mekanizma ile etki gösteren canlı atenüe bir RNA virüs aşısıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sabin (Oral Polio) aşısı

Cevap

Sabin (Oral Polio) aşısı, canlı atenüe bir RNA virüs aşısı olarak hücre içinde replike olur ve MHC Sınıf I aracılı hücresel immün yanıtı güçlü bir şekilde uyarır.
Sabin (Oral Polio) aşısı canlı atenüe bir aşıdır. Bu aşılar konak hücreye girdikten sonra replike olurlar. Viral proteinlerin hücre içinde sentezlenmesi (endojen üretim), bu proteinlerin proteozomlarda yıkılarak TAP kanalları aracılığıyla endoplazmik retikuluma (ERER) taşınmasını sağlar. ERER içerisinde MHC Sınıf I molekülleri ile birleşen antijenler, hücre yüzeyine çıkarak CD8+CD8^+ sitotoksik T hücrelerini uyarır. Bu durum, inaktive aşılara göre çok daha güçlü bir hücresel bağışıklık sağlar. Ayrıca Poliovirüs bir RNA virüsüdür.

Adım Adım Çözüm

1
Aşının replikasyon yeteneğini belirle
Sabin, KKK ve Varisella gibi canlı aşılar konak hücrede çoğalabilir.
MHC Sınıf I sunumu için antijenin hücre içinde (endojen) sentezlenmesi gerekir.
2
Antijen sunum yolağını analiz et
Endojen antijenler proteozomlarda parçalanır, TAP proteinleri ile ER'ye taşınır ve MHC I ile birleşir.
Canlı aşılar bu yolu kullanarak sitotoksik T hücre (CD8+CD8^+) yanıtını indükler.
3
Virüsün nükleik asit tipini doğrula
Poliovirüs (Picornaviridae) bir RNA virüsüdür.
Soru kökü hem immünolojik mekanizmayı hem de nükleik asit tipini sormaktadır.

Anahtar Kavram

Canlı atenüe viral aşıların (örn. Sabin), inaktive aşılardan (örn. Salk) farkı, hücre içinde replike olarak endojen antijen sunum yolağını (MHC I) kullanmaları ve güçlü bir hücresel (CTLCTL) yanıt oluşturmalarıdır.

Daha Fazla Pratik

Canlı aşıların (Sabin, KKK, BCG) gebelik ve immün yetmezlik durumlarındaki kontrendikasyonlarını gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 44Soru →

Gebelikte bağışıklama stratejileri belirlenirken aşının içeriği ve potansiyel riskleri dikkate alınır. Canlı atenüe viral aşıların maternal uygulama sonrası plasentayı geçerek fetüste subklinik enfeksiyon veya konjenital anomalilere yol açma riski bulunduğu kabul edilir. Bu nedenle, gebelik planlayan kadınlarda bu aşıların uygulamadan belirli bir süre sonrasına kadar gebeliğin ertelenmesi önerilir. Buna göre, aşağıdaki viral aşılardan hangisinin gebelik döneminde uygulanması kontrendikedir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kızamıkçık aşısı

Cevap

Kızamıkçık aşısı, canlı atenüe bir aşı olduğu için gebelikte kontrendikedir.
Kızamıkçık aşısı canlı atenüe bir viral aşıdır. Canlı aşılar (Kızamık, Kızamıkçık, Kabakulak, Suçiçeği, Sarı Humma gibi), virüsün fetüse geçme ve enfeksiyon oluşturma riski nedeniyle gebelik sırasında kesinlikle uygulanmaz. Gebelikten en az 1 ay önce uygulanması veya doğum sonrasına ertelenmesi gerekir.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki aşıların biyolojik yapısını (canlı veya inaktif) belirle.
Kızamıkçık canlı; Hepatit B, Hepatit A, Kuduz ve Salk-Polio inaktif/rekombinanttır.
Gebelikte kontrendikasyon kuralı aşı türüne bağlıdır.
2
Canlı aşıların gebelikteki riskini değerlendir.
Canlı aşıların plasentayı geçerek fetüsü enfekte etme riski mevcuttur.
Fetüsün bağışıklık sistemi zayıf olduğu için canlı virüsler zarar verebilir.
3
Gebelikte uygulanmaması gereken doğru seçeneği işaretle.
Kızamıkçık aşısı seçilmelidir.
Kızamıkçık, MMR (Kızamık-Kızamıkçık-Kabakulak) kombinasyonunun bir parçası olan bir canlı aşıdır.

Anahtar Kavram

Canlı viral aşıların gebelikte kontrendike olması
Tahmini Süre:45s
Soru 45Soru →

Viral aşıların yapısal özellikleri, konak hücrede indükledikleri immün yanıt mekanizmaları ve klinik uygulama prensipleri dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kızamık, kızamıkçık ve kabakulak (MMR) gibi canlı atenüe viral aşılar, virülan forma dönüşme veya kontrolsüz replikasyon riski taşıdıkları için gebelik döneminde ve ciddi immün yetmezliği olanlarda kontrendikedir.

Cevap

Kızamık, kızamıkçık ve kabakulak (MMR) aşıları canlı atenüe aşılar olup gebelikte ve immün yetmezlikte kontrendikedir.
Kızamık, kızamıkçık ve kabakulak (MMR) aşıları, laboratuvar ortamında virülan özellikleri azaltılmış ancak replikasyon yeteneği korunmuş 'canlı atenüe' aşılardır. Bu replikasyon yeteneği sayesinde hem MHCMHC Sınıf II hem de SınıfSınıf IIII üzerinden sunularak güçlü bir bağışıklık sağlarlar. Ancak, gebelerde fetüse geçiş riski ve immün yetmezliği olanlarda kontrolsüz yayılım (disemine enfeksiyon) riski nedeniyle bu durumlarda kesinlikle kontrendikedirler.

Adım Adım Çözüm

1
Aşı tiplerini (canlı, inaktive, rekombinan) ve yaygın kullanılan aşıların hangi grupta olduğunu belirle.
MMR, Varisella ve Rotavirüs canlı; Kuduz ve Hepatit A inaktive; Hepatit B ve HPV rekombinant/subunit aşılardır.
Soruda verilen seçenekleri biyolojik yapılarına göre sınıflandırmak için gereklidir.
2
Aşı tiplerinin kontrendikasyonlarını ve risk profillerini karşılaştır.
Canlı aşıların replikasyon yeteneği olduğu için gebelerde ve immün yetmezliği olanlarda 'kontrollü enfeksiyon' riski taşıdığı görülür.
Klinik uygulama sınırlarını (kontrendikasyonları) doğrulamak için gereklidir.
3
Antijen sunum yolaklarını (MHCMHC Sınıf II vs IIII) aşı tipine göre analiz et.
Canlı aşılar hücreyi enfekte ettiği için endojen yolakla (MHCMHC Sınıf II), inaktive aşılar fagositoz edildiği için eksojen yolakla (MHCMHC Sınıf IIII) sunulur.
Aşının indüklediği immün yanıtın niteliğini anlamak için gereklidir.

Anahtar Kavram

Canlı atenüe viral aşılar replikasyon yeteneğine sahiptir ve hümoral bağışıklığın yanı sıra güçlü bir hücresel (MHCMHC Sınıf II aracılı) bağışıklık oluştururlar, ancak güvenlik profilleri nedeniyle gebelik ve immün baskılanmış durumlarda kullanılmazlar.

Daha Fazla Pratik

İn vivo replike olmayan aşıların (inaktive ve rekombinan) neden genellikle adjuvanlara ihtiyaç duyduğunu ve neden birden fazla doz (rapel) gerektirdiğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 46Soru →

Poliomiyelit eradikasyon programlarında kullanılan İnaktive Polio Aşısı (İPV - Salk) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi, aşının immünolojik özellikleri ve toplum sağlığı üzerindeki etkileri açısından doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Serum IgG düzeyini yükselterek MSS invazyonunu ve paralitik hastalığı önler; ancak intestinal mukozada sIgA eksikliği nedeniyle virüsün fekal-oral yolla çevreye yayılımını engelleyemez.

Cevap

İnaktive Polio Aşısı (İPV), bireyi sistemik IgG artışı yoluyla paralitik hastalıktan korurken, mukozal sIgA yanıtı oluşturmadığı için virüsün dışkı ile çevreye yayılımını ve toplumdaki transmisyonunu engellemede yetersiz kalır.
İnaktive Polio Aşısı (İPV), kas içi (IM) uygulandığı için sistemik dolaşımda yüksek düzeyde nötralizan IgG antikorları oluşturur. Bu antikorlar virüsün kan yoluyla (viremi) merkezi sinir sistemine ulaşmasını engeller ve böylece felç riskini ortadan kaldırır. Ancak oral yolla verilen canlı aşının (OPV) aksine, bağırsak mukozasında koruyucu salgısal IgA (sIgA) yanıtı tetikleyemez. Bu durum, bireyin virüsle temas ettiğinde enfekte olabilmesine ve virüsü dışkısı ile çevreye yaymaya devam etmesine neden olur, yani portörlük engellenemez.

Adım Adım Çözüm

1
Aşının tipini belirle
İPV (Salk) inaktive (ölü) bir aşıdır.
İnaktive aşılar, canlı virüs replikasyonu içermez, dolayısıyla mukozal yüzeylerde (bağırsak gibi) güçlü bir lokal yanıt oluşturmazlar.
2
Antijen işleme yolunu analiz et
İnaktive antijenler eksojen yolakla işlenir.
Eksojen yolak, MHC Sınıf II molekülleri aracılığıyla CD4+ T yardımcı hücrelerini aktive eder ve esas olarak antikor (IgG) yanıtına odaklanır.
3
Klinik ve epidemiyolojik sonucu değerlendir
Birey korunur, toplum yayılımı devam eder.
Serum IgG antikorları MSS tutulumunu engelleyerek felci (paralizi) önler ancak bağırsak lümeninde salgısal IgA (sIgA) olmadığı için virüs orada çoğalıp dışarı atılabilir.

Anahtar Kavram

İnaktive aşıların sistemik (IgG) ve mukozal (sIgA) bağışıklık farkı
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 47Soru →

Viral aşıların yapısal formülasyonları ve uygulama yolları, konakta indüklenen immün yanıtın niteliğini ve kapsamını doğrudan etkilemektedir. Buna göre, intranazal yolla uygulanan canlı atenüe influenza aşısı (LAIV) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Nazofarenks mukozasında salgısal IgA (sIgAsIgA) yanıtı oluşturma kapasitesi, inaktive aşılara göre daha yüksektir.

Cevap

İntranazal uygulanan canlı atenüe influenza aşısı, nazofarenks mukozasında yüksek düzeyde salgısal IgA (sIgA) yanıtı oluşturur.
İntranazal yolla uygulanan canlı atenüe influenza aşısı (LAIV), virüsün vücuda doğal giriş yolunu taklit eder. Bu durum, üst solunum yolu mukozasındaki lenfoid dokuları uyararak salgısal IgA (sIgAsIgA) üretimini indükler. Mukozal bağışıklık, virüsün epitel hücrelerine tutunmasını daha giriş kapısında engelleyerek inaktive (kas içi) aşılara göre önemli bir avantaj sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Aşı türünü ve uygulama yolunu belirle
LAIV canlı atenüe bir aşıdır ve intranazal (burun spreyi) yolla uygulanır.
Uygulama yolu, antijenin karşılaştığı ilk immün hücreleri ve oluşacak yanıtın türünü belirler.
2
Mukozal bağışıklığı değerlendir
Doğal enfeksiyon yolunu taklit eden intranazal uygulama, mukozalarda sIgAsIgA sentezini uyarır.
Parenteral (kas içi) yapılan inaktive aşılar genellikle sistemik IgGIgG oluştururken mukozal sIgAsIgA oluşturmazlar.
3
Antijen işleme yolağını analiz et
Canlı virüs hücre içine girip replike olduğu için proteinleri MHC Sınıf I ile sunulur.
Endojen antijenler MHC-I ile CD8+CD8+ sitotoksik T hücrelerine sunulur; bu canlı aşıların inaktive aşılara üstünlüğüdür.
4
Güvenlik profilini kontrol et
Canlı aşılar gebelik ve immünsüpresyonda kontrendikedir.
Zayıflatılmış da olsa virüsün konakta kontrolsüz çoğalma ve zarar verme potansiyeli vardır.

Anahtar Kavram

Canlı atenüe viral aşıların (özellikle LAIV) inaktive aşılara göre temel farkları (mukozal bağışıklık, hücresel yanıt ve kontrendikasyonlar).
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 48Soru →

Viral aşıların hazırlanış yöntemleri, immün sistemle etkileşim mekanizmaları ve klinik kullanım özellikleri değerlendirildiğinde, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Canlı atenüe aşılar, konakçı hücrelerinde replike olabildikleri için viral antijenlerin endojen yolla işlenmesini sağlarlar ve MHCMHC Sınıf I molekülleri aracılığıyla güçlü bir CD8+CD8^+ sitotoksik T hücre yanıtı oluştururlar.

Cevap

Canlı atenüe aşılar, hücre içi replikasyon yetenekleri sayesinde endojen antijen sunum yolunu kullanarak MHC Sınıf I molekülleri üzerinden güçlü bir sitotoksik T hücre (CD8+) yanıtı indüklerler.
Doğru seçenek, canlı atenüe aşıların biyolojik çalışma prensibini tam olarak açıklar. Bu aşılar, virüsün zayıflatılmış ancak canlı formunu içerir; konak hücrelerine girip replike olduklarında üretilen viral proteinler 'endojen antijen' olarak kabul edilir. Bu proteinler proteazomlarda işlenerek endoplazmik retikulumda MHCMHC Sınıf I molekülleri ile birleşir ve hücre yüzeyine sunulur. Bu süreç, CD8+CD8^+ sitotoksik T lenfositlerinin (CTL) uyarılması ve kalıcı hücresel bağışıklığın oluşması için kritiktir.

Adım Adım Çözüm

1
Aşı tipine göre replikasyon özelliğini belirle.
Canlı atenüe aşılar konak hücrede replike olurken, inaktive ve rekombinant aşılar replike olamaz.
Replike olan virüsler konak hücresinde viral protein sentezletir (endojen antijen).
2
Antijen işleme yolaklarını karşılaştır.
Endojen antijenler MHC Sınıf I, eksojen antijenler (dışarıdan alınan ölü virüsler) MHC Sınıf II ile sunulur.
MHC Sınıf I molekülleri tüm çekirdekli hücrelerde bulunur ve sitoplazmik proteinleri sunar.
3
MHC sunumuna verilen T hücre yanıtını eşleştir.
MHC Sınıf I -> CD8+ (Sitotoksik), MHC Sınıf II -> CD4+ (Helper) T hücrelerini uyarır.
T hücre reseptörleri ve koreseptörleri (CD4/CD8) belirli MHC sınıflarına spesifiktir.

Anahtar Kavram

Canlı atenüe aşıların hücresel bağışıklığı (CD8+ T hücreleri) uyarma mekanizması, endojen protein sentezi ve MHC Sınıf I sunumuna dayanır.
Soru 49Soru →

Viral aşıların immün yanıt profilleri ve uygulama güvenliği, üretim teknolojilerine (canlı atenüe, inaktive, rekombinant vb.) bağlı olarak değişkenlik gösterir. Canlı atenüe aşılar hem hümoral hem de güçlü bir hücresel immün yanıt oluştururken, inaktive aşılar temel olarak antikor yanıtı üzerinden koruma sağlar. Buna göre, aşağıdaki viral hastalıklardan hangisine karşı kullanılan rutin aşı "canlı atenüe" yapıda olmayıp, inaktive (ölü) bir aşı olarak uygulanmaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hepatit A

Cevap

Hepatit A aşısı, inaktive (ölü) bir aşıdır.
Hepatit A aşısı, virüsün çoğaltıldıktan sonra kimyasal yöntemlerle (genellikle formaldehit) inaktive edilmesiyle hazırlanan bir ölü aşıdır. Bu nedenle immün sistemi baskılanmış bireylerde de güvenle kullanılabilir.

Adım Adım Çözüm

1
Aşı türlerini sınıflandır
Viral aşılar; canlı atenüe (zayıflatılmış), inaktive (ölü), rekombinant (subunit) veya mRNA gibi farklı teknolojilerle üretilir.
Soruda istenen 'inaktive' aşıyı bulmak için listedeki her virüsün aşı tipini belirlemek gerekir.
2
Seçeneklerdeki canlı aşıları ele
Sarı humma, Suçiçeği, Kızamıkçık ve Kabakulak aşıları canlı atenüe aşılardır.
Bu aşılar immün sistemi baskılanmış kişilerde kontrendikedir çünkü zayıflatılmış virüs içerirler.
3
İnaktive aşıyı doğrula
Hepatit A aşısı, inaktive (ölü) virüs partikülleri içerir.
Hepatit A'nın rutin uygulamadaki formu ölüdür; canlı formu bulunmamaktadır.

Anahtar Kavram

Viral Aşı Sınıflandırması
Tahmini Süre:45s
Soru 50Soru →

Viral aşılar, hazırlama teknolojilerine göre konakçı bağışıklık sistemini farklı yollarla uyarırlar. Özellikle mukozal girişli virüslere karşı geliştirilen bazı aşılar, doğal enfeksiyon yolunu taklit ederek lokal bağışıklığı aktive ederler. Buna göre, aşağıdaki viral aşılardan hangisi ağız yoluyla (oraloral) uygulanan ve bağırsak lümeninde replike olarak mukozal yüzeylerde salgısal IgAIgA (sIgAsIgA) sentezini güçlü bir şekilde uyaran canlı atenüe bir aşıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Rotavirüs aşısı

Cevap

Rotavirüs aşısı, oral yolla uygulanan ve mukozal sIgAsIgA yanıtını güçlü bir şekilde uyaran canlı atenüe bir aşıdır.
Rotavirüs aşısı, günümüzde yaygın olarak kullanılan canlı atenüe viral aşılardan biridir. Bu aşının en önemli özelliği oral (ağız yoluyla) uygulanmasıdır. Sindirim kanalına giren atenüe virüsler bağırsak epitelyumunda replike olur ve mukozal lenfoid dokuları uyararak salgısal IgAIgA (sIgAsIgA) üretimini tetikler. Bu durum, doğal enfeksiyonun gerçekleştiği bölgede (bağırsak mukozası) güçlü bir koruma sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Aşı tipini (canlı vs. inaktive) belirleyin.
Soruda istenen 'canlı atenüe' özellikteki aşılardır (Rotavirüs ve KKKKKK bu kategoriye girer).
Canlı aşılar konakçı hücrelerinde replike olarak doğal enfeksiyonu taklit ederler.
2
Uygulama yolunu ve mukozal yanıt potansiyelini değerlendirin.
Oral yolla uygulanan ve bağırsakta replike olan aşı mukozal sIgAsIgA sentezini uyarır.
Lokal replikasyon, mukozal lenfoid dokuları (GALTGALT) uyararak sIgAsIgA üretimini sağlar.
3
Seçenekler arasından eşleştirme yapın.
Rotavirüs aşısı hem canlıdır hem de oral yolla uygulanır.
KKKKKK canlı olmasına rağmen parenteral uygulanır; SalkSalk ve Kuduz ise inaktivedir.

Anahtar Kavram

Canlı atenüe aşıların oral yolla uygulanması, mukozal yüzeylerde güçlü bir salgısal IgAIgA (sIgAsIgA) yanıtı oluşturarak virüsün giriş kapısında engellenmesini sağlar.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 51Soru →

Viral aşıların uygulama yolu ve üretim teknolojisi, immün sistemin hangi bileşenlerinin aktive edileceğini belirleyen temel faktörlerdir. İnfluenza virüsüne karşı kullanılan aşılar arasında hem inaktive hem de canlı atenüe (soğuğa adapte) formlar yer almaktadır. Buna göre, influenza canlı atenüe aşısının (LAIV) immünolojik özellikleri ve kullanımı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Nazal mukozada lokal sekretuar IgA yanıtını ve sitotoksik T hücre aktivitesini uyarır.

Cevap

İnfluenza canlı atenüe aşısı (LAIV), nazal mukozada lokal sekretuar IgA yanıtını ve sitotoksik T hücre aktivitesini uyarır.
İnfluenza canlı atenüe aşısı (LAIV), intranazal yolla uygulandığı için üst solunum yolu mukozasında sekretuar IgA (sIgA) üretimini indükler. Ayrıca, virüs hücre içinde sınırlı bir replikasyon gösterdiği için antijenler MHC Sınıf I molekülleri aracılığıyla sunulur ve bu durum güçlü bir sitotoksik T lenfosit yanıtının oluşmasını sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Aşının biyolojik yapısını ve uygulama yolunu belirle.
LAIV, intranazal yolla uygulanan canlı bir aşıdır.
Uygulama yolu, indüklenen immün yanıtın bölgesel karakterini belirler.
2
İndüklenen immün yanıt tiplerini analiz et.
Lokal IgA ve sitotoksik T hücre (CD8+) yanıtı.
Canlı aşılar hücre içinde replike olarak MHC Sınıf I üzerinden sunulur ve mukoza temasıyla IgA üretimini artırır.
3
Kontrendikasyonları ve diğer aşı tipleriyle farkını değerlendir.
Gebelerde kontrendike olduğu ve subunit/rekombinant yapılardan farklı olduğu saptanır.
Canlı aşılar immünsüpresif durumlarda replikasyon riski taşır.

Anahtar Kavram

Canlı atenüe aşılar (örneğin LAIV), doğal enfeksiyonu taklit ederek hem mukozal (IgA) hem de güçlü bir hücresel (sitotoksik T hücre) bağışıklık sağlarlar.

Daha Fazla Pratik

İnaktive influenza aşısı ile canlı atenüe aşının kontrendikasyonlarını bir tablo halinde karşılaştırarak pekiştiriniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 52Soru →

İnfluenza (grip) enfeksiyonuna karşı kullanılan aşılar ve uygulama prensipleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Canlı atenüe influenza aşısı (LAIVLAIV), güçlü immünojenik etkisi nedeniyle 22 yaşın altındaki çocuklarda ve kronik akciğer hastalığı olanlarda öncelikle tercih edilmelidir.

Cevap

Canlı atenüe influenza aşısının (LAIVLAIV) 22 yaş altındaki çocuklarda ve kronik hastalığı olanlarda öncelikle tercih edilmesi gerektiği ifadesi yanlıştır; aksine bu gruplarda kullanımı kontrendikedir.
Canlı atenüe influenza aşısı (LAIVLAIV), zayıflatılmış ancak replike olabilen virüsler içerdiğinden dolayı 22 yaşın altındaki çocuklarda, 5050 yaşın üzerindeki erişkinlerde, gebelerde ve kronik akciğer hastalığı (astım gibi) veya immün yetmezliği olan bireylerde kullanılmamalıdır. Bu gruplarda inaktive aşı (IIVIIV) tercih edilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
İnfluenza aşı tiplerini sınıflandır.
İnfluenza için inaktive (IIVIIV) ve canlı atenüe (LAIVLAIV) olmak üzere iki ana aşı tipi mevcuttur.
Aşıların endikasyon ve kontrendikasyonlarını belirleyen temel özellik yapısıdır.
2
Canlı atenüe aşının (LAIVLAIV) özelliklerini değerlendir.
LAIVLAIV intranazal uygulanır, mukozal IgAIgA yanıtı oluşturur ve soğuğa adapte edilmiştir.
Canlı aşılar vücutta sınırlı replikasyon yaparak doğal enfeksiyonu taklit eder.
3
Kontrendikasyonları analiz et.
Canlı aşılar gebelerde, ağır immün yetmezliği olanlarda, 22 yaş altı ve 5050 yaş üstü bireylerde kontrendikedir.
Replikasyon yeteneği olan virüsler, riskli gruplarda ciddi komplikasyonlara veya hastalığın kendisine yol açabilir.

Anahtar Kavram

İnaktive ve canlı viral aşılar arasındaki yapısal ve klinik farklar ile bunların spesifik popülasyonlardaki uygulama prensipleri.
Soru 53Soru →

Viral aşıların immünobiyolojik özellikleri; kullanılan virüsün genetik yapısı, aşının üretim teknolojisi ve konak hücredeki replikasyon kapasitesi ile doğrudan ilişkilidir. Buna göre; genomu çift iplikli bir DNADNA yapısında olan ve canlı atenüe formda hazırlanması sayesinde konak hücre sitoplazmasında viral protein sentezi yaparak MHCMHC Sınıf I molekülleri aracılığıyla sitotoksik TT hücresi yanıtını güçlü bir şekilde tetikleyen aşı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Varicella-zoster aşısı

Cevap

Varicella-zoster aşısı
Doğru seçenek olan Varicella-zoster aşısı, bir herpesvirüs olan VZVVZV'nin canlı atenüe formudur. VZVVZV çift iplikli bir DNADNA virüsüdür. Canlı aşılar konak hücre içine girip replike oldukları için viral proteinler sitoplazmada sentezlenir. Bu endojen proteinler proteazomlarda işlenerek MHCMHC Sınıf I molekülleri ile hücre yüzeyine sunulur ve güçlü bir CD8+CD8+ sitotoksik TT hücresi yanıtı oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
Genom tipini belirle
Soruda çift iplikli DNADNA (dsDNAdsDNA) genomu istenmektedir. Seçeneklerdeki VZVVZV ve HBVHBV DNADNA virüsüdür; Sarı humma, Kızamık ve Hepatit A ise RNARNA virüsleridir.
Viral taksonomide nükleik asit tipi temel bir ayırt edici özelliktir.
2
Aşı tipini ve replikasyon kapasitesini analiz et
Canlı atenüe aşılar konak hücrede replike olabilirken, inaktif ve rekombinant aşılar replike olamaz. VZVVZV aşısı canlıdır; HBVHBV aşısı ise rekombinant subünittir.
Hücre içi protein sentezi (replikasyon), antijenin endojen yolağa (MHCMHC Sınıf I) girmesi için gereklidir.
3
İmmün sunum yolağını doğrula
Canlı atenüe DNADNA virüsü olan VZVVZV, hücre içinde sentezlenen proteinleri aracılığıyla MHCMHC Sınıf I üzerinden sitotoksik TT hücrelerini (CD8+CD8+) uyarır.
MHCMHC Sınıf I yolağı, hücre içinde sentezlenen (endojen) antijenleri sunar.

Anahtar Kavram

Canlı atenüe DNADNA virüsü aşılarının MHCMHC Sınıf I üzerinden endojen antijen sunumu yapma yeteneği.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 54Soru →

Viral aşıların biyolojik yapıları, konakçı immün sistemiyle olan etkileşimleri ve klinik uygulama prensipleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlış bir açıklamadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İnaktive poliovirüs aşısı (IPVIPV), intestinal mukozada OPVOPV'den daha güçlü bir salgısal IgA (sIgAsIgA) yanıtı indüklediği için, virüsün dış ortama saçılımını ve toplumsal yayılımını durdurmada daha başarılıdır.

Cevap

İnaktive poliovirüs aşısının (IPVIPV), mukozal bağışıklığı OPVOPV'den daha güçlü uyararak virüs yayılımını daha iyi engellediğini savunan ifade yanlıştır.
İnaktive poliovirüs aşısı (IPVIPV), kanda koruyucu IgG antikorları oluşturarak bireyi paralitik poliomiyelitten korusa da, barsak mukozasında yeterli salgısal IgA (sIgAsIgA) sentezini uyaramaz. Bu durum, IPVIPV ile aşılanmış bir bireyin vahşi tip poliovirüs ile enfekte olabilmesine ve virüsü dışkı yoluyla çevreye yayarak diğer bireyler için risk oluşturmasına neden olur. Aksine, oral uygulanan canlı atenüe OPVOPV, barsak mukozasında güçlü sIgAsIgA yanıtı indükleyerek virüsün sirkülasyonunu engeller ve toplum bağışıklığına daha büyük katkı sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Canlı ve inaktive aşıların antijen sunum mekanizmalarını karşılaştırın.
Canlı aşılar hem MHC-I hem MHC-II yollarını kullanırken, inaktive aşılar esas olarak MHC-II yolunu kullanır.
Replike olan antijenler endojen yolakla (MHC-I) sitotoksik T hücre yanıtını tetikler.
2
Polio aşılarının (Salk vs Sabin) uygulama yolu ve immünolojik etkilerini analiz edin.
IPVIPV (Salk) serum IgG yanıtı sağlarken, OPVOPV (Sabin) hem serum IgG hem de güçlü intestinal sIgAsIgA yanıtı sağlar.
Aşının uygulama yolu (oral vs enjeksiyon) lokal mukozal bağışıklık düzeyini belirler.
3
Toplumsal bağışıklık (herd immunity) açısından aşıları değerlendirin.
OPVOPV, virüsün fekal-oral yayılımını durdurmada IPVIPV'den daha üstündür.
Mukozal IgA, virüsün kolonizasyonunu ve dışkı ile saçılımını engeller.

Anahtar Kavram

Canlı ve inaktive viral aşıların immünolojik sunum farkları ile polio aşılarının mukozal bağışıklık üzerindeki karşılaştırmalı etkileri.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 55Soru →

Sarı humma (Yellow Fever) endemik bölgesine yapılacak bir seyahat öncesinde uygulanan 17D suşu canlı atenüe viral aşı, bazı hastalarda ölümcül seyredebilen aşıyla ilişkili visserotropik hastalık (YEL−AVDYEL-AVD) riskini artırmaktadır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi sarı humma aşısı için aşıyla ilişkili visserotropik hastalık riskindeki dramatik artış nedeniyle mutlak kontrendikasyon kabul edilen durumlardan biridir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Timoma öyküsü veya geçirilmiş timektomi

Cevap

Timoma öyküsü veya geçirilmiş timektomi, sarı humma aşısı için mutlak kontrendikasyondur.
Timoma öyküsü veya timektomi yapılmış olması durumu, sarı humma 17D aşısı uygulamasını takiben gelişebilen ölümcül visserotropik hastalık (YEL−AVDYEL-AVD) için bağımsız ve en güçlü risk faktörlerinden biridir. Bu klinik tablo vahşi tip sarı humma enfeksiyonuna benzer bir multiorgan yetmezliği tablosudur. Timus dokusunun immün sistem üzerindeki düzenleyici rolü bozulduğunda, aşının bu nadir fakat ağır komplikasyonuna yatkınlık oluşmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Aşının niteliğini belirle
Sarı humma aşısı (17D suşu) canlı atenüe bir aşıdır.
Canlı aşılar konak hücrelerinde replike olur ve bağışıklık sistemi tarafından kontrol edilmeleri gerekir.
2
Spesifik komplikasyonu (YEL-AVD) değerlendir
Aşıyla ilişkili visserotropik hastalık (YEL-AVD), aşının sistemik yayılımı sonucu organ yetmezliği ile giden ağır bir tablodur.
Konakçının antiviral yanıt mekanizmalarındaki kusurlar bu tabloya zemin hazırlar.
3
Timus dokusunun rolünü ve risk faktörünü ilişkilendir
Timoma veya timektomi öyküsü olan bireylerde T hücre disregülasyonu nedeniyle YEL-AVD riski çok yüksektir.
Timik bozukluklar, canlı atenüe sarı humma virüsünün kontrolsüz replikasyonuna yol açan immünolojik bir zafiyet oluşturur.
4
Kontrendikasyon durumunu teyit et
CDC ve ACIP rehberlerine göre timus hastalıkları mutlak kontrendikasyon listesindedir.
Elde edilen veriler, bu gruptaki fatalite riskinin kabul edilemez düzeyde yüksek olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kavram

Sarı Humma Aşısı ve Timik Bozukluklar Arasındaki Kontrendikasyon İlişkisi
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 56Soru →

Modern aşı teknolojileri ve immünoloji prensipleri ışığında, viral aşılarda antijen sunumu ve indüklenen bağışık yanıt ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Canlı atenüe viral aşılar, viral proteinlerin konak hücresinde sentezlenmesi sonucu antijenlerin MHC sınıf I molekülleriyle sunulmasını sağlayarak, inaktive aşılara göre daha etkin bir CD8+CD8^+ sitotoksik T hücre yanıtı indüklerler.

Cevap

Canlı atenüe viral aşılar, viral proteinlerin konak hücresinde sentezlenmesi sonucu antijenlerin MHC sınıf I molekülleriyle sunulmasını sağlayarak daha etkin bir sitotoksik T hücre yanıtı oluşturur.
Canlı atenüe viral aşılar, vücutta zayıflatılmış bir enfeksiyon oluşturarak viral genlerin konak hücre ribozomlarında translasyona uğramasını sağlar. Sentezlenen bu proteinler endojen antijen olarak kabul edilir, proteazomlarda parçalanır ve MHC sınıf I molekülleri ile CD8+ T hücrelerine sunulur. Bu durum, inaktive aşılara göre çok daha güçlü ve kalıcı bir hücresel bağışıklık (sitotoksik yanıt) indüklenmesini sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Canlı ve inaktive aşıların replikasyon özelliklerini karşılaştırın.
Canlı aşılar hücre içinde çoğalırken, inaktive ve rekombinant aşılar çoğalamaz.
Hücre içi replikasyon, antijenin sentezlenme yerini ve işlenme yolağını belirler.
2
Antijen sunum yolaklarını analiz edin.
Hücre içinde sentezlenen (endojen) antijenler MHC-I, dışarıdan alınan (eksojen) antijenler MHC-II ile sunulur.
MHC-I yolağı CD8+ (sitotoksik), MHC-II yolağı CD4+ (yardımcı) T hücrelerini aktive eder.
3
Spesifik aşı tiplerinin özelliklerini değerlendirin.
HBsAg (rekombinant protein) eksojen, KKK (canlı) endojen sunum yapar; Salk (inaktive) mukozal bağışıklıkta zayıftır.
Aşı türüne göre hedeflenen bağışıklık yanıtı ve uygulama zamanı değişkenlik gösterir.

Anahtar Kavram

Canlı aşılar endojen antijen sentezi yoluyla MHC-I üzerinden sunulur ve güçlü CD8+ T hücre yanıtı oluşturur.
Soru 57Soru →

Viral aşıların üretim teknolojileri, konak hücredeki antijen işleme (processing) süreçleri ve vücutta oluşturdukları immünolojik yanıtın niteliği dikkate alındığında, bu aşı türleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Canlı atenüe viral aşılar, konak hücresinde aktif replikasyon yaparak hem endojen (MHC-I) hem de eksojen (MHC-II) sunum yolaklarını uyarırken; inaktive aşılar esas olarak eksojen yolak üzerinden CD4+ T hücre yanıtını ve humoral bağışıklığı tetiklerler.

Cevap

Canlı atenüe viral aşılar, konak hücresinde çoğalarak antijenlerini hem MHC-I hem de MHC-II üzerinden sundukları için kapsamlı bir bağışıklık sağlarlar; inaktive aşılar ise sadece eksojen yolakla MHC-II üzerinden sunulurlar.
Canlı atenüe aşılar, doğal enfeksiyonu taklit ederek hücre içinde çoğalırlar. Bu süreçte üretilen viral proteinler 'endojen antijen' olarak MHC Sınıf I molekülleriyle CD8+ sitotoksik T hücrelerine sunulur. Aynı zamanda hücre dışına salınan veya parçalanan virüs parçaları 'eksojen antijen' gibi MHC Sınıf II üzerinden CD4+ T hücrelerini uyarır. İnaktive aşılar ise replike olamadıkları için sadece eksojen yolakla MHC Sınıf II üzerinden işlem görürler ve ağırlıklı olarak antikor yanıtı üretirler.

Adım Adım Çözüm

1
Aşı türlerinin replikasyon yeteneğini değerlendir
Canlı aşılar hücre içinde çoğalır, inaktive ve subunit aşılar çoğalamaz.
Antijenin kaynağı (endojen/eksojen) sunum yolunu belirler.
2
Antijen sunum yolaklarını (MHC) analiz et
Endojen antijenler (canlı aşı) MHC-I ile CD8+ hücrelere; eksojen antijenler (inaktive/subunit) MHC-II ile CD4+ hücrelere sunulur.
MHC-I sunumu için hücre içi protein sentezi (replikasyon) gereklidir.
3
Klinik kontrendikasyonları ve özel yapıları kontrol et
Gebelikte canlı aşılar kontrendikedir; rekombinant ve VLP aşıları enfeksiyöz materyal içermez.
Güvenlik profili aşının canlılık durumuna bağlıdır.

Anahtar Kavram

Viral aşıların immünojenisite farkı: Canlı aşılar hem hücresel hem humoral yanıt oluştururken, inaktive aşılar esas olarak humoral (antikor) yanıt oluşturur.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 58Soru →

Rotavirüs enfeksiyonlarının profilaksisinde kullanılan canlı aşıların üretim teknolojileri ve immünolojik özellikleri dikkate alındığında, beşli reasortan aşı (RV5) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sığır rotavirüs suşu (WC3WC3) omurgası üzerinde, insan rotavirüslerine ait G1,G2,G3,G4G1, G2, G3, G4 ve P[8]P[8] serotiplerini temsil eden gen segmentlerini içeren reasortan virüslerden oluşur.

Cevap

Beşli reasortan rotavirüs aşısı, sığır rotavirüs suşu (WC3WC3) genetik omurgası üzerinde insan rotavirüslerine ait majör yüzey antijenlerini (G1,G2,G3,G4G1, G2, G3, G4 ve P[8]P[8]) taşıyan reasortan suşları içerir.
Beşli rotavirüs aşısı (RV5), sığır rotavirüs suşu olan WC3WC3'ün genetik omurgası üzerine, insan rotavirüslerinin en sık hastalık yapan serotiplerini (G1,G2,G3,G4G1, G2, G3, G4 ve P[8]P[8]) kodlayan gen segmentlerinin laboratuvar ortamında yerleştirilmesiyle elde edilen canlı reasortan virüsleri içerir. Bu yöntem, sığır suşunun insanlardaki düşük patojenitesinden yararlanırken geniş bir serotip koruması sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Aşının tipini ve üretim yöntemini tanımla.
RV5, pentavalent ve reasortan bir canlı aşıdır.
Monovalan (RV1RV1) ve pentavalent (RV5RV5) aşılar arasındaki teknolojik farkı belirlemek için gereklidir.
2
Kullanılan suşların kökenini analiz et.
Ana yapı sığır suşuna (WC3WC3) dayanırken, immünojenik segmentler insan kaynaklıdır.
Reasortman teknolojisinin temelini anlamak, çapraz koruyuculuğun nasıl sağlandığını açıklar.
3
İmmünolojik mekanizmayı ve kontrendikasyonları değerlendir.
Canlı bir aşı olduğu için konak hücrede replike olur; ancak immün yetmezliği olanlarda kontrendikedir.
Aşının güvenliği ve etki mekanizması (humoral + hücresel yanıt) arasındaki ilişkiyi doğrulamak için kritiktir.

Anahtar Kavram

Pentavalent Rotavirüs Aşısı (RV5) Reasortman Teknolojisi
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 59Soru →

Viral enfeksiyonların profilaksisinde kullanılan aşıların biyolojik yapısı, hem immün yanıtın niteliğini hem de klinik kullanım güvenliğini belirler. Özellikle replikasyon yeteneği korunmuş olan canlı atenüe aşıların belirli klinik durumlarda kullanımı kısıtlanmıştır. Buna göre, aşağıdaki aşılardan hangisinin gebelik döneminde uygulanması, içeriğindeki virüsün 'canlı atenüe' yapıda olması nedeniyle kontrendikedir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Suçiçeği aşısı

Cevap

Suçiçeği aşısı, canlı atenüe yapıda olduğu için gebelik döneminde uygulanması kontrendike olan aşıdır.
Suçiçeği (Varisella) aşısı, zayıflatılmış ancak replike olma yeteneği devam eden canlı virüsler içerir. Bu tür aşılar, fetus için teorik bir enfeksiyon riski taşıdıklarından gebelik döneminde uygulanmazlar. Gebelik planlayanların aşıdan sonra en az bir ay gebe kalmaması önerilir.

Adım Adım Çözüm

1
Aşı türlerini sınıfla
Seçeneklerdeki aşılar; canlı atenüe (Suçiçeği), inaktif (Hepatit A, Kuduz, IPV) ve rekombinant (Hepatit B) olarak ayrılır.
Soruda istenen 'canlı atenüe' yapıyı belirlemek için teknolojik farklar bilinmelidir.
2
Kontrendikasyonları değerlendir
Canlı atenüe aşılar (KKK, Suçiçeği, Sarı Humma vb.) replikasyon yetenekleri nedeniyle gebelikte ve ağır immün yetmezliklerde kontrendikedir.
Zayıflatılmış virüsün fetus üzerinde oluşturabileceği teorik riski önlemek hedeflenir.
3
Doğru seçeneği belirle
Listelenenler arasında tek canlı atenüe aşı Suçiçeği aşısıdır.
Diğer aşılar inaktif veya alt birim yapısında olduklarından gebelikte bu gerekçeyle kısıtlanmazlar.

Anahtar Kavram

Canlı atenüe aşılar replike olabildikleri için gebelik ve ağır immün yetmezlik durumlarında uygulanmamalıdır.

Daha Fazla Pratik

Diğer canlı viral aşıları (KKK, Rotavirüs, Sarı Humma) ve bunların temel özelliklerini gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 60Soru →

Viral aşıların immünolojik etkinliği ve uygulama güvenliği; kullanılan antijenin biyokimyasal yapısına, konak hücrede replike olma yeteneğine ve tetiklediği efektör mekanizmalara bağlıdır. Viral aşıların bu özellikleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İnaktive Polio (Salk) aşısı: Oral yolla uygulandığı için bağırsak epitelyal hücrelerinde güçlü sekretuvar IgAIgA (sIgAsIgA) sentezini uyarır ve fekal-oral bulaş zincirini toplumsal düzeyde kırar.

Cevap

İnaktive Polio (Salk) aşısının oral yolla uygulandığı ve bağırsak mukozasında sekretuvar IgA yanıtı oluşturduğu ifadesi yanlıştır.
İnaktive Polio aşısı (Salk), inaktive (öldürülmüş) bir aşı olup kas içi (parenteral) yolla uygulanır. Bu aşı kanda yüksek düzeyde nötralizan IgGIgG oluşturarak bireyi paralitik poliodan korur ancak bağırsak lümeninde sekretuvar IgAIgA (sIgAsIgA) sentezini anlamlı düzeyde uyarmaz. Bu nedenle aşılanan kişiler virüsle karşılaştığında bağırsak enfeksiyonu geçirebilir ve virüsü fekal-oral yolla başkalarına yaymaya devam edebilirler. Toplumsal bağışıklığı sağlayan ve sIgAsIgA uyarısı yapan aşı oral yolla uygulanan canlı atenüe Sabin aşısıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Aşı tiplerini ve uygulama yollarını sınıflandırın.
Salk inaktive (IM), Sabin canlı atenüe (Oral) aşıdır.
Uygulama yolu ve antijenin canlılık durumu immün yanıtın niteliğini belirler.
2
Mukozal bağışıklık (sIgA) mekanizmasını değerlendirin.
Lokal mukozal bağışıklık için antijenin mukozal yüzeyle (oral yol gibi) temas etmesi veya mukozada replike olması gerekir.
Sekretuvar IgA, mukozal girişli virüslerin nötralizasyonu için kritiktir.
3
Toplum sağlığı ve bulaş riskini analiz edin.
Salk aşısı olanlar bireysel olarak korunur ancak virüsü dışkıyla yayabilir; Sabin aşısı olanlarda sIgA sayesinde bağırsak kolonizasyonu engellenir ve bulaş zinciri kırılır.
Salk aşısı sadece sistemik humoral yanıtı uyarır.

Anahtar Kavram

İnaktive aşılar (Salk gibi) parenteral uygulanır ve sistemik hümoral yanıt indüklerken; canlı atenüe mukozal aşılar (Sabin gibi) hem sistemik hem de lokal mukozal (sIgA) bağışıklık sağlayarak toplum portörlüğünü engeller.
ÖncekiSayfa 3 / 4Sonraki
Viral Aşılar Alıştırma Soruları — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı — Sayfa 3 | Examkin