Gastrointestinal ve Hepatobiliyer Sistem Patolojisi

Mide adenokarsinomlarının Lauren sınıflandırmasında yer alan "diffüz tip" karsinomun en tipik mikroskobik özelliği olan; hücre içinde biriken yoğun müsinin çekirdeği hücre kenarına itmesiyle karakterize hücre morfolojisi aşağıdakilerden hangisidir?

$64$ yaşında kadın hastaya yapılan tarama kolonoskopisinde çekumda, üzeri mukusla kaplı, $1.2$ cm çapında, düz (flat) yerleşimli bir lezyon saptanıyor. Biyopsi örneğinde kript tabanına kadar uzanan serrat (testeredişi) görünüm, kript tabanlarında lateral büyüme ($L$ ve $T$ şeklinde dallanmalar) ve genişleme izleniyor; ancak konvansiyonel sitolojik displazi saptanmıyor. Bu lezyonun karsinom gelişim sürecindeki en olası moleküler mekanizma aşağıdakileceklerden hangisidir?

$70$ yaşında, uzun süreli $pirozi$ (mide yanması) ve obezite öyküsü olan bir erkek hastada, son aylarda gelişen ilerleyici $disfaji$ (yutma güçlüğü) nedeniyle yapılan endoskopik incelemede, distal özofagusta gastroözofageal bileşkeyi tutan ülserovejetan bir kitle saptanıyor. Alınan biyopsi örneğinde Barrett özofagusu zemininde gelişmiş invaziv adenokarsinom tanısı doğrulanıyor. Bu tümörün patogenezi, morfolojisi ve moleküler özellikleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Akut karın ön tanısıyla acil operasyona alınan bir hastada, cerrah peripankreatik bölgede ve omentum üzerinde yaygın, sert, tebeşir beyazı (chalky white) renkli küçük odaklar gözlemliyor. Bu odakların mikroskobik incelemesinde amorf, bazofilik kalsiyum birikimleri ve nükleusu kaybolmuş "gölge hücreler" (shadow cells) izleniyor. Bu hastadaki temel patolojik süreç aşağıdakilerden hangisidir?

$\text{Vücut Kitle İndeksi (VKİ) } 33 \text{ kg/m}^2$ olan ve tip 2 diabetes mellitus tanısıyla takip edilen $52$ yaşında erkek hastada, rutin kontrollerde karaciğer enzimlerinde hafif yükseklik saptanıyor. Hastadan alınan karaciğer iğne biyopsisinde; hepatositlerde belirgin balonlaşma dejenerasyonu, makroveziküler yağlanma ve özellikle santrilobüler bölgede (Zon $3$) sinüzoidler çevresinde 'tel örgü' (chicken-wire) görünümünde fibrozis saptanıyor.

Bu hastada izlenen patolojik bulguların en olası nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

$68$ yaşında bir erkek hasta, son $3$ aydır giderek artan halsizlik, çabuk yorulma ve nefes darlığı şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Yapılan laboratuvar incelemelerinde hemoglobin değeri $8.2$ $g/dL$, ortalama eritrosit hacmi ($MCV$) $72$ $fL$ ve serum ferritin düzeyi düşük saptanıyor. Kolonoskopik incelemede çekumda, lümene doğru büyüyen, frajil yüzeyli, polipoid bir kitle izleniyor. Bu klinik tablo ve saptanan lezyonun özellikleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi en olasıdır?

$62$ yaşında kronik Hepatit C tanılı sirotik hastanın rutin takibinde karaciğer sağ lobunda $1.5$ $cm$ çapında, arteriyel fazda kontrast tutan ancak venöz fazda belirgin "wash-out" (yıkama) göstermeyen atipik bir nodül saptanıyor. Yapılan iğne biyopsisi örneğinde artmış hücresel dansite ve küçük hücreli değişiklikler (small cell change) izlenmesine rağmen portal traktusların korunduğu ve stromal invazyonun net değerlendirilemediği görülüyor. Bu lezyonun "Erken Hepatosellüler Karsinom" (Early HCC) olarak tanımlanabilmesi için en duyarlı ve özgül kabul edilen immünohistokimyasal panel aşağıdakilerden hangisidir?

$32$ yaşında erkek hasta, son bir yıldır artan nefes darlığı ve hafif sarılık şikayetleriyle başvuruyor. Hastanın sigara öyküsü bulunmamaktadır. Yapılan fizik muayenede karaciğerin kosta kenarını $2$ $cm$ geçtiği saptanıyor. Karaciğer biyopsisinde periportal hepatositlerin sitoplazmasında belirgin eozinofilik, yuvarlak inklüzyonlar izleniyor. Bu inklüzyonların periyodik asit-Schiff ($PAS$) boyası ile boyandığı ve diastaz sindirimi sonrası boyanma özelliğini koruduğu saptanıyor. Bu hastada izlenen karaciğer patolojisinin gelişiminden sorumlu olan temel mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

$62$ yaşında, vücut kitle indeksi ($VKİ$) $34$ $kg/m^2$ olan ve tip $2$ diyabeti bulunan kadın hastanın rutin kontrollerinde $ALT: 85$ $U/L$ ve $AST: 60$ $U/L$ ($Normal < 40$ $U/L$) saptanıyor. Viral hepatit belirteçleri negatif bulunan hastaya yapılan karaciğer iğne biyopsisinde makroveziküler steatoz, lobüler inflamasyon ve "hepatosit balonlaşması" (ballooning) izleniyor. Bu hastadaki "hepatosit balonlaşması" bulgusunun histopatolojik temeli ve diğer karaciğer patolojilerinden ayırıcı tanısı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

$60$ yaşında kadın hasta, son aylarda giderek artan halsizlik, çabuk yorulma ve ellerinde uyuşma şikayetleriyle başvuruyor. Yapılan laboratuvar tetkiklerinde makrositer anemi saptanıyor. Mide korpus ve fundusundan alınan biyopsilerin histopatolojik incelemesinde; pariyetal hücrelerde belirgin kayıp, mukozal atrofi ve yoğun lenfositik infiltrasyon izleniyor.

Bu hastada pariyetal hücrelerin kaybına bağlı olarak gelişmesi beklenen temel laboratuvar bulgusu aşağıdakilerden hangisidir?

$62$ yaşında erkek hastada yapılan tarama kolonoskopisinde sigmoid kolonda $1,8$ cm çapında, pedinküllü (saplı) bir polip saptanıyor. Lezyonun histopatolojik incelemesinde; villiform büyüme paternine ek olarak, ana kript ekseni ile bağlantısı olmayan ve muskularis mukozaya paralel yerleşim gösteren "ektopik kript odakları" ($ECF$) izleniyor. Sitoplazmanın belirgin eozinofilik olduğu ve sitolojik displazinin eşlik ettiği saptanıyor. Bu lezyon için aşağıdakilerden hangisi en olasıdır?

68 yaşında erkek hasta, son 4 aydır katı gıdalara karşı belirginleşen ve giderek artan yutma güçlüğü (disfaji) ile birlikte yaklaşık 10 kilo kaybı şikayetiyle başvuruyor. Hastanın özgeçmişinde 45 paket-yıl sigara ve uzun süreli alkol kullanım öyküsü saptanıyor. Yapılan özofagoskopide özofagusun orta 1/3 kesiminde lümeni daraltan, frajil ve ülsere bir kitle gözleniyor. Bu hastadan alınan biyopsi örneğinde saptanması en olası histopatolojik bulgu aşağıdakilerden hangisidir?

$39$ yaşında erkek hasta; son $6$ aydır devam eden halsizlik, kaşıntı ve hafif karın ağrısı şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenede hepatosplenomegali saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde alkalen fosfataz (ALP): $480$ U/L ve gama-glutamil transferaz (GGT): $195$ U/L saptanıyor. Hastaya yapılan kolonoskopide çekumdan başlayarak inen kolon ortalarına kadar devam eden, vasküler paternin kaybolduğu granüler ve eritematöz mukoza izleniyor; ancak sigmoid kolon ve rektumun hem endoskopik hem de histopatolojik olarak tamamen normal olduğu (rektal korunma) saptanıyor. Çekumdan alınan biyopsilerde yaygın kript distorsiyonu, bazal plazmositoz ve nötrofilik kript apseleri gözleniyor. Bu hastadaki kolit tablosu için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Kronik gastroözofageal reflü hastalığı (GÖRH) öyküsü olan $55$ yaşındaki erkek hastaya yapılan endoskopide, özofagus distaline uzanan somon pembesi renkli mukozal diller izlenmiştir. Bu hastada 'Barrett özofagusu' tanısı için histopatolojik incelemede saptanması gereken karakteristik hücre tipi ve bu zeminde gelişebilecek yüksek dereceli displazi/adenokarsinom progresyonu ile en güçlü ilişkili genetik değişiklik aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

Altmış dört yaşında erkek hasta, son bir aydır bacaklarında oluşan ağrılı deri altı nodülleri ve her iki el bileğinde şişlik şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenede alt ekstremitelerde eritema nodozum benzeri lezyonlar saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde serum lipaz düzeyi >10.000 U/L olarak ölçülürken, serum amilaz, CEA ve CA 19-9 düzeyleri normal sınırlarda bulunuyor. Abdominal tomografide pankreas başında 5 cm çapında, santralinde nekrotik alanlar içeren kitle izleniyor. Biyopsi örneğinde tümör hücrelerinin tripsin ve BCL10 ile pozitif boyandığı görülüyor.

Buna göre, bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$65$ yaşında kadın hasta, son birkaç aydır giderek artan yorgunluk ve dilde yanma şikayeti ile başvuruyor. Laboratuvar incelemesinde makrositer anemi ve serum $B_{12}$ vitamini düzeyinde belirgin düşüklük saptanıyor. Yapılan üst gastrointestinal sistem endoskopisinde mide korpus ve fundus mukozasının incelmiş olduğu, pilili yapının kaybolduğu; antrum mukozasının ise doğal göründüğü izleniyor. Bu hasta için aşağıdakilerden hangisinin görülmesi en az olasıdır?

$45$ yaşında kadın hasta, uzun süredir devam eden gastroözofageal reflü şikayeti nedeniyle endoskopiye alınıyor. Endoskopide mide korpus ve fundusunda yerleşmiş, çok sayıda, $1-5$ mm boyutlarında, düzgün yüzeyli polipler saptanıyor. Bu poliplerden alınan biyopsilerin mikroskobik incelemesinde; lümeni pariyetal ve esas hücreler ile döşeli, kistik genişlemiş gland yapıları izleniyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$68$ yaşında erkek hasta; epigastrik bölgede sırta vuran künt ağrı, iştahsızlık ve belirgin kilo kaybı şikayetleriyle başvuruyor. Yapılan MRCP incelemesinde pankreas baş kesiminde ana pankreatik kanal ile geniş bir ağızlaşma gösteren, multilocular kistik bir kitle saptanıyor. Ana pankreatik kanalın çapı proksimalde $1.8 \text{ cm}$ olarak ölçülüyor. Cerrahi eksizyon materyalinin mikroskobik incelemesinde; genişlemiş duktus lümenleri içerisinde papiller yapılar oluşturan, atipi gösteren ve bol müsin üreten kolumnar epitel saptanıyor. Bu neoplazinin moleküler analizinde saptanan aşağıdaki değişikliklerden hangisi, morfolojik olarak benzerlik gösteren ancak tipik olarak pankreas kuyruğunda yerleşen ve ana kanalla ilişkisi bulunmayan müsinöz kistik neoplazmlardan ($MCN$) ayrımında en değerlidir?