Genel Patoloji

60 yaşında bir erkek hastada akciğer karsinomu tanısıyla uygulanan radyoterapi sonrası tümör hücrelerinde şiddetli DNA hasarı indüklenmiş ve $p53$ proteini akümülasyonu saptanmıştır. Bu hücrelerde $p53$ aracılığıyla transkripsiyonu artırılan ve mitokondriyal dış membran geçirgenliğinin ($MOMP$) artmasına neden olarak sitokrom $c$ salınımını tetikleyen temel pro-apoptotik efektör protein aşağıdakilerden hangisidir?

$12$ yaşında bir kız hasta; çocukluk çağından itibaren tekrarlayan oral kandidiyazis, hipokalsemiye bağlı tetani atakları ve hiperpigmentasyon ile seyreden adrenal yetmezlik bulguları nedeniyle izlenmektedir. Yapılan genetik analizde $21q22.3$ lokusunda yer alan bir gende mutasyon saptanmıştır. Bu hastadaki immünopatolojik süreçte aşağıdakilerden hangisinin eksikliği temel rol oynar?

$35$ yaşında bir kadın hastanın sezaryen operasyonu sonrası $4.$ haftada cerrahi skar bölgesindeki iyileşme süreci incelenmektedir. Histolojik analizlerde tip $III$ kollajen liflerinin yerini tip $I$ kollajen liflerine bıraktığı ve ekstraselüler matriksin yeniden şekillendiği (remodeling) gözlenmektedir. Bu aşamada, matriks metalloproteinazların (MMP) sentezini baskılayıp doku metalloproteinaz inhibitörlerini (TIMP) uyararak çekme direncinin artmasını ve fibrozisi sağlayan en temel mediyatör aşağıdakilerden hangisidir?

$72$ yaşında, ileri evre akciğer adenokarsinomu ve yaygın kemik metastazları olan bir erkek hastada, son $3$ ayda belirgin kilo kaybı (kaşeksi) ve ekstremitelerde yaygın kas kütlesi azalması gelişmiştir. Bu hastanın iskelet kası hücrelerinde gözlenen hacim azalmasının (atrofi) temelinde yatan ana moleküler yıkım mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

45 yaşında erkek hastaya renal transplantasyon yapılıyor. Cerrahi işlem sırasında vasküler anastomozlar tamamlanıp klempler kaldırıldıktan birkaç dakika sonra greftin siyanotikleştiği, ödemli hale geldiği ve idrar çıkışının olmadığı gözleniyor. Bu hastada gelişen tablo ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

$70$ yaşında bir erkek hasta, ani başlayan şiddetli karın ağrısı ve şişkinlik şikayetiyle acil servise başvuruyor. Yapılan cerrahi eksplorasyonda mezenterik ven trombozuna bağlı olarak ince bağırsağın bir segmentinin enfarkte olduğu ve makroskobik olarak koyu kırmızı-mor renk aldığı saptanıyor. Bu hastada saptanan enfarktüsün hemorajik (kırmızı) morfolojide olmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Akut inflamasyon sürecinde, doku zedelenmesini takip eden ilk 6-24 saatlik süre zarfında inflamasyon odağına en erken göç eden ve bu zaman diliminde sayıca baskın olan lökosit tipi aşağıdakilerden hangisidir?

Diyabetik bir hastada ayak parmaklarında gelişen vasküler tıkanıklık sonucu ortaya çıkan, birden fazla doku katmanını içeren ve histolojik olarak koagülasyon nekrozu zemininde gelişen tablo aşağıdakilerden hangisidir?

$62$ yaşında yaygın aterosklerozu bulunan bir hastada, renal arter darlığına sekonder olarak böbrekte parankimal atrofi geliştiği izleniyor. Elektron mikroskobik incelemede, atrofik hücrelerin sitoplazmasında çift membranla çevrili, içinde organel kalıntıları barındıran vakuoller saptanıyor. Bu süreçte fagozoforun (başlangıç membranı) uzamasını ve otofajik vezikül matürasyonunu sağlayan, aynı zamanda deneysel çalışmalarda otofaji aktivitesinin en spesifik belirteci olarak kullanılan molekül aşağıdakilerden hangisidir?

$4$ aylık bir erkek bebek; tekrarlayan oral kandidiyazis, dirençli akciğer enfeksiyonları ve hipokalsemiye bağlı jeneralize konvülsiyonlar nedeniyle hastaneye yatırılıyor. Fizik muayenesinde düşük yerleşimli kulaklar ve mikrognati saptanan hastanın ekokardiyografik incelemesinde "kesintili aort yayı" (interrupted aortic arch) izleniyor. Bu hastanın periferik lenfoid dokularının histopatolojik incelemesinde aşağıdakilerden hangisinin saptanması en olasıdır?

Romatoid artrit veya kronik osteomiyelit gibi kronik inflamatuar hastalıkların seyrinde gelişen sekonder amiloidoz tablosunda, dokularda biriken amiloid fibrillerinin öncül (prekürsör) proteini aşağıdakilerden hangisidir?

$2$ yaşında erkek çocuk, tekrarlayan piyojenik bakteriyel enfeksiyonlar ve $Pneumocystis$ $jirovecii$ pnömonisi nedeniyle hastaneye yatırılıyor. Laboratuvar tetkiklerinde serum $IgM$ düzeyi belirgin olarak yüksek bulunurken; $IgG$, $IgA$ ve $IgE$ düzeylerinin çok düşük olduğu saptanıyor. B hücre sayısının normal olduğu belirlenen bu hastadan alınan lenf nodu biyopsisinde izlenmesi en olası histopatolojik bulgu aşağıdakilerden hangisidir?

Elli beş yaşında, $15$ yıldır düzenli ilaç kullanmayan hipertansiyon hastası bir erkeğin ekokardiyografisinde sol ventrikül duvar kalınlığında belirgin artış saptanıyor. Karşılaştırma amacıyla incelenen $25$ yaşındaki elit bir maraton koşucusunda da benzer derecede sol ventrikül hipertrofisi izleniyor. Bu iki farklı hipertrofi gelişim süreci moleküler düzeyde incelendiğinde, hipertansif hastadaki kardiyomiyositlerde aşağıdaki sinyal yolaklarından veya hücresel değişikliklerden hangisinin fizyolojik hipertrofiye kıyasla çok daha belirgin olması beklenir?

Deneysel bir modelde, akut inflamatuar yanıtın ilerleyen saatlerinde nötrofil infiltrasyonunun azaldığı ve dokunun aktif olarak iyileşme fazına girdiği saptanmıştır. Bu süreçte araşidonik asit metabolizmasında pro-inflamatuar lökotrienlerden anti-inflamatuar mediyatörlere doğru bir "sınıf değişikliği" (class switching) gerçekleşmektedir. Buna göre; nötrofillerin damar duvarına yapışmasını ve kemotaksisini inhibe ederek rezolüsyon fazını başlatan, nötrofiller ve trombositler arasındaki trans-selüler etkileşimle üretilen temel mediyatör aşağıdakilerden hangisidir?

Alzheimer hastalığının karakteristik patolojik bulgularından olan senil plakların ve serebral kan damarlarının duvarlarında birikerek amiloid anjiyopatiye neden olan temel protein aşağıdakilerden hangisidir?

Kronik granülomatöz inflamasyonun patogenezinde görev alan sitokinlerin her birinin özgül fonksiyonları bulunmaktadır. Epitelyoid histiyosit birikimi ile karakterize bu yanıtta, granülomun yapısal bütünlüğünün ($structural\ integrity$) sürdürülmesinde anahtar rol oynayan ve yokluğunda veya tıbbi olarak baskılandığında granülomun parçalanarak enfeksiyonun yayılmasına ($disseminasyon$) yol açan en kritik mediatör aşağıdakilerden hangisidir?

Akut inflamasyonun gelişim sürecinde, doku hasarını takiben ilk $6-24$ saatlik zaman diliminde vasküler yataktan interstisyel alana en erken göç eden ve bu evrede baskın olan lökosit tipi aşağıdakilerden hangisidir?

35 yaşında bir erkek hasta, sağ ön kolda oluşan derin bir laserasyon nedeniyle dikişleri atıldıktan iki hafta sonra kontrole gelmiştir. Muayenede yara yatağının parlak kırmızı, nemli ve granüler bir görünümde olduğu saptanmıştır. Bu granülasyon dokusunun ilerleyen süreçte fibroblast birikimi ve yoğun hücre dışı matriks senteziyle mat, beyaz bir bağ dokusuna (skar) dönüşmesinde; hem kollajen sentezini uyararak hem de matriks metalloproteinazlarını (MMP) inhibe ederek fibrozisi indükleyen en temel büyüme faktörü aşağıdakilerden hangisidir?

Yeni doğan bir bebekte yapılan fizik muayenede; epikantus, basık burun kökü, klinodaktili, simian çizgisi ve kardiyak üfürüm saptanıyor. Klinik olarak Down sendromu ön tanısı alan bu hastada, etiyolojide yer alan en yaygın sitogenetik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

$48$ yaşında kadın hasta, son $5$ yıldır devam eden kronik mide yanması (pirozis) ve ağza acı su gelmesi şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Yapılan üst gastrointestinal sistem endoskopisinde, gastroözofageal bileşkenin üzerinde normal soluk pembe renkli mukoza yerine kadifemsi kırmızı (somon pembesi) renkli mukoza adacıkları izleniyor. Bu bölgelerden alınan biyopside, normalde bulunması gereken çok katlı yassı epitelin yerini goblet hücreleri içeren kolumnar epitelin aldığı saptanıyor. Bu hastada izlenen hücresel adaptasyon süreci aşağıdakilerden hangisidir?