Genel Patoloji

Uzun süredir Tip $2$ Diabetes Mellitus tanısıyla takip edilen $70$ yaşındaki bir hastanın otopsisinde, pankreasın histopatolojik incelemesinde Langerhans adacıklarında kapiller çevrelerinde ve endokrin hücreler arasında eozinofilik, amorf madde birikimleri saptanmıştır. Bu birikimlerin Kongo kırmızısı ile boyandığı ve polarize ışıkta elma yeşili refle verdiği görülmüştür. Bu hastadaki lokalize amiloid birikimlerinden sorumlu olan prekürsör protein aşağıdakilerden hangisidir?

$32$ yaşında bir kadın hasta, halsizlik ve karın sol üst kadranda dolgunluk hissi şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenesinde masif splenomegali ve hepatomegali saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde pansitopeni belirleniyor. Kemik iliği biyopsisinde; sitoplazması ipek ipliği veya buruşturulmuş kağıt görünümünde olan, PAS (Periodic Acid-Schiff) pozitif boyanan makrofaj birikimleri izleniyor. Bu hastada görülen klinik tablonun temelindeki moleküler bozukluk aşağıdakilerden hangisidir?

$62$ yaşında Tip 2 Diyabet tanısı olan erkek hastada, sol ayak tabanında $3$ aydır devam eden, kenarları belirgin ancak tabanı soluk ve iyileşme belirtisi göstermeyen kronik bir ülser mevcuttur. Yapılan biyokimyasal analizlerde yara yatağında büyüme faktörlerinin (PDGF, EGF) yarı ömürlerinin belirgin derecede kısaldığı ve ekstrasellüler matriks (ECM) sentezinin yıkımı dengeleyemediği saptanmıştır. Bu hastadaki iyileşme kusurunun altında yatan temel moleküler mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

$8$ yaşında bir kız çocuğu; boyun ve koltuk altında ele gelen şişlikler ve karında dolgunluk hissi şikayetleriyle getirilmiştir. Fizik muayenede yaygın lenfadenopati ve belirgin splenomegali saptanmıştır. Laboratuvar incelemelerinde lökositoz izlenirken, akım sitometrisinde (flow cytometry) $CD3^+$ olup $CD4$ ve $CD8$ eksprese etmeyen ($CD4^- / CD8^-$) T lenfosit popülasyonunda belirgin artış olduğu saptanmıştır. Bu hastadaki temel patogenetik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

$55$ yaşında erkek hasta, $6$ aydır giderek artan ses kısıklığı şikayetiyle başvuruyor. Yapılan laringoskopik muayenede sol vokal kord üzerinde $1.5\text{ cm}$ çapında, üzeri sağlam mukoza ile örtülü, nodüler bir kitle izleniyor. Kitleden alınan biyopsi materyalinin mikroskobik incelemesinde mukoza altında, damar duvarları çevresinde ve interstisyel alanda amorf, eozinofilik birikimler saptanıyor. Bu birikimlerin Kongo kırmızısı boyası ile boyandığı ve polarize ışık mikroskobunda elma yeşili çift kırınım verdiği görülüyor. Bu klinik ve histopatolojik tabloya göre, biriken amiloidin en olası prekürsör proteini aşağıdakilerden hangisidir?

Yirmi beş yaşında erkek hasta, diş çekimi sonrası gelişen ve yaklaşık $36$ saat süren şiddetli yüz ve boyun ödemi şikayetiyle acil servise başvuruyor. Hastanın özgeçmişinden benzer atakların stresli dönemlerde de tekrarladığı, ancak döküntü (ürtiker) veya kaşıntının eşlik etmediği öğreniliyor. Yapılan laboratuvar incelemesinde serum $C4$ düzeyi düşük, $C1q$ düzeyi ise normal bulunuyor. Bu hastadaki klinik tablonun patogenezinde rol oynayan temel mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Kronik alkol kullanımı öyküsü olan $45$ yaşındaki erkek hastada gelişen karın ağrısı ve sarılık şikayetleri sonrası yapılan karaciğer biyopsisinde; hepatositlerin sitoplazmasında düzensiz sınırlı, yoğun eozinofilik, 'ip yumağı' veya 'hizalanmış lifler' görünümünde inklüzyonlar saptanmıştır. Bu morfolojik bulgunun (Mallory-Denk cisimciği) oluşumunda yer alan temel bileşen ve mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

$8$ yaşında bir erkek çocuk, belirgin öğrenme güçlüğü ve hiperaktivite şikayetleri ile pedagoji polikliniğine getiriliyor. Fizik muayenesinde hastanın yüzünün uzun ve ince olduğu, kulak kepçelerinin dışa doğru belirginleştiği, damak yapısının yüksek olduğu ve pubertal dönem öncesinde olmasına rağmen testis hacminin normalden belirgin derecede büyük (makroorşidizm) olduğu saptanıyor. Bu hastada klinik tabloya neden olan en olası genetik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Sağ kalp yetmezliği tanısıyla takip edilen bir hastanın postmortem incelemesinde; karaciğer parankiminde sentrilobüler konjesyona bağlı kırmızı-kahverengi alanlar ile periferik steatoza bağlı sarı alanların bir arada bulunmasıyla karakterize "muskat cevizi" (nutmeg liver) görünümü saptanmıştır. Bu makroskobik bulguya yol açan temel hemodinamik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

$58$ yaşında erkek hastada, geniş bir abdominal insizyonun iyileşme süreci takip edilmektedir. Yaralanmayı takip eden $3.$ haftada, yara dudaklarının tamamen kapandığı ancak doku gerilme direncinin henüz orijinal dokunun yaklaşık $\%20-30$'una ulaştığı gözlenmektedir. Bu evrede, ekstrasellüler matriksin (ECM) stabilitesini artırarak doku direncini güçlendiren ve fibrozisi indükleyen temel moleküler mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

$26$ yaşında profesyonel bir futbolcu, uyluk bölgesine aldığı şiddetli bir künt travmadan yaklaşık $4$ hafta sonra, aynı bölgede giderek sertleşen ve ağrılı hale gelen bir kitle şikayetiyle başvuruyor. Yapılan radyolojik incelemede kas dokusu içerisinde düzensiz kalsifikasyonlar ve kemikleşme alanları izleniyor. Eksizyonel biyopsi materyalinin histopatolojik incelemesinde, iskelet kası lifleri arasında matür kemik trabekülleri ve osteoid doku oluşumu saptanıyor. Bu hastadaki patolojik tablo ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$62$ yaşında erkek hasta, akut miyokard enfarktüsü tanısıyla koroner yoğun bakım ünitesine yatırılıyor ve başarılı bir perkütan koroner girişimle tıkalı olan sol ön inen arter ($LAD$) lümeni açılıyor. Ancak reperfüzyon sonrası hastada kardiyak enzimlerin beklenenden daha fazla yükseldiği ve hücre hasarının arttığı gözleniyor. Bu "iskemi-reperfüzyon hasarı" sürecinde, mitokondriyal permeabilite geçiş porunun ($MPTP$) açılmasına neden olarak geri dönüşsüz hücre hasarını ve nekrozu tetikleyen temel mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

22 yaşında erkek hasta, her iki Achilles tendonunda ağrısız şişlikler (ksantom) ve erken yaşta geçirilmiş miyokard enfarktüsü öyküsü ile başvuruyor. Laboratuvar incelemesinde serum LDL-kolesterol düzeyi $550 \, mg/dL$ saptanıyor. Hastadan alınan deri fibroblastlarında yapılan moleküler çalışmalarda, LDL reseptör proteininin granüllü endoplazmik retikulumda sentezlendiği ancak Golgi aygıtına taşınamadığı (transport defekti) belirleniyor.

Bu hastada görülen LDL reseptör mutasyonu, fonksiyonel sınıflandırmaya göre aşağıdakilerden hangisidir?

$62$ yaşında, $15$ yıldır sistemik hipertansiyon tanısı olan ve tedaviye uyum göstermeyen bir erkek hastanın yapılan kontrollerinde sol ventrikül hipertrofisi saptanmıştır. Bu hastadaki miyokardiyal adaptasyonun moleküler mekanizması incelendiğinde, süreci fizyolojik hipertrofiden (sporcu kalbi) ayıran temel bulgu aşağıdakilerden hangisidir?

Akut inflamasyon sürecinde lökositlerin damar endoteline sıkıca tutunabilmesi (firm adhesion), lökosit yüzeyindeki integrinlerin düşük afiniteli konformasyondan yüksek afiniteli konformasyona geçmesini gerektirir. Lökosit integrinlerinde bu 'içten-dışa' (inside-out) sinyal iletimini ve afinite artışını başlatan temel olay aşağıdakilerden hangisidir?

28 yaşında erkek hasta, ani başlayan sağ alt kadran ağrısı, bulantı ve ateş şikayetleriyle acil servise başvuruyor. Yapılan tetkiklerde lökositoz saptanıyor ve akut apandisit ön tanısıyla apendektomi yapılıyor. Apendiks materyalinin histopatolojik incelemesinde muskularis propria tabakasında yoğun nötrofil lökosit infiltrasyonu ve ödem izleniyor. Bu akut inflamatuar süreçte lökositlerin damar endotelindeki ICAM-1 ve VCAM-1 gibi ligandlara bağlanarak damar duvarına sıkı yapışmasını (firm adhesion) sağlayan molekül grubu aşağıdakilerden hangisidir?

$42$ yaşında, kronik pankreatit nedeniyle takip edilen ve ciddi malabsorpsiyon bulguları olan bir erkek hastanın bronş biyopsisinde, normal psödostratifiye silyalı kolumnar epitelin yerini çok katlı yassı epitelin aldığı gözlenmiştir. A vitamini eksikliğinin bu süreci tetiklediği bilindiğine göre, skuamöz metaplazi olarak adlandırılan bu morfolojik değişikliğin gelişimindeki temel hücresel mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

$65$ yaşında bir erkek hasta, perfore divertikülit zemininde gelişen "septik şok" tablosu ile yoğun bakım ünitesinde izlenmektedir. Hastanın ateşi $39.2^{\circ}C$, kan basıncı $75/45$ mmHg ve kalp hızı $120$/dakika olarak saptanmıştır. Laboratuvar incelemesinde laktik asidoz, hiperglisemi ($255$ mg/dL), trombositopeni ($45,000/\mu L$) ve uzamış PT/aPTT değerleri saptanmıştır.

Bu hastada gelişen "yaygın damar içi pıhtılaşma" (DIC) ve mikrovasküler trombozların patogenezinden sorumlu olan temel mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

$38$ yaşında, nefrotik düzeyde proteinüri ($>3.5$ g/gün) saptanan bir erkek hastanın böbrek biyopsisinde, proksimal tübül epitel hücrelerinin sitoplazmasında çok sayıda eozinofilik, parlak ve PAS pozitif damlacıklar saptanmıştır. Bu morfolojik değişiklik ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Doksan yaşında, doğal nedenlerle ölen bir hastanın otopsisinde kalp ve karaciğerin boyutlarında belirgin küçülme ve makroskobik olarak koyu kahverengi bir renk değişikliği saptanmıştır. Histopatolojik incelemede, kardiyomiyositlerin nükleus komşuluğunda, sitoplazmada ince granüler yapıda, sarı-kahverengi pigment birikimi izlenmiştir. Bu pigmentin oluşum mekanizmasını en iyi açıklayan ifade aşağıdakilerden hangisidir?