Divan edebiyatında gazel ve kaside gibi nazım şekillerinin ilk beytine "matla" adı verilir. Matla beytinin en belirgin özelliği, dizelerinin kendi arasında kafiyeli (aa) olmasıdır.
Buna göre, aşağıdaki beyitlerden hangisi bir gazel veya kasidenin matla beyti olabilir?
- Haddeden geçmiş nezâket yâl ü bâl olmuş sana
Mey süzülmüş şîşeden ruhsâr-ı âl olmuş sanaCevap - BŞeb-i yeldâyı müneccimle muvakkıt ne bilir
Mübtelâ-yı gama sor kim geceler kaç sâat - CÂv��zeyi bu âleme Dâvûd gibi sal
Bâkî kalan bu kubbede bir hoş sadâ imiş - DAşk derdiyle hoşem el çek ilâcımdan tabîb
Kılma dermân kim helâkim zehri dermânındadır - EMinnet Hudâ’ya devlet-i dünyâ fenâ bulur
Bâkî kalır sahîfe-i âlemde adımız
Cevap
Haddeden geçmiş nezâket yâl ü bâl olmuş sana / Mey süzülmüş şîşeden ruhsâr-ı âl olmuş sana beyti, kendi arasında kafiyeli (aa) olduğu için matla beytidir.
Doğru seçenekte yer alan 'Haddeden geçmiş nezâket yâl ü bâl olmuş sana / Mey süzülmüş şîşeden ruhsâr-ı âl olmuş sana' beyti, kendi arasında kafiyeli (aa) bir yapıya sahiptir. 'Sana' kelimeleri yazılış ve görev bakımından aynı olduğu için redif, 'yâl' ve 'âl' kelimelerindeki 'âl' sesleri ise tam kafiyedir. Bu kafiye şeması sadece matla (ilk) beytine aittir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Gazel ve kaside nazım şekillerinin yapısal özellikleri ve matla beytinin tespiti.
Tahmini Süre:45s