Examkin

Soru

Zorluk: KolayDivan Edebiyatı Nazım Şekilleri - Beyitlerle Kurulanlar

Aşağıda divan edebiyatında beyitlerle kurulan nazım şekillerinin bazı belirgin özellikleri ve bu nazım şekillerinin adları verilmiştir. Özellikleri ilgili oldukları nazım şekilleriyle eşleştiriniz.

  • Kafiye düzeni aa−bb−cc...aa - bb - cc... şeklinde olan, beyit sınırı bulunmayan ve divan edebiyatının en uzun nazım şeklidir.Mesnevi
  • Kafiye düzeni aa−ba−ca...aa - ba - ca... şeklinde olan, aşk ve şarap gibi lirik konuları işleyen, genellikle 5-15 beyitten oluşan nazım şeklidir.Gazel
  • Kafiye düzeni xa−xa−xa...xa - xa - xa... şeklinde olup matla beyti bulunmayan, genellikle felsefi ve toplumsal temaların işlendiği nazım şeklidir.Kıta

Cevap

Kafiye düzeni aa−bb−cc...aa - bb - cc... olan özellik mesnevi ile, kafiye düzeni aa−ba−ca...aa - ba - ca... olan lirik özellik gazel ile, kafiye düzeni xa−xa−xa...xa - xa - xa... olan ve matla beyti bulunmayan özellik ise kıta ile eşleşir.
Kafiye düzeni kendi arasında kafiyeli olan (aa−bb−cc...aa - bb - cc...) mesnevi; ilk beyti kendi arasında, diğerleri ona bağlı olan (aa−ba−ca...aa - ba - ca...) gazel; matla beyti bulunmayan (xa−xa−xa...xa - xa - xa...) ise kıtadır.

Adım Adım Çözüm

1
Kafiye düzeni kendi arasında bağımsız (aa−bb−cc...aa - bb - cc...) ve sınırsız uzunluğa sahip olan nazım şekli belirlenir.
Bu özelliğe sahip nazım şeklinin mesnevi olduğu tespit edilir.
Mesnevide her beyit kendi arasında kafiyelidir, bu da şaire yazma kolaylığı sağlar ve çok uzun eserlerin bu türle yazılmasına imkan tanır.
2
Kafiye düzeni aa−ba−ca...aa - ba - ca... şeklinde olan ve aşk, şarap gibi lirik konuları işleyen 5-15 beyitlik nazım şekli belirlenir.
Bu özelliğe sahip nazım şeklinin gazel olduğu tespit edilir.
Gazel, divan şiirinde en yaygın kullanılan ve lirik konuları işleyen, ilk beyti (matla) kendi arasında kafiyeli (aaaa) diğer beyitleri ise matlaya bağlı (ba,ca...ba, ca...) olan türdür.
3
Matla beyti bulunmayan, yani xa−xa...xa - xa... şeklinde kafiyelenen ve felsefi/fikri konuları işleyen nazım şekli belirlenir.
Bu özelliğe sahip nazım şeklinin kıta olduğu tespit edilir.
Kıtalar genellikle iki beyitten oluşan, matla beyti olmayan ve felsefi, hiciv gibi düşünsel konuları işleyen nazım şeklidir.

Anahtar Kavram

Divan edebiyatında beyitlerle kurulan nazım şekillerinin kafiye düzenleri ve genel özellikleri.
Bu soruyu puanla

Konular

Divan Edebiyatı Nazım Şekilleri - Beyitlerle Kurulanlar

Bu konudan daha fazla soru