Examkin

Soru

Zorluk: OrtaDivan Edebiyatı Nazım Şekilleri - Beyitlerle Kurulanlar

Meyl idüp ağlamaya dîde-i giryânım yine
Bir belâ buldu yine
Cûş idüp aktı yine yaş yerine kanım yine
Çok belâ buldu yine

Biçimsel ve yapısal özellikleri dikkate alındığında bu dizelerin aşağıdaki nazım şekillerinden hangisine ait olduğu söylenebilir?

  1. A
    Gazel
  2. B
    Kaside
  3. C
    Mesnevi
  4. MüstezatCevap
  5. E
    Kıta

Cevap

Dizelerin biçimsel özellikleri incelendiğinde uzun dizelerin ardına eklenen kısa dizelerin (ziyade) varlığı, bu şiirin müstezat nazım şekliyle yazıldığını göstermektedir.
Doğru cevap müstezat seçeneğidir. Müstezat nazım şekli, bir uzun bir kısa dizeden oluşacak şekilde düzenlenir. Uzun dizelere eklenen bu kısa dizelere 'ziyade' adı verilir. Verilen örnekte de uzun dizelerin ardından gelen 'Bir belâ buldu yine' ve 'Çok belâ buldu yine' dizeleri bu nazım şeklinin belirleyici özelliğini yansıtmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen şiir parçasının mısra yapısı ve uzunlukları incelenir.
Dizelerin bir uzun, bir kısa mısra şeklinde sıralandığı görülür.
Mısra uzunluklarındaki bu düzenli asimetri, nazım şeklinin tespitinde en önemli biçimsel ipucudur.
2
Uzun ve kısa mısraların divan edebiyatı nazım şekillerindeki karşılığı belirlenir.
Gazelin her mısrasına bir kısa mısra eklenmesiyle oluşan bu nazım şeklinin müstezat, eklenen kısa dizelerin ise ziyade olduğu saptanır.
Divan şiirinde bu şekilde asimetrik mısra boylarıyla kurulan tek beyit tabanlı nazım biçimi müstezattır.

Anahtar Kavram

Divan Edebiyatı Nazım Şekilleri - Beyitlerle Kurulanlar
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Divan Edebiyatı Nazım Şekilleri - Beyitlerle Kurulanlar

Bu konudan daha fazla soru