Soru

Zorluk: OrtaTanzimat ve Islahat Fermanları

XIX. yüzyılda Osmanlı Devleti'nin dağılmasını önlemek amacıyla ilan edilen Tanzimat ve Islahat fermanları, Osmanlı tebaasının hukuki statüsünde önemli değişiklikler meydana getirmiştir. Bu fermanların kapsamı ve getirdiği yenilikler göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudan Islahat Fermanı ile uygulamaya konulan ve Tanzimat Fermanı'nın genel eşitlik ilkesinden daha özel haklar barındıran bir düzenlemedir?

  1. A
    Müslüman ve gayrimüslim tüm halkın can, mal, namus güvenliğinin devlet güvencesi altına alınması
  2. B
    Askerlik hizmetinin vergi olmaktan çıkarılıp Müslüman ve gayrimüslim herkes için zorunlu vatan borcu sayılması
  3. Gayrimüslim tebaaya devlet memurluğuna girebilme ve il meclislerine üye olabilme hakkının verilmesiCevap
  4. D
    Kanun önünde eşitlik ilkesinin kabul edilerek padişahın kendi gücünün üstünde kanun üstünlüğünü onaylaması
  5. E
    Padişahın yürütme yetkisini sınırlandırarak halkın oylarıyla seçilen bir meclisin denetimine bırakması

Cevap

Gayrimüslim tebaaya devlet memurluğuna girebilme ve il meclislerine üye olabilme hakkının verilmesi
Gayrimüslim tebaaya devlet memurluğuna girebilme ve yerel yönetimlere (il meclislerine) üye olabilme hakkının tanınması doğrudan 1856 Islahat Fermanı ile getirilmiş özel bir hak genişletmesidir. Tanzimat Fermanı genel olarak kanun önünde eşitliği savunmuş olsa da gayrimüslimlerin bürokrasiye katılımı konusunda bu derece somut idari adımlar barındırmamaktaydı.

Adım Adım Çözüm

1
Tanzimat Fermanı'nın temel kapsamını belirlemek.
Tanzimat Fermanı (1839), din farkı gözetmeksizin tüm Osmanlı tebaasının can, mal, namus güvencesi ve kanun önünde eşitliğini genel ilkeler olarak benimsemiştir.
Tanzimat Fermanı'nın getirdiği genel haklar ile Islahat Fermanı'nın getirdiği özel düzenlemeleri ayrıştırmak.
2
Islahat Fermanı'nın getirdiği yenilikleri analiz etmek.
Islahat Fermanı (1856), Avrupalı devletlerin baskısıyla özellikle gayrimüslim tebaanın haklarını genişletmiş; onlara devlet memuru olabilme, il genel meclislerine katılabilme ve kendi okullarını açabilme gibi somut haklar vermiştir.
Soruda istenen, Tanzimat'taki genel eşitlikten daha özel ve gayrimüslim odaklı düzenlemeyi tespit etmek.
3
Doğru seçeneğe karar vermek.
Gayrimüslim tebaanın devlet memurluğuna kabulü ve yerel meclislerde temsil edilmesi Islahat Fermanı'na ait özel bir haktır.
Diğer seçeneklerde yer alan Tanzimat dönemi düzenlemelerini ve Kanun-i Esasi maddelerini doğru elemek.

Anahtar Kavram

Tanzimat Fermanı tüm Osmanlı vatandaşlarını kapsayan genel eşitlik ve hukuk devleti ilkelerini getirirken, Islahat Fermanı özellikle gayrimüslim tebaya memuriyet ve yerel yönetim üyeliği gibi spesifik haklar tanımıştır.
Bu soruyu puanla