Examkin

Soru

Zorluk: ZorDivan Edebiyatı Nazım Şekilleri - Beyitlerle Kurulanlar

Bâkî’ye ait aşağıdaki beyit verilmiştir:

*Kadrini seng-i musallâda bilip ey Bâkî*
*Durup el bağlayalar karşına y��ran saf saf*

Bu beyitle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A
    Dizelerdeki 'saf saf' sözcükleri yazılışları ve görevleri aynı olduğu için redif; 'yâran' sözcüğündeki '-ân' sesleri ise zengin kafiyedir.
  2. B
    Şairin mahlasına yer verilmesi ve ilk dizenin serbest, ikinci dizenin ise şiirin ana kafiyesiyle uyumlu olması (xaxa), bu beytin bir 'makta' beyti olduğunu gösterir.
  3. Kafiye örgüsünün kendi arasında uyumlu olmaması (xaxa) ve mahlas içermesi yönüyle, Divan edebiyatında olay çevresinde gelişen uzun anlatılarda kullanılan mesnevi nazım şeklinin karakteristik bir ara beytidir.Cevap
  4. D
    İçerik bakımından incelendiğinde; ölüm teması etrafında, dünyanın geçiciliği ve şairin değerinin ancak ölümünden sonra anlaşılacağı düşüncesi lirik-rindâne bir üslupla işlenmiştir.
  5. E
    Bu beyit, 16. yüzyıl Klasik Dönem Türk edebiyatının 'Sultânü'ş-Şuarâ' (Şairler Sultanı) unvanına sahip ünlü sanatçısının şiir anlayışını yansıtmaktadır.

Cevap

Kafiye örgüsünün kendi arasında uyumlu olmaması (xaxa) ve mahlas içermesi yönüyle, mesnevi nazım ��eklinin karakteristik bir ara beytidir.
Beytin kafiye örgüsü xaxa şeklindedir ve şairin mahlası (Bâkî) geçmektedir. Mesnevi nazım şeklinde ise her beyit kendi içinde kafiyeli (aa,bb,cc...aa, bb, cc...) olmak zorundadır. Bu nedenle kendi arasında kafiyeli olmayan bir beytin mesnevinin ara beyti olması mümkün değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Beytin kafiye şeması ve yapısal özellikleri analiz edilir.
İlk dizenin bağımsız, ikinci dizenin ise 'saf saf' redifiyle bittiği görülür (xaxa şeması). Ayrıca 'ey Bâkî' ifadesiyle şairin mahlası kullanılmıştır.
Bu özellikler beytin gazel veya kasidenin son beyti (makta) olduğunu kanıtlar.
2
Mesnevi nazım şeklinin kafiye düzeni göz önünde bulundurulur.
Mesnevilerde her beyit kendi arasında kafiyelidir (aa,bb,cc...aa, bb, cc...).
Kafiye örgüsü kendi arasında uyumlu olmayan (xaxa) bir beyit hiçbir şekilde bir mesneviye ait olamaz.
3
Şairin edebi kişiliği, yaşadığı dönem ve şiirdeki ahenk unsurları incelenir.
Bâkî 16. yüzyıl şairidir ve 'Sultânü'ş-Şuarâ' olarak bilinir. Şiirde ölüm teması lirik-rindâne bir üslupla işlenmiştir. 'yâran' kelimesindeki '-ân' sesleri zengin kafiyedir, 'saf saf' ise rediftir.
Bu tespitler diğer seçeneklerde yer alan bilgilerin doğru olduğunu gösterir.

Anahtar Kavram

Divan Edebiyatı Beyit Yapısı ve Nazım Şekilleri Özellikleri
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Divan Edebiyatı Nazım Şekilleri - Beyitlerle Kurulanlar

Bu konudan daha fazla soru