Soru

Zorluk: Çok zorTürkiye'nin Coğrafi Konumu ve Jeopolitik Etkileri

Bir ülkenin coğrafi konumu, dış politikası ve uluslararası alandaki gücü arasındaki ilişkiyi inceleyen jeopolitik; zaman içinde bazı yönleriyle sabit kalırken, bazı yönleriyle sürekli bir değişim ve gelişim içerisindedir. Türkiye’nin jeopolitik konumunu belirleyen unsurlar da bu doğrultuda "değişmeyen (statik)" ve "değişen (dinamik)" unsurlar olarak iki ana grupta sınıflandırılmaktadır. Fiziki coğrafya özellikleri ve coğrafi konum özellikleri statik unsurları oluştururken; beşeri coğrafya, ekonomik, askeri ve siyasi değerler ise dinamik unsurları oluşturmaktadır.

Buna göre, Türkiye ile ilgili aşağıda verilen özelliklerden hangileri Türkiye'nin jeopolitiğindeki değişmeyen (statik) unsurlar arasında yer alır?

I. İstanbul ve Çanakkale boğazları vasıtasıyla Karadeniz Havzası'nı açık denizlere bağlayan tek doğal su yolunun kontrolünü elinde bulundurması
II. Hazar Havzası ve Orta Doğu enerji kaynaklarını Avrupa pazarlarına aktaran uluslararası enerji koridorları üzerinde köprü görevi üstlenmesi
III. Asya, Avrupa ve Afrika kıtalarının birbirine en çok yaklaştığı stratejik bir coğrafi alanda (merkezi konumda) yer alması
IV. Soğuk Savaş sonrasında Balkanlar ve Yakın Doğu'da barışı koruma misyonlarında aktif rol oynayan güçlü bir askeri caydırıcılığa sahip olması

  1. A
    I ve II
  2. I ve IIICevap
  3. C
    II ve III
  4. D
    II ve IV
  5. E
    III ve IV

Cevap

İstanbul ve Çanakkale boğazlarına sahip olması (fiziki coğrafya/coğrafi konum) ile üç kıtanın birbirine en çok yaklaştığı stratejik alanda yer alması (coğrafi konum) jeopolitiğin değişmeyen (statik) unsurlarındandır.
Türkiye'nin jeopolitiğindeki değişmeyen (statik) unsurlar, ülkenin fiziki coğrafya özellikleri ve coğrafi konumu ile belirlenir. İstanbul ve Çanakkale boğazlarının doğal su yolu olarak varlığı fiziki coğrafya özelliği iken, Asya, Avrupa ve Afrika kıtalarının birbirine en çok yaklaştığı konumda yer alması matematik ve özel coğrafi konumu yansıtır. Dolayısıyla bu iki özellik statik unsurlar sınıfındadır.

Adım Adım Çözüm

1
Öncüllerde verilen jeopolitik etmenlerin fiziki coğrafya ve coğrafi konum ile mi yoksa beşeri, askeri ve ekonomik etmenlerle mi ilişkili olduğunu analiz etme.
I. madde boğazların varlığı (fiziki özellik/konum) ile ilgilidir. II. madde enerji koridoru (ekonomik değer) ile ilgilidir. III. madde kıtaların birbirine göre konumu (coğrafi konum) ile ilgilidir. IV. madde askeri güç ve uluslararası ilişkiler (askeri/siyasi değer) ile ilgilidir.
Öncüllerin jeopolitiğin hangi alt başlığına ait olduğunu saptamak için bu analiz gereklidir.
2
Elde edilen sonuçları statik (değişmeyen) ve dinamik (değişen) jeopolitik unsurlar tanımına göre gruplandırma.
I ve III statik unsurlar sınıfına girerken; II ve IV dinamik unsurlar sınıfına girer.
Fiziki coğrafya ve coğrafi konum özellikleri zamanla değişmeyen değişmez unsurlar iken; ekonomik, askeri ve siyasi yapılar zamanla değişen dinamik unsurlardır.

Anahtar Kavram

Jeopolitik Konumda Değişen (Dinamik) ve Değişmeyen (Statik) Unsurlar
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla