Examkin

Soru

Zorluk: OrtaDivan Edebiyatı Nazım Şekilleri - Dörtlük ve Bentlerle Kurulanlar

Aşağıdaki tabloda sol sütunda yer alan karakteristik ��zellikleri, sağ sütundaki uygun divan edebiyatı nazım şekilleriyle eşleştiriniz.

  • Gazelin her beytinin önüne başka bir şair tarafından aynı vezin ve kafiyede ikişer dize eklenerek oluşturulan, dörtlük esasına dayalı musammat türüTerbi
  • Fars edebiyatı kökenli olup aruzun kendine has 2424 kalıbıyla yazılan, genellikle felsefi ve mistik düşüncelerin yoğun biçimde aktarıldığı tek dörtlükten oluşan nazım şekliRubai
  • Halk şiirindeki mani tarzı söyleyişin etkisiyle Türkler tarafından divan şiirine kazandırılan, sadece 'fâilâtün fâilâtün fâilün' kalıbıyla yazılan tek dörtlükten oluşan nazım şekliTuyuğ
  • Lirik ve aşkane konuların işlendiği, bestelenmek amacıyla yazılan, üçüncü dizesi meyan, dördüncü dizesi ise nakarat olarak adlandırılan bentlerle kurulu nazım şekliŞarkı

Cevap

Gazelin beyitlerine dize ekleyerek dörtlük oluşturma özelliği terbi ile; aruzun özel 2424 kalıbıyla yazılan Fars kökenli tek dörtlük rubai ile; Türklerin kazandırdığı ve tek aruz kalıbıyla yazılan tek dörtlük tuyuğ ile; meyan ve nakaratı olan bestelenmeye uygun bentli yapı ise şarkı ile eşleşmektedir.
Verilen tanımlardan gazel beyitlerinin üzerine ikişer dize eklenerek dörtlük elde edilmesi terbiye; Fars kökenli ve özel 2424 kalıplı tek dörtlük rubaiye; Türklerin kazandırdığı tek aruz kalıplı tek dörtlük tuyuğa; bestelenmek amacıyla yazılan meyan ve nakaratlı biçim ise şarkıya karşılık gelerek doğru eşleşmeyi sağlamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
İlk tanımdaki gazelin beyitlerine dize ekleyerek dörtlük oluşturma işlemini incelemek.
Bu işlem, Arapça kökenli 'dörtleme' anlamına gelen terbi nazım şeklini tanımlar.
Terbi, mevcut bir gazelin beyitlerinin üzerine ikişer dize eklenerek musammat oluşturulması esasına dayanır.
2
İkinci tanımdaki Fars edebiyatı kökenli, kendine has 2424 aruz kalıbı olan tek dörtlük formunu incelemek.
Bu tanım rubai nazım şekline karşılık gelir.
Rubai, aruzun ahreb ve ahrem adı verilen özel kalıplarıyla yazılan ve tek dörtlükten oluşan Fars edebiyatı menşeli biçimdir.
3
Üçüncü tanımdaki Türklerin divan edebiyatına kazandırdığı, tek kalıpla yazılan tek dörtlük formunu incelemek.
Bu özellikler tuyuğ nazım şeklini göstermektedir.
Tuyuğ, Türklerin halk şiirindeki maniden esinlenerek divan şiirine kazandırdığı ve sadece 'fâilâtün fâilâtün fâilün' kalıbıyla yazılan tek dörtlükten oluşan nazım şeklidir.
4
Dördüncü tanımdaki bestelenmek amacıyla yazılan meyan ve nakaratlı bent yapısını incelemek.
Bu nitelikler şarkı nazım şeklini tanımlar.
Şarkı, Türklerin kazandırdığı, bestelenmeye uygun, meyan ve nakarat unsurlarını barındıran bentlerle kurulan nazım şeklidir.

Anahtar Kavram

Divan Edebiyatı Nazım Şekilleri - Dörtlük ve Bentlerle Kurulanlar
Bu soruyu puanla

Konular

Divan Edebiyatı Nazım Şekilleri - Dörtlük ve Bentlerle Kurulanlar

Bu konudan daha fazla soru