Soru

Zorluk: OrtaTanzimat Dönemi Şiiri

Gül hazin, sümbül perişan, bağ-zarın şevki yok,
Dertli dertli ötmede kumru, hezarın şevki yok.

Recaizade Mahmut Ekrem’e ait olan bu beyit ve temsil ettiği dönem şiir anlayışı göz önünde bulundurulduğunda, aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A
    Bireysel duyarlılıkların, hüzün ve ölüm gibi temaların işlendiği Tanzimat II. Dönem şiirini örneklemektedir.
  2. B
    Doğadaki unsurların şairin iç dünyasındaki melankoli ve acıyı yansıtacak şekilde ele alınması, Romantizm akımının izlerini taşımaktadır.
  3. Toplum için sanat anlayışıyla kaleme alınmış olup vatan sevgisi, adalet ve hürriyet gibi temaları halka anlatmayı amaçlamaktadır.Cevap
  4. D
    Divan edebiyatı geleneğine özgü nazım birimi ve ahenk unsurları korunarak eski biçim içinde yeni öz anlayışı sürdürülmüştür.
  5. E
    Dönemin dil anlayışına uygun olarak, konuşma dilinden uzak, Arapça ve Farsça kelimelerin ağırlıkta olduğu ağır bir dille yazılmıştır.

Cevap

Beyit, Tanzimat II. Dönemi'nin bireysel ve 'sanat sanat içindir' anlayışını yansıttığı için toplumsal sorunları, vatan veya hürriyet gibi temaları halka anlatmayı amaçlayan 'toplum için sanat' anlayışıyla yazılmamıştır.
Beyit, Recaizade Mahmut Ekrem'in oğlu Nicat'ın ölümü üzerine duyduğu derin kişisel acıyı anlatır. Bu durum, Tanzimat II. Dönemi'nin bireysel ve 'sanat sanat içindir' ilkesine dayanan şiir anlayışını gösterir. Dolayısıyla, vatan sevgisi ve hürriyet gibi toplumsal konuları halka aşılamayı amaçlayan 'toplum için sanat' anlayışıyla kaleme alındığı yönündeki iddia yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Beyitte geçen kelimeleri ve konuyu analiz etmek.
Beyitte gül, sümbül, kumru gibi doğa unsurlarının hüzünlü ve neşesiz olduğu (hazin, perişan, şevki yok) belirtilmektedir. Konu bireysel hüzün ve kederdir.
Şiirin hangi tema etrafında şekillendiğini ve hangi dönemin zihniyetini taşıdığını belirlemek için.
2
Şiirin biçimsel ve dilsel özelliklerini incelemek.
Beyit nazım birimiyle yazılmış, aruz ölçüsü kullanılmış ve dil oldukça ağırdır (hazin, bağ-zar, hezar vb.).
Biçim ve dil özelliklerinin Tanzimat'ın hangi dönemine ait olduğunu saptamak için.
3
Bulguları Tanzimat dönemleri şiir özellikleri ile karşılaştırmak.
Ağır dil, bireysel tema (hüzün), doğanın duygu dünyasına göre şekillenmesi (romantizm) ve eski biçimle yeni temanın işlenmesi Tanzimat II. Dönem şiirine işaret eder. Toplumsal fayda, vatan, adalet gibi temaları savunan Tanzimat I. Dönem şiiriyle bağdaşmaz.
Seçeneklerdeki ifadelerin doğruluğunu denetlemek ve söylenemeyecek olan yargıyı bulmak için.

Anahtar Kavram

Tanzimat II. Dönem Şiirinin Tematik ve Dilsel Özellikleri
Bu soruyu puanla