Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorTanzimat Dönemi Şiiri

Aşağıda Tanzimat Dönemi Türk şiirine ait iki farklı örnek verilmiştir:

I. Metin
*Görüp ahkâm-ı asrı amele baka-yı hürriyet*
*Çekildik izzet ü ikbal ile bab-ı hükümetten*
*Usanmaz kendini insan bilenler halka hizmetten*
*Mürüvvet-mend olan mazluma el çekmez ianetten*

II. Metin
*Eyvah! Ne yer, ne yâr kaldı,*
*Gönlüm dolu âh u zâr kaldı.*
*Şimdi buradaydı, gitti elden,*
*Gitti ebede gelip ezelden.*

Bu iki metinden hareketle Tanzimat Dönemi Türk şiiriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A
    I. metinde klasik nazım biçimlerinden 'kaside' tercih edilmesine rağmen 'hürriyet' ve 'halka hizmet' gibi siyasi ve toplumsal temaların işlenmesi, Tanzimat I. dönem şiirinin içeriksel yeniliğini ortaya koyar.
  2. B
    II. metin, Tanzimat II. döneminde 'güzel olan her şey şiirin konusu olabilir' anlayışıyla birlikte şiirin sınırlarının ölüm ve metafizik gibi bireysel alanlara doğru genişlemesinin bir örneğidir.
  3. C
    I. metinde hitabet tonunun ve didaktik söylemin ağır basması şairin sanatı toplumsal fayda için kullanma gayesinden; II. metindeki lirik-felsefi söyleyiş ise şairin estetik ve bireysel kaygılarından kaynaklanmaktadır.
  4. D
    Her iki metinde de aruz ��lçüsünün kullanılmış olması ve Arapça-Farsça kökenli kelimelerin yoğunluğu, Tanzimat şairlerinin hedeflenen dil sadeleşmesini şiirde tam olarak gerçekleştiremediklerini gösterir.
  5. I. metin, biçimsel ve dilsel özellikleriyle divan edebiyatı geleneklerinin tamamen reddedildiğini gösteren bir manifesto niteliğindeyken; II. metin, Tanzimat II. döneminin 'göz için kafiye' anlayışını ve klasik kafiye kurallarını katı bir şekilde koruduğunu örnekler.Cevap

Cevap

I. metnin divan geleneklerini tamamen reddettiğini ve II. metnin klasik kafiye kurallarını katı bir şekilde koruduğunu iddia eden yargı söylenemez.
I. metnin biçimsel ve dilsel özellikleriyle divan geleneklerini tamamen reddettiği iddiası yanlıştır; çünkü Hürriyet Kasidesi klasik kaside formuyla yazılmıştır. Aynı şekilde, II. metnin (Makber) klasik kafiye kurallarını katı bir şekilde koruduğu iddiası da yanlıştır; çünkü Abdülhak Hamit Tarhan divan şiirinin kafiye ve biçim kurallarını büyük ölçüde yıkmış, düzensiz kafiyelenişler ve yeni nazım şekilleri denemiştir.

Adım Adım Çözüm

1
I. metnin biçim, dil ve tema analizi yapılır.
I. metin (Hürriyet Kasidesi), divan şiiri nazım biçimi olan kasideyle yazılmıştır, dili ağırdır ve aruz ölçüsü taşır. Divan geleneği tamamen reddedilmemiştir.
Tanzimat I. dönem şiirinin 'eski biçim-yeni öz' ikiliğini tespit etmek.
2
II. metnin biçim, dil ve tema analizi yapılır.
II. metin (Makber), Tanzimat II. dönemi şairi Abdülhak Hamit Tarhan'a aittir. Ölüm temasını işler, biçimsel olarak klasik divan şemalarını esnetmiş ve kafiye kurallarını gevşetmiştir.
Tanzimat II. dönem şiirinin metafizik temalarını ve biçimsel serbestleşmesini belirlemek.
3
Seçeneklerdeki önermeler bu analizler doğrultusunda değerlendirilir.
I. metnin gelenekleri tamamen reddetmediği, II. metnin ise klasik kafiye kurallarını katı bir şekilde korumadığı (aksine yıktığı) görülür. Bu nedenle yanlış olan yargı belirlenir.
Doğru seçeneğe ulaşmak.

Anahtar Kavram

Tanzimat I. ve II. Dönem Şiirinin Biçim, Dil ve İçerik Yönünden Karşılaştırılması
Bu soruyu puanla

Konular

Tanzimat Dönemi Şiiri

Bu konudan daha fazla soru