Aşağıda Bâkî'ye ait bir gazelin üç beyti karışık olarak verilmiştir. Bu beyitlerin, bir gazelin yapısal özellikleri ve kafiye örgüsü dikkate alınarak baştan sona doğru sıralanışı nasıl olmalıdır?
- 1Fermân-ı aşka cân ile var inkıyâdımız
Hükm-i kazâya zerre kadar yok inâdımız - 2Baş eğmeziz edânîye dünyâ-yı dûn içün
Allah'adır tevekkülümüz i'timâdımız - 3Minnet Hudâ'ya devlet-i dünyâ fenâ bulur
Bâkî kalır sahîfe-i âlemde adımız
Cevap
Beyitlerin doğru sıralaması sırasıyla matla beyti olan 'Fermân-ı aşka cân ile var inkıyâdımız / Hükm-i kazâya zerre kadar yok inâdımız', ara beyit olan 'Baş eğmeziz edânîye dünyâ-yı dûn içün / Allah'adır tevekk��lümüz i'timâdımız' ve makta beyti olan 'Minnet Hudâ'ya devlet-i dünyâ fenâ bulur / Bâkî kalır sahîfe-i âlemde adımız' şeklindedir.
Gazel nazım şeklinin yapısal özellikleri gereği, kendi arasında kafiyeli olan beyit (aa) ilk sırada (matla), mahlas içermeyen ve matlaya bağlı kafiyelenen beyit (ba) ikinci sırada, şairin mahlasını (Bâkî) barındıran beyit ise son sırada (makta) yer alır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Divan edebiyatında gazel nazım şeklinin beyit özellikleri, kafiye düzeni (matla, makta, ara beyit) ve mahlas beytinin konumu.