Türkiye'de kır yerleşmelerinin dokusal ve fonksiyonel özellikleri; fiziki coğrafya şartları (su kaynakları, yer şekilleri, iklim) ile beşeri faaliyetlerin (tarım, hayvancılık, mülkiyet yapısı) karşılıklı etkileşimi sonucunda şekillenmiştir.
Buna göre, sol sütunda verilen yerleşme tipleri ve dokusal özellikleri ile sağ sütunda verilen bu durumların ortaya çıkmasındaki temel coğrafi gerekçeleri en doğru şekilde eşleştiriniz.
- Doğu Karadeniz'in yüksek yamaçlarında yaygın olan dağınık yerleşmelerYağış miktarının fazla, su kaynakların��n zengin ve engebenin yüksek olması nedeniyle evlerin birbirinden uzak yapılması
- İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu'nun ova ve platolarında yaygın olan toplu yerleşmelerYarı kurak iklim şartları nedeniyle su kaynaklarının kısıtlı olması ve yer şekillerinin sade olması nedeniyle evlerin su kenarlarında toplanması
- Batı Karadeniz'de dağınık tarım arazileri ile orman sınırında kurulan kalıcı köy altı yerleşmeleri (Divan)Engebeli rölyef şartları ve sınırlı tarım alanlarının varlığı sebebiyle birkaç mahallenin tek bir idari çatı altında toplanmasıyla oluşan çok üniteli yapı
- Göller Yöresi ve Ege Bölgesi'nde küçükbaş hayvancılık faaliyetleri için kurulan geçici yerleşmeler (Dam)Karstik plato ve engebeli yamaçlarda, mevsimlik otlatma faaliyetlerine bağlı olarak ailelerin hayvanları için barınak ve ağıl oluşturması
Cevap
Doğu Karadeniz'deki dağınık yerleşmeler bol su ve engebe nedeniyle dağınık yerleşim gerekçesiyle; İç ve Güneydoğu Anadolu'daki yerleşmeler kuraklık ve sade morfoloji nedeniyle su kenarında toplu yerleşim gerekçesiyle; Batı Karadeniz'deki divanlar sınırlı tarım alanlar�� sebebiyle idari bütünlük arayışı gerekçesiyle; Ege ve Göller Yöresi'ndeki damlar ise engebeli karstik alanlardaki geçici hayvancılık gerekçesiyle eşleşmelidir.
Dağınık doku bol su ve yüksek engebe ile; toplu doku yetersiz su ve sade arazi ile; divan yerleşmesi Batı Karadeniz'in dağınık tarım alanlarına bağlı çok mahalleli kalıcı yapısı ile; dam yerleşmesi ise karstik ve engebeli Ege/Göller Yöresi'ndeki geçici hayvancılık faaliyetleri ile doğrudan ilişkilidir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Türkiye'de kırsal yerleşmelerin fiziki ve beşeri coğrafya faktörlerine göre dokusal ve fonksiyonel dağılışı