Soru

Zorluk: ZorGaz Karışımları ve Kısmi Basınç

Şekildeki sabit sıcaklıktaki sistemde, 3 L3\text{ L} hacimli birinci kapta 40 atm4{}0\text{ atm} basınçta CO\text{CO} gazı, 2 L2\text{ L} hacimli ikinci kapta ise 50 atm5{}0\text{ atm} basınçta O2\text{O}_2 gazı bulunmaktadır.

Kaplar arasındaki M musluğu açılarak gazların sabit sıcaklıkta tamamen karışması sağlanıyor. Daha sonra karışım elektrik kıvılcımı ile;

2CO(g)+O2(g)2CO2(g)2\text{CO}(g) + \text{O}_2(g) \rightarrow 2\text{CO}_2(g)

tepkimesine göre tam verimle reaksiyona sokuluyor.

Tepkime tamamlandıktan sonra sistem başlangıç sıcaklığına döndürüldüğüne göre, son durumda kaptaki CO2\text{CO}_2 gazının kısmi basıncı kaç atm\text{atm} olur?

Cevap: 2.4 atm

Cevap

Tepkime tamamlanıp sistem başlangıç sıcaklığına döndürüldüğünde, kaptaki CO2\text{CO}_2 gazının kısmi basıncı 24 atm2{}4\text{ atm} olur.
Gazların başlangıç mol oranları basınç ve hacim çarpımlarından sırasıyla 1212 ve 1010 birim olarak bulunur. 2CO(g)+O2(g)2CO2(g)2\text{CO}(g) + \text{O}_2(g) \rightarrow 2\text{CO}_2(g) tepkimesine göre 1212 birim CO\text{CO} gazının tamamı harcandığında 1212 birim CO2\text{CO}_2 gazı oluşur. Bu gaz 5 L5\text{ L}'lik toplam hacme yayıldığından, son durumdaki kısmi basıncı 12/5=24 atm12 / 5 = 2{}4\text{ atm} olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1
Gazların başlangıç mol sayıları ile doğru orantılı olan PVP \cdot V çarpımlarını hesaplama
nCO40 atm×3 L=12n_{\text{CO}} \propto 4{}0\text{ atm} \times 3\text{ L} = 12 birim mol, nO250 atm×2 L=10n_{\text{O}_2} \propto 5{}0\text{ atm} \times 2\text{ L} = 10 birim mol.
Sabit sıcaklıkta ideal gazların mol sayıları, basınç ve hacim değerlerinin çarpımı (PVP \cdot V) ile doğru orantılıdır.
2
Tepkime denklemi üzerinden tam verimli reaksiyon sonucu kapta bulunan gaz miktarlarını belirleme
Tepkime denklemine göre: 2CO(g)+O2(g)2CO2(g)2\text{CO}(g) + \text{O}_2(g) \rightarrow 2\text{CO}_2(g). 1212 birim CO\text{CO} gazının tamamı harcanırken, 66 birim O2\text{O}_2 gazı tüketilir ve 1212 birim CO2\text{CO}_2 gazı oluşur. Artan O2\text{O}_2 gazı 106=410 - 6 = 4 birimdir.
Tam verimli tepkimelerde reaktiflerden en az biri tamamen tükenir. Katsayılar oranına göre (2:12:1), 1212 birim CO\text{CO}'yu tüketmek için 66 birim O2\text{O}_2 gerekir ve reaktiflerden CO\text{CO} sınırlayıcı bileşendir.
3
Toplam hacmi kullanarak CO2\text{CO}_2 gazının kısmi basıncını hesaplama
PCO2=12 birim mol5 L=24 atmP_{\text{CO}_2} = \frac{12\text{ birim mol}}{5\text{ L}} = 2{}4\text{ atm}.
Musluk açıldığında gazların yayıldığı toplam hacim Vtoplam=3 L+2 L=5 LV_{\text{toplam}} = 3\text{ L} + 2\text{ L} = 5\text{ L} olur. Kısmi basınç Pi=niRTVtoplamP_i = \frac{n_i \cdot R \cdot T}{V_{\text{toplam}}} formülüyle doğrudan hesaplanabilir.

Anahtar Kavram

Gaz karışımlarında tepkime öncesi ve sonrası kısmi basınçların Dalton Yasası ve tepkime stokiyometrisi ile hesabı
Bu soruyu puanla