I. Metin
"Kandan kazalar göründü ise şerirler erdi. Kara koçtağlar durmuş idi, yıkıldı gitti. Ulu koca ağaçlar kurumuş idi, kırıldı gitti. Kansız karaca otağlar çöktü gitti. Erlik ile kardaşlığın sonu yok imiş. Ulaş oğlu Salur Kazan, başını kaldırdı, gözünü açtı; kardaşı Kara Göne’nin, oğlu Uruz’un, beylerinin şehit olduğunu gördü. Ağladı..."
II. Metin
"Kerem der ki: 'Aslı’m, hanım Aslı��m! Gel seninle bir ahdedelim. Sen benim olursan ben senin yoluna canımı feda edeyim.' Aslı ise: 'Ah Kerem, kader bizi bir araya getirmeyecek, keşiş babamın gazabı üzerimizdedir.' dedi. Kerem aldı sazı eline, bakalım ne söyledi:
Ateş-i aşkınla yandım kül oldum,
Hasretinden dertli dertli inlerim.
Gurbet elde bülbül gibi lal oldum,
Ah çektikçe dertlerimi dinlerim."
Yukarıda verilen iki farklı halk anlatısı örneği ve ait oldukları türlerin yapısal, tematik ve üslupsal özellikleri göz önünde bulundurulduğunda, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
- AI. metin, destansı (epik) dönemden halk hikâyeciliğine geçiş aşamasını temsil eden Dede Korkut Hikâyeleri'nden alınmış olup dönemin dil ve üslup özelliklerini yansıtmaktadır.
- BII. metindeki gibi halk hikâyelerinde duygusal yoğunluğun arttığı sahneler, saz eşliğinde söylenen manzum parçalarla; olayların gelişimini sağlayan bağlayıcı kısımlar ise nesirle aktarılır.
- II. metnin ait olduğu türün yapısal bölümlerinden olan 'döşeme', masal türünün başlangıcındaki 'döşeme' bölümü gibi kalıplaşmış, mantık dışı tekerlemelerden oluşur ve dinleyiciyi gerçeklikten uzaklaştırmayı amaçlar.Cevap
- DI. metindeki nesir dili ile II. metindeki Kerem'in manzum söyleyi��i, her iki metnin de sözlü gelenek içerisinde doğup kuşaktan kuşağa aktarıldığının yapısal ve üslupsal kanıtlarıdır.
- EI. metinde kahramanların yas ve çaresizlik durumları doğrudan üçüncü şahıslı anlatıcı kanalıyla aktarılırken, II. metinde Kerem'in ruhsal çatışmaları bizzat kendi ağzından dökülen lirik bir şiirle somutlaştırılmıştır.