Examkin

Soru

Zorluk: OrtaHalk Anlatıları (Halk Hikâyeleri, Masal, Efsane, Dede Korkut)

Kerem baktı ki Aslı kendisinden uzaklaşıyor, yüreği yandı, sazı eline alıp şöyle seslendi:

*Karşıdan gelen ala gözlü dilber*
*Koyma beni el yerine sevdiğim*
*Senin için vatanımı terk ettim*
*Koyma beni yaban yere sevdiğim*

Aslı bu sözleri duyunca durdu, gözlerinden yaşlar döküldü ama Keşiş'in korkusundan yine de yoluna devam etmek zorunda kaldı.

Bir halk hikâyesinden alınan bu parça ve ait olduğu türün yapısal özellikleri dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A
    Hikâyede duygusal yoğunluğun arttığı ve sevgililerin iç dünyasını dışa vurduğu anlarda manzum anlatıma, olayların nakledilmesinde ise mensur anlatıma başvurulmuştur.
  2. B
    Metindeki dörtlük, 11'li hece ölçüsüyle söylenmiş olup halk şiirinin kafiye ve redif gibi geleneksel ahenk unsurlarını barındırmaktadır.
  3. C
    Metindeki 'Keşiş' karakteri, halk hikâyelerinde aşıkların kavuşmasının önündeki toplumsal ve dinsel engelleri simgeleyen bir işlev üstlenmiştir.
  4. Metinde yer alan dörtlük, dinleyicinin ilgisini çekmek ve anlatıcıyı hazırlamak amacıyla hikâyenin en ba��ında icra edilen 'fasıl' veya 'döşeme' bölümüne örnektir.Cevap
  5. E
    Bu parça, masallardaki gibi tamamen gerçek dışı ve olağanüstü unsurlarla örülü bir yapıdan ziyade, gerçekçi ve sosyal çevre unsurlarını da içeren bir halk hikâyesine aittir.

Cevap

Metinde yer alan dörtlük, dinleyicinin ilgisini çekmek ve anlatıcıyı hazırlamak amacıyla hikâyenin en başında icra edilen 'fasıl' veya 'döşeme' bölümüne örnektir ifadesi söylenemez.
Metinde verilen şiir parçası, kahramanın doğrudan içinde bulunduğu olay sırasındaki duygusal tepkisini ve acısını yansıtmaktadır. Halk hikâyelerinin yapısında dinleyiciyi hazırlayan fasıl ve kahramanların tanıtıldığı döşeme bölümleri anlatının en başında yer alır. Olayın akışı esnasında söylenen bu dörtlük ise hikâyenin asıl konu bölümüne aittir. Bu nedenle şiirin fasıl veya döşeme bölümüne ait olduğunu öne süren yargı yanlıştır ve söylenemez.

Adım Adım Çözüm

1
Metnin nazım ve nesir karışık biçimsel yapısını analiz etmek
Kerem'in Aslı'nın gidişini izlediği ve anlatımın yapıldığı bölümler düzyazı (mensur), sazı eline alıp söylediği kısımlar ise şiir (manzum) şeklindedir. Bu durum halk hikâyesinin yapısal özelliğidir.
Halk hikâyelerinin en belirgin biçimsel özelliğinin nazım-nesir karışık yapı olduğunu doğrulamak.
2
Dörtlüğün hece ölçüsünü ve ahenk özelliklerini hesaplamak
Dizelerdeki hece sayıları kontrol edildiğinde (örneğin: Kar-şı-dan ge-len a-la göz-lü dil-ber = 11) 11'li hece ölçüsüyle yazıldığı ve geleneksel ahenk unsurları barındırdığı saptanır.
Şiirsel kısımların halk şiiri geleneğine uygunluğunu denetlemek.
3
Karakterlerin rolünü ve çatışma unsurlarını belirlemek
Parçada adı geçen Keşiş karakterinin sevgililerin ayrılığına neden olan engelleyici güç rolünde olduğu belirlenir.
Halk hikâyesinin tematik ve yapısal engellerini çözümlemek.
4
Halk hikâyelerinin bölümlerini karşılaştırmak
Fasıl ve döşeme bölümleri hikâyenin en başında yer alan hazırlık bölümleridir. Oysa bu parça sevgililerin karşılaştığı, olayların geliştiği asıl konu bölümünden alınmıştır. Dolayısıyla dörtlük fasıl ya da döşeme örneği olamaz.
Metnin ait olduğu bölümü doğru saptayarak yanlış yargıyı tespit etmek.

Anahtar Kavram

Halk hikâyelerinin yapısal bölümleri (fasıl, döşeme, asıl konu, kapama) ve nazım-nesir karışık yazılma özellikleri.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Halk Anlatıları (Halk Hikâyeleri, Masal, Efsane, Dede Korkut)

Bu konudan daha fazla soru