Soru

Zorluk: Ortaİslam'da Bilgi Kaynakları

Kur'an-ı Kerim'de insanın bilgi edinme yollarına ve bu vasıtaların doğru kullanılması gerektiğine dikkat çeken pek çok ayet bulunmaktadır. Örneğin Nahl suresi 78. ayette şöyle buyrulmaktadır:

"Allah, sizi analarınızın karnından hiçbir şey bilmez bir durumda çıkardı. Şükredesiniz diye size kulaklar, gözler ve kalpler verdi."

Bu ayette geçen "kulaklar ve gözler" ile "kalpler" ifadelerinin İslam epistemolojisindeki bilgi kaynakları açısından karşılıkları sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

  1. Salim duyular - Selim akılCevap
  2. B
    Sadık haber - Selim akıl
  3. C
    Selim akıl - Salim duyular
  4. D
    Salim duyular - Sadık haber
  5. E
    İlham ve keşif - Selim akıl

Cevap

Salim duyular - Selim akıl
Ayet-i kerimede geçen 'kulaklar ve gözler' ifadesi insanın dış dünyayı algılamasını sağlayan görme ve işitme gibi salim duyuları (havass-ı selime) temsil eder. Ayette geçen 'kalpler' ifadesi ise İslam epistemolojisinde akletme, düşünme ve anlama merkezi olarak kabul edilen selim aklı temsil etmektedir. Dolayısıyla bu iki ifade sırasıyla salim duyular ve selim akıl kaynaklarına karşılık gelmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Ayet metninde geçen anahtar organları ve işlevlerini belirleyin.
Ayette insanın bilgi edinmesiyle ilgili olarak 'kulaklar', 'gözler' ve 'kalpler' organları zikredilmiştir.
Soruda sorulan ifadelerin hangi bilgi kaynaklarına karşılık geldiğini tespit etmek için ilk olarak metin analizi yapılmalıdır.
2
Belirlenen organları İslam epistemolojisindeki kavramlarla eşleştirin.
Göz ve kulak dış dünyayı doğrudan algılamamızı sağlayan işitme ve görme duyularını (salim duyular), kalp ise tefekkür ve akletme yetisini (selim akıl) temsil eder.
Ayetteki mecazi ve gerçek anlamlı kavramların kelam/epistemoloji literatüründeki teknik karşılıklarının bulunması gerekir.

Anahtar Kavram

İslam'da Bilgi Kaynakları (Selim Akıl, Salim Duyular, Sadık Haber)
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla