Soru

Zorluk: Ortaİslam'da Bilgi Kaynakları

İslam bilgi felsefesinde 'sadık haber' başlığı altında incelenen 'mütevatir haber'; yalan üzere birleşmeleri aklen imkansız olan bir topluluğun vermiş olduğu, nesilden nesile kesintisiz olarak aktarılan ve inkârı mümkün olmayan kesin bilgileri ifade eder. Kişi, bizzat şahit olmadığı coğrafi, tarihi veya dini gerçekliklere bu yolla kesin bir şekilde ulaş��r.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi mütevatir haber yoluyla elde edilen kesin bir bilgiye örnek olarak gösterilemez?

  1. A
    Hiç gidilmemiş olan Antarktika kıtasının yeryüzünde var olduğuna dair coğrafi bilgi
  2. B
    Kurtuluş Savaşı'nın Türk milletinin zaferiyle sonuçlandığına dair tarihi bilgi
  3. Ateşe tutulan metal bir çubuğun sıcaklığının artarak genleştiğine dair bilgiCevap
  4. D
    Hz. Muhammed'e indirilen Kur'an ayetlerinin tevatür yoluyla günümüze ulaştığı bilgisi
  5. E
    Fatih Sultan Mehmet'in İstanbul'u fethettiği yılı gösteren tarihi bilgi

Cevap

Ateşe tutulan metal bir çubuğun sıcaklığının artarak genleştiğine dair bilgi
Isıtılan metal bir çubuğun sıcaklığının artarak genleştiği bilgisi, doğrudan duyu organlarıyla yapılan gözlemlere ve aklın bu gözlemler üzerinden gerçekleştirdiği deney-gözlem çıkarımlarına dayanır. İslam epistemolojisinde bu tür bilimsel ve deneysel bilgilerin temel kaynağı salim duyular ve selim akıldır. Bu nedenle bu bilgi, habere dayalı bilgi (mütevatir haber) kategorisinde değerlendirilemez.

Adım Adım Çözüm

1
Mütevatir haber kavramının tanımı ve kapsamı analiz edilir.
Mütevatir haberin; yalan üzerinde birleşmesi imkansız kalabalıklarca aktarılan, bizzat şahit olunmayan coğrafi, tarihi ve dini kesin bilgileri kapsadığı belirlenir.
Seçeneklerdeki bilgilerin mütevatir haber niteliği taşıyıp taşımadığını ayırt etmek için bu tanım gereklidir.
2
Seçeneklerde verilen bilgi örnekleri İslam'ın bilgi kaynakları (salim duyular, selim akıl, sadık haber) açısından sınıflandırılır.
Antarktika'nın varlığı, Kurtuluş Savaşı ve İstanbul'un fethi gibi tarihi olaylar ile Kur'an-ı Kerim'in tevatüren ulaşması mütevatir haber kapsamındayken; metal çubuğun ısı etkisiyle genleşmesi doğrudan gözlem (salim duyular) ve akıl yürütme (selim akıl) ile elde edilen deneysel bir bilgidir.
Hangi bilginin duyusal-akli gözleme, hangisinin habere dayandığını netleştirmek ve doğru cevaba ulaşmak için bu sınıflandırma yapılır.

Anahtar Kavram

Mütevatir Haber
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla