Kelam ilminde bilgi teorisi üzerine çalışan bir araştırmacı, evrendeki düzeni gözlemleyerek ve akıl yürüterek bir yarat��cının varlığı ve birliği sonucuna ulaşmıştır. Ancak bu araştırmacı, yaratıcının razı olacağı ibadet şekillerini, ahiret hayatının evrelerini ve meleklerin niteliklerini de sadece doğa gözlemlerine ve mantıksal kıyaslara dayanarak temellendirmeye çalışmıştır.
Buna göre araştırmacının, aklın ve duyuların sınırlarını aşan metafizik (gayb) konuları anlamlandırmada düşt��ğü hata, İslam epistemolojisindeki aşağıdaki kaynaklardan hangisinin yetki ve işlev alanının göz ardı edilmesinin bir sonucudur?
- Sadık haber (Vahiy ve peygamberden gelen güvenilir haberlerin, aklın ve duyuların tek başına ulaşamayacağı gayb alanına dair kesin bilgi sunması)Cevap
- BSalim duyular (Duyu organlarının, fiziksel evrenin ötesindeki soyut gerçeklikleri ve inanç esaslarını doğrudan kavrama yeteneğinin bulunması)
- CSelim akıl (Ön yargılardan uzak aklın, ibadetlerin şekilsel ve niceliksel detaylarını herhangi bir dış kaynağa ihtiyaç duymadan belirleyebilmesi)
- DRüya ve ilham (Kişisel içgörü ve manevi keşiflerin, dini hükümlerin belirlenmesinde herkes için bağlayıcı ve nesnel bir bilgi kaynağı teşkil etmesi)
- ETakriri sünnet (Peygamberin onayladığı davranışların, aklın ve duyuların verilerini denetleyen yegane epistemolojik kriter olması)
Cevap
Sadık haber (Vahiy ve peygamberden gelen güvenilir haberlerin, aklın ve duyuların tek başına ulaşamayacağı gayb alanına dair kesin bilgi sunması)
Araştırmacının akıl ve duyularla çözmeye çalıştığı ibadet detayları, ahiret hayatının evreleri ve melekler gibi konular gayb alanına girer. İslam bilgi teorisinde gayb alanındaki yegane kesin bilgi kaynağı Allah'tan gelen vahiy ve peygamberlerin bildirdiği haberleri kapsayan sadık haberdir. Dolayısıyla araştırmacı sadık haberin işlev alanını göz ardı etmiştir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Sadık haberin bilgi değeri ve yetki alanı (özellikle gayb ve ibadet konularındaki rolü)