Osmanlı Devleti'nin Tanzimat ve Islahat fermanları ile başlayan modernleşme sürecinde, tebaanın yönetime katılımı, mali yapının düzenlenmesi ve yargı sisteminin laikleşmesi yönünde çeşitli kurumlar kurulmuş veya mevcut yapılarda düzenlemeler yapılmıştır.
Buna göre, aşağıda verilen Tanzimat ve Islahat fermanları dönemine ait idari, hukuki ve sosyal gelişmeleri kronolojik olarak en eskiden en yeniye doğru sıralayınız.
- 1Tanzimat Fermanı'nın mali hedeflerini gerçekleştirmek amac��yla taşrada vergi toplamak ve yerel idareyi düzenlemek üzere Muhassıllık Meclislerinin kurulması
- 2Müslüman ve gayrimüslim tebaa arasındaki ticari uyuşmazlıkları çözmek üzere, Batı hukukundan esinlenen ilk Kanunname-i Ticaret'in kabulüyle Karma Ticaret Mahkemelerinin faaliyete geçmesi
- 3Islahat Fermanı kararları doğrultusunda gayrimüslim tebaanın eyalet ve sancak meclisleri gibi yerel yönetim organlarına üye olabilme hakkını elde etmesi
- 4Islahat Fermanı'nın patrikhane reformları çerçevesinde, gayrimüslim cemaatlerin dini liderler dışındaki sivil üyelerden oluşan Cismani Meclisleri kurması
Cevap
Doğru kronolojik sıralama; Muhassıllık Meclislerinin kurulması (1840), Karma Ticaret Mahkemelerinin faaliyete geçmesi (1850), Gayrimüslimlerin yerel meclislere üye olabilme hakkı kazanması (1856) ve gayrimüslim cemaatlerinde sivil Cismani Meclislerin kurulması (1860'lar) şeklindedir.
Tanzimat Fermanı'nın ilanından (1839) sonra ilk olarak vergi reformu amacıyla Muhassıllık Meclisleri (1840) kurulmuştur. Ardından hukuk alanında karma yargılama usullerine geçilerek Karma Ticaret Mahkemeleri (1850) faaliyete başlamıştır. 1856 Islahat Fermanı ile gayrimüslimlerin eyalet ve sancak meclislerine katılımı sağlanmış, bu fermanın cemaat nizamnameleri doğrultusunda da 1860'lı yıllardan itibaren patrikhane yetkilerini sınırlayan sivil Cismani Meclisler kurulmuştur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Tanzimat ve Islahat fermanları döneminde idari, mali ve hukuki modernleşme adımlarının kronolojik gelişimi