Soru

Zorluk: OrtaDivan Edebiyatı Nazım Şekilleri - Dörtlük ve Bentlerle Kurulanlar

Klasik Türk şiirinde tek dörtlükten oluşan rubai ile tuyuğ, biçimsel yönden birbirine oldukça benzeyen fakat köken ve vezin özellikleri bakımından ayrışan iki nazım şeklidir.

Bu iki nazım şeklinin karşılaştırıldığı aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?

  1. A
    Rubai, Fars edebiyatı kökenli bir naz��m şekliyken; tuyuğ, Türklerin divan şiirine kazandırdığı bir biçimdir.
  2. B
    Rubaide aruz ölçüsünün ahreb ve ahrem gruplarına ait yirmi dört özel kalıbı kullanılırken; tuyuğda genellikle aruzun yalnızca 'fâilâtün fâilâtün fâilün' kalıbı tercih edilir.
  3. C
    Her iki nazım şekli de tek dörtlükten oluşur ve kafiye düzenleri genellikle manide olduğu gibi 'aaba' şeklindedir.
  4. Rubai sahasının en önemli şairi Ömer Hayyam kabul edilirken Türk edebiyatında tuyuğ denildiğinde akla gelen ilk isim Nedim'dir.Cevap
  5. E
    Tuyuğ, Türk halk şiirindeki mani nazım şeklinin divan edebiyatındaki karşılığı olarak değerlendirilir ve cinaslı kafiyelere sıkça yer verilir.

Cevap

Türk edebiyatında tuyuğ nazım şeklinin en önemli temsilcisinin Nedim olduğunu iddia eden yargı yanlıştır. Nedim, şarkı nazım şeklinin en önemli temsilcisidir. Tuyuğ nazım şeklinin en önemli temsilcisi ise Kadı Burhaneddin'dir.
Türk edebiyatında tuyuğ nazım şeklinin en önemli temsilcisinin Nedim olduğunu belirten yargı yanlıştır. Nedim, divan şiirinde şarkı nazım şeklinin en büyük ustası olarak kabul edilir. Tuyuğ nazım şeklinin Türk edebiyatındaki en önemli temsilcileri ise Kadı Burhaneddin ve Seyyid Nesimi'dir. Bu sebeple bu ifade yanlış bilgi içermektedir ve aranan doğru seçenektir.

Adım Adım Çözüm

1
Rubai ve tuyuğ nazım şekillerinin köken ve biçimsel benzerliklerini değerlendirmek.
Rubainin Fars edebiyatından divan şiirine geçtiği, tuyuğun ise Türklerin kazandırdığı bir nazım şekli olduğu doğrulanır. Her iki nazım şeklinin de tek dörtlükten oluştuğu bilgisi teyit edilir.
Köken ve genel yapı özelliklerini kontrol etmek.
2
Nazım şekillerinin vezin ve kafiye yapılarını incelemek.
Rubainin yirmi dört özel kalıpla, tuyuğun ise fâilâtün fâilâtün fâilün kalıbıyla yazıldığı ve ikisinin de aaba şeklinde uyaklandığı teyit edilir.
Aruz kalıpları ve uyak düzenine dair teknik bilgileri doğrulamak.
3
Şairlerin nazım şekilleriyle eşleşmesini kontrol etmek.
Rubaide Ömer Hayyam eşleşmesi doğru iken, tuyuğ nazım şeklinin en önemli şairi olarak şarkılarıyla ünlü Nedim'in gösterilmesinin yanlış olduğu saptanır. Tuyuğun en önemli şairi Kadı Burhaneddin'dir.
Şair-nazım şekli ilişkisindeki yanlışlığı belirleyerek doğru cevaba ulaşmak.

Anahtar Kavram

Rubai ve Tuyuğ Nazım Şekillerinin Özellikleri ile Temsilcileri
Bu soruyu puanla