Bitkilerde topraktan alınan su ve minerallerin köklerden yapraklara kadar taşınması sürecinde; kök basıncı, kılcallık ve terleme-kohezyon gibi çeşitli fiziksel ve fizyolojik mekanizmalar birlikte rol oynar.
Buna göre, su ve minerallerin taşınma mekanizmalarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Minerallerin topraktan emici tüylere alınması sırasında ATP harcanabilirken, suyun ksilem içindeki hareketi bitki tarafından hücresel enerji harcanmadan gerçekleştirilir.Cevap
- BOdun borularında (ksilem) suyun yerçekimine karşı taşınması, kök hücrelerinden yapraklara kadar her aşamada ATP harcanarak gerçekleşen aktif bir süreçtir.
- CSu ve minerallerin taşınmasında etkili olan kuvvetlerin taşıma kapasitesi bakımından önem sırası; kılcallık > kök basıncı > terleme-kohezyon şeklindedir.
- DTopraktan alınan suyun tamamı korteks tabakasından merkezi silindire (ksileme) geçene kadar sadece hücre içinden (simplastik yol) ilerlemek zorundadır.
- ETerleme-kohezyon mekanizması sadece otsu bitkilerde etkiliyken, odunsu bitkilerde suyun yükselmesini sağlayan temel güç kök basıncıdır.
Cevap
Minerallerin topraktan emici tüylere alınması sırasında enerji harcanabilirken, suyun ksilem içindeki hareketi bitki tarafından hücresel enerji harcanmadan gerçekleştirilir.
Bitkilerde minerallerin kök epidermis hücrelerine alınması, mineralin topraktaki yoğunluğu düşük olduğunda aktif taşıma ile gerçekleşir ve bu süreçte ATP harcanır. Ancak, su ve mineraller ksileme (odun boruları) geçtikten sonra yapraklara taşınması tamamen fiziksel kuvvetler (terleme-kohezyon, adhezyon, kök basıncı) sayesinde pasif olarak gerçekleşir. Ksilem hücreleri cansız olduğu için taşıma sırasında ATP harcaması söz konusu değildir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Ksilemde Pasif Taşıma ve Mineral Alımında Aktif Taşıma Ayrımı
Daha Fazla Pratik
Stomaların açılıp kapanma mekanizmasının terleme hızı ve su taşınması üzerindeki etkilerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 40s