Soru

Zorluk: Ortaİlk Türklerde Devlet Yönetimi

İlk Türk devletlerindeki devlet yönetimi anlayışını yansıtan aşağıdaki temel kavramları, bu kavramlara ait doğru açıklamalarla eşleştiriniz.

  • KutSiyasi iktidarın meşruiyetini göksel bir güce dayandıran, yönetme yetkisi ve yeteneğinin hükümdar ile ailesine verildiğine inanılan anlayış.
  • TöreKağanın dahi yetkilerini sınırlayan, örf ve adetlerden süzülerek gelen ve devlet yönetiminde sürekliliği sağlayan kurallar bütünü.
  • ÜlüşÜlke topraklarının, ganimetlerin ve devlet gelirlerinin hanedan mensupları ile halk arasında paylaştırılmasını düzenleyen ekonomik-idari ilke.
  • KurultayHükümdar, hanedan üyeleri ve boy temsilcilerinin katılımıyla toplanan; sava��, barış ve töre değişikliği gibi stratejik kararların alındığı yönetim organı.

Cevap

Kut kavramı siyasi iktidarın meşruiyetini göksel bir güce dayandıran inançla; töre kavramı kağanın dahi yetkilerini sınırlayan yazısız hukuk kurallarıyla; ülüş kavramı ülke kaynaklarının paylaştırılmasını düzenleyen ilkeyle; kurultay kavramı ise devlet işlerinin görüşüldüğü yönetim organıyla eşleşir.
Kut inancı, yönetme hakkının ilahi kaynaklı olduğunu; töre, kağanı ve kurultayı dahi bağlayan hukukun üstünlüğünü; ülüş, ülke kaynaklarının hanedan ve halk arasında bölüşülmesini; kurultay ise boy temsilcilerinin de katılımıyla toplanan meclis yapısını temsil eder. Eşleştirmeler bu tanımlara tam olarak uygundur.

Adım Adım Çözüm

1
Kut kavramının anlamını belirleme
Kut, hükümdara yönetme yetkisinin Tanrı (Gök Tengri) tarafından verilmesi inancıdır. Bu tanım, siyasi iktidarın meşruiyetini göksel güce dayandıran açıklama ile eşleşir.
İlk Türklerdeki ilahi meşruiyet kaynağının doğru kavranması gerekir.
2
Töre kavramının anlamını belirleme
Töre, ilk Türk devletlerinde toplumsal düzeni ve devlet yönetimini düzenleyen yazısız hukuk kurallarıdır. Bu tanım, kağanın dahi yetkilerini sınırlayan kurallar açıklaması ile eşleşir.
Törenin bağlayıcılığı ve hukuk devleti anlayışının ilk Türklerdeki karşılığının kavranması gerekir.
3
Ülüş kavramının anlamını belirleme
Ülüş, kısmet, pay anlamına gelir ve Tanrı'nın kağana verdiği iktisadi gücün halkla paylaşılması, ülke kaynaklarının bölüşülmesi ilkesidir. Bu tanım, kaynakların paylaştırılmasını düzenleyen ekonomik-idari ilke açıklaması ile eşleşir.
Türk devlet yönetimindeki sosyal devlet ve ekonomik paylaşım anlayışının kavranması gerekir.
4
Kurultay kavramının anlamını belirleme
Kurultay, devlet işlerinin görüşüldüğü meclistir. Bu tanım, boy temsilcileri ve hanedan üyelerinin katıldığı karar organı açıklaması ile eşleşir.
Merkezi yönetim teşkilatı ve karar alma mekanizmasının belirlenmesi gerekir.

Anahtar Kavram

İlk Türk devletlerinde hükümdarın meşruiyet kaynağı, törenin üstünlüğü, ekonomik paylaşım ve kurultay meclisinin işlevleri üzerinden şekillenen devlet yönetimi yapısı.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla